İran dünyayı nasıl kazandı
New York Times
🔹 Azadeh Moaveni, Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşın İran’ı küresel güneyde Batı’ya karşı direnişin sembolü hâline getirdiğini savundu.
🔹 Yazıda, 1953 yılında ABD ve Birleşik Krallık’ın Muhammed Musaddık hükümetini devirmesinin İran’da Washington’a yönelik kalıcı güvensizlik yarattığı ifade edildi.
🔹 İran’ın Batı baskısına karşı direnişi, birçok gelişmekte olan ülkede ulusal egemenliğin savunulmasının simgesi olarak görülmeye başladı.
🔹 İran savaşı, ABD’ye bağımlılığı azaltma ve Çin başta olmak üzere alternatif ortaklarla ilişkileri güçlendirme arayışlarını hızlandırdı.
🔹 Çin ve Rusya, ABD’nin askerî müdahalelerini eleştirerek bölgesel ortaklıklarını genişletmeye çalışıyor.
🔹 Çin devlet medyası, ABD’yi saldırgan ve İran’ı mağdur olarak gösteren yapay zekâ destekli içerikler yayımladı.
🔹 Malezya Parlamentosu, İranlı liderler ve saldırılarda hayatını kaybeden siviller için saygı duruşunda bulundu.
🔹 Pakistan’da İran’a destek gösterileri düzenlenirken çok sayıda kişi hayatını kaybetti.
🔹 Türkiye’de yapılan bir kamuoyu araştırmasında katılımcıların yüzde 93’ü İran’a yönelik saldırılara karşı çıktı.
🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, savaşın Avrupa’yı da zayıflatmaya başladığı uyarısında bulundu.
🔹 Afrika’da birçok çevre, savaşın enerji fiyatları ve ekonomik etkileri nedeniyle kıtanın dış bağımlılığını azaltması gerektiğini savunuyor.
🔹 BRICS iş birlikleri ile alternatif ödeme sistemleri ve yeni ticaret koridorlarına yönelik çağrılar güç kazandı.
🔹 Küba’da savaşın ABD’nin başka ülkelere yönelik politikalarını etkileyebileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
🔹 Yazıda, birçok küçük ve orta ölçekli ülkenin kendi egemenliklerini korumak için dış politika ve ekonomik ilişkilerini yeniden şekillendirmeye yöneldiği savunuldu.
🔹 Yazıda, savaş öncesinde İran yönetiminin ülke içinde meşruiyet kaybı yaşadığı ancak çatışmaların bu süreci tersine çevirdiği savunuldu.
🔹 İran yönetiminin bombardıman sürecinde ülkeyi savunduğu algısının rejime yönelik iç desteği artırdığı öne sürüldü.
🔹 İran’ın küresel kamuoyunda yeni bir siyasi anlatı oluşturma fırsatı yakaladığı savunuldu.
🔹 Azadeh Moaveni, İran’ın yeniden Batı karşıtı küresel direnişin simgelerinden biri hâline geldiğini ileri sürdü.