🔹 Time, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 23 yıllık iktidarına rağmen siyasi geleceğini uzatmak için yeni manevralar aradığını savundu.

🔹 Yazıda, Türkiye'de iktidarın uzun yıllar boyunca laik ve milliyetçi elitlerin elinde bulunduğu, AK Parti'nin 2002 yılında Anadolu tabanının desteğiyle iktidara geldiği ifade edildi.

🔹 Recep Tayyip Erdoğan, 2014 yılında halk tarafından seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu ve 2017 anayasa referandumu sonrasında yürütme yetkileri önemli ölçüde genişledi.

🔹 Yazıda, Erdoğan'ın medya, yargı ve siyasi süreç üzerindeki etkisini artırdığı yönündeki eleştirilere yer verildi.

🔹 2024 yerel seçimlerinde CHP önemli başarılar elde etti ve Ekrem İmamoğlu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimini kazandı.

🔹 Ekrem İmamoğlu, 2025 yılında yolsuzluk suçlamalarıyla tutuklandı ve bir yıldan uzun süredir yargılanmayı bekliyor.

🔹 Hak örgütleri ile CHP, muhalefet siyasetçilerine yönelik soruşturmaların siyasi amaç taşıdığını savunuyor.

🔹 21 Mayıs'ta bir temyiz mahkemesi, CHP liderliğini Özgür Özel'e kazandıran parti içi seçim sonucunu iptal ederek Kemal Kılıçdaroğlu'nu yeniden göreve getirdi.

🔹 Mahkeme kararının ardından Türkiye'de siyasi gerilim arttı, borsada sert düşüş yaşandı ve çeşitli şehirlerde protestolar düzenlendi.

🔹 Mevcut anayasa, cumhurbaşkanının iki beş yıllık dönemden fazla görev yapmasına izin vermiyor.

🔹 Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için anayasa değişikliği yapılması veya erken seçim kararı alınması seçenekleri bulunuyor.

🔹 AK Parti'nin bu seçenekleri hayata geçirmek için gerekli parlamento çoğunluğuna sahip olmadığı ifade edildi.

🔹 Time, Erdoğan'ın son hamlelerinin siyasi sahneden çekilmeyi planlamadığını gösterdiğini, muhalefetin ise tek aday etrafında birleşerek yeni gelişmeleri beklemek zorunda olduğunu savundu.

🔹 Bilim insanları, bitki kökleriyle birlikte yaşayan arbusküler mikorizal mantar ağlarının toplam uzunluğunu 68 katrilyon mil olarak hesapladı.

🔹 Bu uzunluk, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin yaklaşık 730 milyon katına denk geliyor.

🔹 Araştırmaya göre bu mantar ağları yaklaşık 300 megaton karbon depoluyor.

🔹 Depolanan karbon miktarı, dünyadaki tüm insanların bünyesinde bulunan karbonun yaklaşık dört ila altı katına ulaşıyor.

🔹 Uluslararası araştırma ekibi, makine öğrenmesi ve yüksek çözünürlüklü görüntüleme robotları kullanarak mantar ağlarının yoğunluğunu ve küresel dağılımını haritalandırdı.

🔹 Araştırmada dünya genelinden 16 binden fazla toprak örneğine ait veriler kullanıldı.

🔹 Laboratuvarda yetiştirilen mantar örneklerinin yüksek çözünürlüklü görüntüleri alınarak mantar iplikçiklerinin kalınlığı ölçüldü.

🔹 Elde edilen veriler mantar ağlarının toplam uzunluğu ve biyokütlesinin hesaplanmasını sağladı.

🔹 Çayırlar, arbusküler mikorizal mantar ağlarının en yoğun bulunduğu ekosistem olarak öne çıktı.

🔹 Florida Everglades, Güney Sudan'daki Sudd sulak alanı ve Tibet bozkırları mantar yoğunluğunun en yüksek olduğu bölgeler arasında yer aldı.

