Dört yıl önce bir kripto patronu kayboldu. Şimdi halefi de kayıp.
New York Times
🔹 Polonya’nın en büyük kripto para borsalarından Zondacrypto’nun kurucusu Sylwester Suszek, 2022’de kayboldu. Ailesi onun öldürülmüş olabileceğine inanıyor.
🔹 Suszek’in yerine geçen Polonyalı avukat ve şirket yöneticisi Przemyslaw Kral da nisan ayında kayboldu. Kral, müşterilere Zondacrypto’nun parasını geri alacaklarını söyleyen son videosunu 16 Nisan’da yayımladı.
🔹 Zondacrypto’nun internet sitesi nisanda kapandı; yüz binlerce müşteri para çekme ve işlem yapma imkanını kaybetti. Şirketin çıkardığı ZND tokenı değerinin yüzde 99,9’undan fazlasını yitirdi.
🔹 Kral, borsanın 4.500 Bitcoin rezervi bulunduğunu ve bu varlıklara erişim için Suszek’in elindeki dijital anahtarın gerektiğini söyledi. Kripto uzmanları, söz konusu Bitcoin cüzdanının yaklaşık on yıldır hareketsiz olması nedeniyle bu açıklamayı şüpheli buldu.
🔹 Zondacrypto, 2014’te Katowice’de BitBay adıyla kuruldu ve daha sonra merkez kaydını Estonya’ya taşıdı. Estonya Mali İstihbarat Birimi, 2022’de kripto şirketlerinin büyük bölümünün şüpheli işlemleri bildirmediğini açıkladı; Zondacrypto da bu şirketler arasında yer aldı.
🔹 Şirketin Estonya’daki kayıtlı ofisi Tallinn dışında, bir mutfak eşyaları mağazasının üstünde ve bir manikür salonunun yanında bulunuyordu. Manikür salonu çalışanları ofise giren kimseyi görmediklerini söyledi; şirket ise çoğu Polonya’dan 1,3 milyon müşterisi ve yüz milyonlarca dolarlık varlığı bulunduğunu belirtiyordu.
🔹 Suszek, kaybolmadan önce güvenliği konusunda endişelenmeye başladı. Katowice’de mavi Ferrari’sinin ön camı baltayla kırıldı; Suszek saldırıdan eski bir iş ortağını sorumlu tuttu.
🔹 Suszek’in son telefon sinyali, Katowice yakınlarındaki Czeladz’da bir akaryakıt deposundan geldi. Polis, Suszek’in depoyu işleten yakın arkadaşı ve iş ortağı Marian Wszolek ile görüşmek için oraya gittiğini belirledi.
🔹 Polonyalı savcılar Wszolek’i organize suç örgütü üyeliği, büyük çaplı katma değer vergisi dolandırıcılığı, kara para aklama ve Suszek’in kaybolmasıyla bağlantılı olarak özgürlüğünden hukuka aykırı biçimde yoksun bırakma suçlarıyla suçladı. Wszolek de suçlamaların ardından kayboldu.
🔹 Suszek’in ailesine gönderildiği öne sürülen mesajlarda parmaklarının kesilmesiyle tehdit edildiği ve kendisinden borç olarak görülen paranın istendiği yazıyordu. Suszek’in cesedi bulunamadı.
🔹 Kral’ın yönetimi döneminde Zondacrypto, Polonya, İtalya ve Estonya’daki futbol kulüplerine, Polonya Olimpiyat Komitesi’ne ve Polonyalı siyasetçilerle bağlantılı vakıflara sponsorluk yaptı. Şirket ayrıca Polonya’daki Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı toplantısının finansmanına kısmen katkıda bulundu.
🔹 Polonyalı müşteriler aralık ayında ödeme gecikmelerinden şikayet etmeye başladı. Kral, gecikmeleri internet sitesi güncellemesine bağladı ve ödemelerin birkaç gün içinde yapılacağını söyledi; ancak süreler tekrar tekrar ertelendi.
🔹 Estonya Mali İstihbarat Birimi, Zondacrypto’nun ana şirketinin lisansını 29 Haziran’da iptal etti. Katowice savcıları da Zondacrypto’nun kuruluşu ve faaliyetlerinin koşulları hakkında soruşturma başlattı.
🔹 Kral dört aydır görülmedi; İsrail, Botsvana ve Dubai’de bulunduğuna dair doğrulanmamış ihbarlar ortaya çıktı. Zondacrypto müşterilerini temsil eden avukat Robert Nogacki, Kral’ın Güneydoğu Asya’da olabileceğini söyledi.