Nükleer konuda her iki taraf da kendini kazanan olarak göstermeye çalışıyor
New York Times
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın uranyum zenginleştirmeyi durdurmayı kabul ettiğini söyledi ancak sürenin ne kadar olacağı ve ayrıntılar henüz kesinleşmedi.
🔹 İran'ın nükleer programına ilişkin ayrıntılar, tarafların cuma günü imzalaması planlanan mutabakatın ardından başlayacak 60 günlük müzakerelerde ele alınacak.
🔹 Anlaşma metni yayımlanmadığı için taraflar farklı yorumlar yapıyor ve İran'ın hangi taahhütleri üstlendiği netlik kazanmış değil.
🔹 Trump, İran'ın 20 yıl boyunca uranyum zenginleştirmesini durdurmasını isterken İran'ın yaklaşık 10 yıllık bir süre talep ettiği bildiriliyor.
🔹 Trump, 15 yıllık bir durdurma süresine de sıcak bakabileceğini söyledi ancak izin verilecek zenginleştirme oranının ne olacağını açıklamadı.
🔹 İran, yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş 440 kilogram uranyum stokunun yarısından vazgeçmeyi, kalan kısmı ise yalnızca sivil kullanım için uygun seviyelere seyreltebilmeyi prensipte kabul etti.
🔹 Seyreltme işleminin nasıl yapılacağı, kim tarafından yürütüleceği ve hangi denetim mekanizmalarının uygulanacağı ilerleyen müzakerelerde belirlenecek.
🔹 İran'ın diğer zenginleştirilmiş uranyum stokları ile gelişmiş santrifüjlerinin geleceği de henüz karara bağlanmadı.
🔹 İran'ın nükleer teknoloji konusundaki bilimsel birikiminin ortadan kaldırılamayacağı ve ülkenin geçmişte gizli zenginleştirme tesisleri kurduğu belirtiliyor.
🔹 Eski ABD'nin İsrail Büyükelçisi Daniel Shapiro, mevcut durumda yalnızca yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum ve zenginleştirme moratoryumu konusunda müzakere sürecine girildiğini söyledi.
🔹 Eski İran müzakerecisi Robert Malley, nükleer programın geleceği, zenginleştirilmiş uranyum stokları ve yaptırımların kaldırılması gibi temel konuların savaş öncesine kıyasla daha zor çözülebileceğini ifade etti.
🔹 İran Dışişleri Bakanlığı, 60 günlük müzakere sürecinin başlamasının savaşın sona ermesi, ablukanın kaldırılması ve İran varlıklarının serbest bırakılması şartlarına bağlı olduğunu açıkladı.
🔹 Uzmanlar, Washington ile Tahran arasında derin bir güvensizlik bulunduğunu ve bunun müzakereleri zorlaştırabileceğini belirtiyor.
🔹 İran, geçici askıya alma döneminden sonra uranyum zenginleştirme hakkını korumakta ısrar ediyor.
🔹 İran, balistik füze programını ve Hizbullah, Hamas ile Husiler gibi bölgesel müttefiklerine verdiği desteği sürdürme niyetini de koruyor.
🔹 İran'ın gelecekte dilediği zaman Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatma kapasitesini elinde bulundurmaya devam edeceği değerlendiriliyor.