🔹 Tarım yapılan topraklarda mantar ağlarının yoğunluğu tarım yapılmayan alanlara göre yaklaşık yüzde 50 daha düşük seviyede bulundu.

🔹 Araştırmacılar, bu yer altı ağlarının karbon depolanması, bitkilerin beslenmesi, toprağın korunması ve ekosistemlerin sürdürülebilirliği açısından önemli rol oynadığını, kaybolmaları halinde yeniden oluşmalarının çok zor olabileceğini belirtti.

🔹 Quebec, 2015 yılında Kanada'da tıbbi yardımlı ölümü yasallaştıran ilk eyalet oldu.

🔹 Quebec'te ölümlerin yüzde 8'i tıbbi yardımlı ölüm yoluyla gerçekleşirken Kanada genelinde bu oran yüzde 5 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Lanaudière bölgesinde her 100 ölümün 13'ü tıbbi yardımlı ölüm yöntemiyle gerçekleşiyor.

🔹 Quebec'te tıbbi yardımlı ölüm kamu sağlık sistemi içinde sunuluyor ve kamu sağlık sigortası tarafından tamamen karşılanıyor.

🔹 Quebec'te doktorlar ve hemşire uygulayıcılar hastalarla tıbbi yardımlı ölüm seçeneğini kendileri gündeme getirebiliyor.

🔹 Quebec toplumunda birçok kişi ölüm zamanını ve şeklini belirlemeyi bireysel bir hak olarak görüyor.

🔹 Roma Katolik Kilisesi'nin ötanaziyi ağır bir günah olarak gören yaklaşımı Quebec toplumunda büyük ölçüde kabul görmüyor.

🔹 Quebec'te 1960'lı yıllardaki Sessiz Devrim sonrasında toplum kilisenin etkisinden uzaklaşarak daha seküler bir yapıya yöneldi.

🔹 Tıbbi yardımlı ölüm oranları, Fransız kökenli Quebec nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde daha yüksek seviyelerde bulunuyor.

🔹 Quebec Yaşam Sonu Bakım Komisyonu, her tıbbi yardımlı ölüm vakasını yasalara uygunluk açısından incelemeye devam ediyor.

🔹 Son yıllarda uygulamanın kronik hastalar ve demans hastalarını da kapsayacak şekilde genişlemesi kamuoyunda yeni tartışmalara yol açtı.

🔹 Bazı destekçiler, uygulamanın çok hızlı genişlediğini ve sağlık sistemindeki eksikliklerin insanları bu seçeneğe yönlendirip yönlendirmediğinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

🔹 Quebec'te 2023 yılında yürürlüğe giren yasa, palyatif bakım merkezlerinin tıbbi yardımlı ölüm hizmeti sunmasını zorunlu hale getirdi.

🔹 Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit'in büyük oğlu Marius Borg Høiby, tecavüz ve aile içi şiddet suçlarından suçlu bulundu.

🔹 Marius Borg Høiby, izinsiz görüntü kaydı almak ve şiddet tehdidinde bulunmak suçlarından da mahkûm edildi.

🔹 Oslo Mahkemesi, Høiby hakkında dört yıl hapis cezası verdi.

🔹 Mahkeme, Høiby'yi iki tecavüz suçundan mahkûm ederken iki ayrı tecavüz suçlamasından beraat ettirdi.

🔹 Mahkeme, tecavüz suçlamasında bulunan dört kadına toplam yaklaşık 61 bin dolar tazminat ödenmesine hükmetti.

🔹 Marius Borg Høiby bazı suçlamaları reddetti, saldırı, taciz, mala zarar verme, büyük miktarda esrar taşıma ve uzaklaştırma kararını ihlal etme suçlarını kabul etti.

🔹 Høiby'nin avukatları tecavüz mahkûmiyetleri ile aile içi şiddet suçlamalarının bir bölümüne itiraz edeceklerini açıkladı.

🔹 Davanın savcılarından Sturla Henriksbo, kararın yasa önünde herkesin eşit olduğunu gösterdiğini söyledi.

