Scott Bessent: İran için ekonomik bir D-Day geliyor
Financial Times
🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump ve ABD ordusunun İran’ın askeri kapasitesini önemli ölçüde zayıflattığını ve nükleer programına zarar verdiğini söyledi.
🔹 Bessent, İran’a yönelik “ekonomik D-Day”in başlayacağını ve bunun bir rakibe karşı şimdiye kadar oluşturulan en büyük finansal saldırı olacağını açıkladı.
🔹 Bessent, İran’ın 47 yıldır küresel ölçekte zararlı bir güç olduğunu, ülke içindeki rejimin ekonomiyi yıkıma sürüklediğini ve halkı baskı altında tuttuğunu söyledi.
🔹 İran yönetiminin sınırları dışında vekil güçlerden oluşan bir ağ sürdürdüğünü belirten Bessent, ABD’nin bu tehditle mücadelede ağır bir bedel ödediğini söyledi.
🔹 Bessent, Trump yönetiminin İran ekonomisini riyalin şimdiye kadarki en zayıf, enflasyonun ise nadiren görülen kadar yüksek olduğu bir noktaya getirdiğini söyledi.
🔹 İran’ın petrolünü satın alan ve taşıyan, finans akışını kolaylaştıran, İran uçuşlarını kabul eden, ülke adına gemi sicilleri tutan veya bankalarının yasa dışı kullanımına göz yuman ülkeler İran’ın ekonomik yaşam hatlarını sürdürüyor.
🔹 Bessent, İran’la finansal ve ticari bağlarını koparan ülkelerin küresel sermayeye erişimini artıracağını, piyasalarına duyulan güveni güçlendireceğini ve dünya ekonomisindeki konumlarını geliştireceğini söyledi.
🔹 Tahran’a bağlı kalmayı sürdüren ülkelerin kalıcı refaha giden yollarını kapatacağını belirten Bessent, İran rejimine finansal damar sağlayan ülkelerin ABD’nin gözünde küresel paryalar haline gelebileceği uyarısında bulundu.
🔹 Bessent, Trump döneminde İran’ın misillemesinin kesin, ABD’nin müdahalesinin ise müzakereye açık olduğu dönemin sona erdiğini söyledi.
🔹 İran’ın ABD güçlerine veya Körfez ülkelerine karşı askeri eyleme başvurması halinde Trump’ın hızlı ve kararlı bir karşılık vereceğini açıkladı.
🔹 Bessent, hedeflerinin Tahran yalnız kalana kadar rejimi ayakta tutan tüm ekonomik yaşam hatlarını kesmek olduğunu söyledi.
🔹 ABD’nin ekonomik baskı planı, İran’la ticaret yapan ülkelerin dolar sistemine erişimini siyasi olarak ABD’yle uyum sağlama şartına bağlayabilir.
🔹 İran’ın en büyük müşterisi olan Çin’in ABD’nin yaklaşımına uymadığı; Rusya ve Pakistan’ın da ABD’nin izinden gitme işareti vermediği belirtildi. İran ise askeri misilleme tehdidinde bulundu.
🔹 Ekonomik yaptırımların etkisinin ortaya çıkmasının yıllar sürebileceği, ABD’de ara seçimlerin ise yaklaşık üç ay içinde yapılacağı ifade edildi.
🔹 Ekonomik izolasyonun askeri gücün yerini alamayacağı ve hayatta kalma mücadelesi verdiğine inanan bir devletin teslimiyet yerine bölgesel istikrarsızlaştırma, vekil savaşları veya nükleer kapasite geliştirme gibi yolları seçebileceği belirtildi.