🔹 Norveç Kraliyet Ailesi dava sürecine katılmadı ve karar hakkında yorum yapmadı.

🔹 Dava, 2018-2024 yılları arasındaki tecavüz suçlamaları ile eski partnerlerine yönelik şiddet ve tehdit iddialarını kapsadı.

🔹 Mahkemede ifade veren kadınlar Høiby'nin kendilerine yönelik fiziksel ve sözlü şiddet uyguladığını anlattı.

🔹 Marius Borg Høiby, uzun süredir öfke kontrolü sorunları yaşadığını ve bu konuda yardım aldığını söyledi.

🔹 Dava, Veliaht Prenses Mette-Marit'in Jeffrey Epstein ile geçmişteki ilişkileri nedeniyle kamuoyunda baskı altında bulunduğu ve akciğer nakli bekleme listesine alındığı dönemde görüldü.

🔹 Will Leitch, Beyaz Saray bahçesinde düzenlenen UFC organizasyonunu sıra dışı ve absürt bir gösteri olarak nitelendirdi.

🔹 UFC Freedom 250 adı verilen organizasyonda dövüşçüler Beyaz Saray’da kurulan sekizgen kafeste mücadele etti.

🔹 Donald Trump organizasyona UFC Başkanı Dana White ile birlikte katıldı ve dövüşçüleri karşıladı.

🔹 Joe Rogan, hayatında gördüğü en gerçeküstü olayın bu organizasyon olduğunu söyledi.

🔹 Eski UFC şampiyonu Daniel Cormier, Beyaz Saray’da UFC karşılaşmaları izlediğine inanmakta zorlandığını söyledi.

🔹 ABD Deniz Piyadeleri Bandosu dövüşçülerin giriş müziklerini çaldı.

🔹 Daniel Cormier ile Eric Trump arasında sosyal medyada paylaşılan ve daha sonra silinen özel mesajlaşma iddiası gündeme geldi.

🔹 Eric Trump ile Daniel Cormier, söz konusu mesajlaşmanın gerçekleştiğini reddetti.

🔹 Derrick Lewis’in organizasyona Donald Trump’ın talebi üzerine dahil edildiği ifade edildi.

🔹 Josh Hokit, Derrick Lewis’i ikinci rauntta teknik nakavtla mağlup ettikten sonra Donald Trump’a bir madalyon kolye verdi.

🔹 Josh Hokit, maç sonrası röportajında Michelle Obama hakkında tartışmalı bir ifade kullandı.

🔹 Organizasyon alanında Crypto.com, Polymarket, Total Wireless, CrowdStrike, Riyadh Season, Ram Trucks ve Trump Coins gibi çok sayıda sponsorun reklamları yer aldı.

🔹 Trump Coins, Donald Trump’ın imzasını taşıyan hatıra paralarını 12 bin dolara kadar ulaşan fiyatlarla satışa sundu.

🔹 Will Leitch, kamuya ait alanların yoğun ticari reklamlarla kullanılmasını etkinliğin en dikkat çekici yönlerinden biri olarak değerlendirdi.

🔹 Will Leitch, organizasyonun tek seferlik bir etkinlik olmayabileceğini ve benzer gösterilerin gelecekte de düzenlenmesinin amaçlandığını savundu.

🔹 New York Times Yayın Kurulu, Donald Trump'ın İran'a karşı başlattığı savaşın büyük bir hata olduğunu savundu.

🔹 Yayın Kurulu, ABD'nin savaş sonunda askerî, diplomatik ve ekonomik açıdan daha zayıf bir konuma düştüğünü ileri sürdü.

🔹 Ön mutabakatın Trump'ın savaş boyunca dile getirdiği temel hedeflerin büyük bölümünü karşılamadığı savunuldu.

🔹 İran yönetimi görevde kalırken nükleer anlaşmanın ayrıntılarının önümüzdeki iki ay içinde müzakere edilmesi bekleniyor.

🔹 Yeni anlaşmanın, Donald Trump'ın 2018 yılında iptal ettiği 2015 tarihli nükleer anlaşmaya benzer şartlar içerebileceği ifade edildi.

🔹 Yayın Kurulu, İran'ın savaş sonunda stratejik açıdan avantaj elde ettiğini savundu.

🔹 İran'ın donanması, hava kuvvetleri, askerî sanayi kapasitesi ve siyasi liderliğinde ağır kayıplar yaşadığı ancak savaşın sona ermesiyle yeniden yapılanma sürecine başlayabileceği değerlendirildi.

🔹 ABD ordusunun daha küçük bir rakibi kısa sürede etkisiz hale getirememesi ve uzun menzilli mühimmat stoklarını tüketmesi nedeniyle ABD'nin caydırıcılığının zarar gördüğü görüşü dile getirildi.

🔹 ABD'nin Avrupa, Orta Doğu ve Asya'daki müttefikleriyle ilişkilerini onarması ve geleceğin savaşlarına hazırlanmak için askerî modernizasyona yönelmesi gerektiği savunuldu.

🔹 Yayın Kurulu, Donald Trump'ın savaş öncesinde yeterli planlama yapmadığını ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İran yönetiminin hızla çökeceği yönündeki değerlendirmesine güvendiğini savundu.

🔹 Trump'ın Kongre onayı almadan savaşı başlattığı, müttefik ülkelerin itirazlarını dikkate almadığı ve Hürmüz Boğazı'nın kapanma riskine hazırlık yapmadığı öne sürüldü.

🔹 Yayın Kurulu, Trump'ın İran'a yönelik tehditlerinin ABD'nin uluslararası itibarına zarar verdiğini savundu.

🔹 Yayın Kurulu, üzerinde uzlaşılan barış çerçevesinin Trump ve ABD açısından bir yenilgi anlamına geldiğini ileri sürdü.

🔹 İran ve İsrail, son gerilimin ardından karşılıklı saldırıları azaltma konusunda uzlaştı.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’a yönelik saldırıları şimdilik durduracaklarını ancak yeni bir İran saldırısına karşılık vereceklerini açıkladı.

🔹 İran, İsrail’e yönelik askerî operasyonlarını sona erdirdiğini duyurdu ve İsrail’in saldırılarının sürmesi halinde çok daha sert karşılık vereceği uyarısında bulundu.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile Binyamin Netanyahu telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Netanyahu, Trump’a İsrail’in meşru müdafaa hakkına sahip olduğunu söylediğini açıkladı.

🔹 Netanyahu, İran’ın Hizbullah’a yönelik İsrail saldırılarının yeni İran saldırılarına yol açacağı yönündeki uyarısını kabul edilemez olarak nitelendirdi.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin ne müzakere masasından ne de sahadan çekildiğini açıkladı.

🔹 İsrail, Tahran ve Mahşehr’deki Karun Petrokimya tesisini hedef aldı.

🔹 İran, enerji altyapısına yönelik saldırıların sürmesi halinde İsrail, ABD ve müttefiklerine bağlı petrol ve doğal gaz tesislerini hedef alacağını duyurdu.

🔹 Brent petrol fiyatı günü varil başına yaklaşık 94 dolar seviyesinde tamamladı.

🔹 Piyasaların odağında Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışının yeniden normale dönmesi bulunuyor.

🔹 Ticari gemilerin bir kısmı hafta sonu Hürmüz Boğazı’ndan yeniden geçmeye başladı ancak bazı gemiler güvenlik riskleri nedeniyle dijital takip sistemlerini kapatarak seyir yaptı.

🔹 İran, son saldırılarını İsrail’in Beyrut’a düzenlediği saldırılara karşı Hizbullah’a destek amacıyla başlattı.

🔹 Çatışmalar, 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkesi şimdiye kadarki en ciddi şekilde zorladı.

🔹 Yemen’deki Husiler, İsrail’e füze saldırıları düzenlediklerini ve Kızıldeniz’de İsrail’e yönelik deniz trafiğine tam yasak uygulayacaklarını açıkladı.

🔹 Donald Trump, Financial Times’a yaptığı açıklamada ABD ile İran arasında varılacak herhangi bir anlaşmayı Netanyahu’nun kabul etmek zorunda kalacağını ve kararları kendisinin verdiğini söyledi.

🔹 Azadeh Moaveni, Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşın İran’ı küresel güneyde Batı’ya karşı direnişin sembolü hâline getirdiğini savundu.

🔹 Yazıda, 1953 yılında ABD ve Birleşik Krallık’ın Muhammed Musaddık hükümetini devirmesinin İran’da Washington’a yönelik kalıcı güvensizlik yarattığı ifade edildi.

🔹 İran’ın Batı baskısına karşı direnişi, birçok gelişmekte olan ülkede ulusal egemenliğin savunulmasının simgesi olarak görülmeye başladı.

🔹 İran savaşı, ABD’ye bağımlılığı azaltma ve Çin başta olmak üzere alternatif ortaklarla ilişkileri güçlendirme arayışlarını hızlandırdı.

🔹 Çin ve Rusya, ABD’nin askerî müdahalelerini eleştirerek bölgesel ortaklıklarını genişletmeye çalışıyor.

🔹 Çin devlet medyası, ABD’yi saldırgan ve İran’ı mağdur olarak gösteren yapay zekâ destekli içerikler yayımladı.

🔹 Malezya Parlamentosu, İranlı liderler ve saldırılarda hayatını kaybeden siviller için saygı duruşunda bulundu.

🔹 Pakistan’da İran’a destek gösterileri düzenlenirken çok sayıda kişi hayatını kaybetti.

🔹 Türkiye’de yapılan bir kamuoyu araştırmasında katılımcıların yüzde 93’ü İran’a yönelik saldırılara karşı çıktı.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, savaşın Avrupa’yı da zayıflatmaya başladığı uyarısında bulundu.

🔹 Afrika’da birçok çevre, savaşın enerji fiyatları ve ekonomik etkileri nedeniyle kıtanın dış bağımlılığını azaltması gerektiğini savunuyor.

🔹 BRICS iş birlikleri ile alternatif ödeme sistemleri ve yeni ticaret koridorlarına yönelik çağrılar güç kazandı.

🔹 Küba’da savaşın ABD’nin başka ülkelere yönelik politikalarını etkileyebileceği değerlendirmeleri yapılıyor.

🔹 Yazıda, birçok küçük ve orta ölçekli ülkenin kendi egemenliklerini korumak için dış politika ve ekonomik ilişkilerini yeniden şekillendirmeye yöneldiği savunuldu.

🔹 Yazıda, savaş öncesinde İran yönetiminin ülke içinde meşruiyet kaybı yaşadığı ancak çatışmaların bu süreci tersine çevirdiği savunuldu.

🔹 İran yönetiminin bombardıman sürecinde ülkeyi savunduğu algısının rejime yönelik iç desteği artırdığı öne sürüldü.

🔹 İran’ın küresel kamuoyunda yeni bir siyasi anlatı oluşturma fırsatı yakaladığı savunuldu.

🔹 Azadeh Moaveni, İran’ın yeniden Batı karşıtı küresel direnişin simgelerinden biri hâline geldiğini ileri sürdü.

🔹 Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını ve kalıcı olarak ücretsiz olacağını söyledi.

🔹 İran ise boğazdan geçiş için değil, sunulacak hizmetler karşılığında ücret alınacağını açıkladı.

🔹 İran, alınacak hizmet ücretlerinin kapsamını ayrıntılı olarak açıklamadı.

🔹 İranlı yetkililer çevresel hizmetler için ücret uygulanabileceğini ifade etti.

🔹 Deniz hukuku uzmanları, doğal su yollarından geçiş için ücret alınmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtiyor.

🔹 Liman hizmetleri veya atık toplama gibi fiilen sunulan hizmetler karşılığında ücret alınması ise belirli koşullarda hukuken mümkün kabul ediliyor.

🔹 Uzmanlar, doğal bir boğazdan geçiş için alınacak ödemenin ücret yerine hizmet bedeli olarak adlandırılmasının hukuki durumu değiştirmeyeceğini ifade ediyor.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için savaş öncesinde herhangi bir ücret uygulanmıyordu.

🔹 İran, ABD ve İsrail’in saldırılarının ardından boğazı kullanan gemilerden ücret alma fikrini gündeme getirdi.

🔹 İran mayıs ayında güvenli geçiş izinlerini yönetmek amacıyla Basra Körfezi Boğaz İdaresi adlı kurumu kurdu.

🔹 İran ile Umman, hizmet karşılığı ücret esasına dayalı bir gemi ödeme sistemi üzerinde görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 İran’ın uygulamayı nasıl hayata geçireceği henüz netlik kazanmadı.

🔹 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücreti uygulanmaması için uluslararası hukukun savunulacağını söyledi.

🔹 Donald Trump son aylarda İran’ın geçiş ücreti planlarını eleştirdi.

🔹 Trump, ABD’nin savaşın galibi olarak boğazdan gelir elde edebileceğini veya bu gelirin paylaşılabileceğini de gündeme getirdi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ödeme talep edilmesini kabul edilemez olarak nitelendirdi.

🔹 Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik anlaşmaya rağmen İran’ın deniz mayınları döşeyip döşemediği ve bunların ne kadar sürede temizleneceği belirsizliğini koruyor.

🔹 Savaş boyunca çok sayıda gemi boğazdan geçmesine rağmen mayına çarpma olayı yaşanmadı.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı mart ayında Hürmüz Boğazı yakınlarında 16 İran mayın döşeme gemisini vurduğunu açıklamıştı.

🔹 Donald Trump, boğazın kısmen açıldığını ve bölgede mayın arama çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

🔹 ABD, Avrupa ülkelerinden mayın temizleme çalışmalarına katkı sağlamalarını talep etmeye hazırlanıyor.

🔹 İngiltere mayın avlama insansız araçlarını çok uluslu görev kapsamında bölgeye gönderebileceğini açıkladı.

🔹 Fransa, kalıcı bir barış anlaşmasının sağlanmasının ardından birkaç gün içinde mayın temizleme gemileri göndermeye hazır olduğunu duyurdu.

🔹 ABD Donanması deniz tabanında ve su yüzeyinde mayın aramak için yeni nesil insansız sistemleri kullanacak.

🔹 ABD Donanması klasik mayın tarama gemilerinin yerine insansız hava, deniz ve su altı araçlarına dayalı yeni sistemler kullanıyor.

🔹 Knifefish ve Common Unmanned Surface Vehicle gibi insansız platformlar sonar sistemleriyle deniz tabanını tarayarak mayın tespiti yapıyor.

🔹 Uzaktan kumandalı su altı araçları tespit edilen mayınlara patlayıcı yerleştirerek imha edebiliyor.

🔹 Modern deniz mayınlarının ses, manyetik alan, sismik hareket ve basınç sensörleriyle çalışması temizleme operasyonlarını zorlaştırıyor.

🔹 Pentagon, Hürmüz Boğazı anlaşmasının uygulanmasını değerlendirirken bölgede bulunan 50 binden fazla ABD askerini şimdilik görevde tutmayı planlıyor.

🔹 İki uçak gemisi ve çok sayıda savaş uçağı da anlaşmanın kalıcılığı netleşene kadar bölgede konuşlu kalacak.

🔹 Anlaşmanın uygulanması halinde Pentagon’un 82. Hava İndirme Tümeni askerleri, özel kuvvetler ve bazı donanma unsurlarını kademeli olarak geri çekmesi bekleniyor.

🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, askerî seçeneğin gerektiği sürece hazır tutulacağını söyledi.