Boşanma, akıllı telefonlar ve kontrol: BBC, Taliban’ın Afganistan’ı nasıl yönettiğini görüyor
BBC
🔹 Taliban’ın Cevzcan Valisi Abdullah Sarhadi, aylarca şiddet ve dayak gördüğünü söyleyen 18 yaşındaki bir kadının boşanma talebini reddetmeye çalıştı.
🔹 Kadın, birlikte yaşama ihtimali olsaydı valinin karşısına çıkmayacağını ve kararını verdiğini söyledi. Sarhadi ise boşanması halinde kendisiyle kimin evleneceğini sordu ve evlilikte kalmasını istedi.
🔹 Sarhadi daha sonra kadınları “akılsız” ve “zekâ bakımından eksik” olarak niteledi; çevresindeki erkek yetkililer, korumalar ve ileri gelenler güldü.
🔹 Kadının ailesi, eşinin talep ettiği mehir miktarının dört katını ödemeyi reddetti. Sarhadi, kadına ayrı bir oda verilmesini ve eşinin onu dövmemesi konusunda uyarılmasını önerdi; kadının babası ise boşanma için mahkemeye başvuracaklarını söyledi.
🔹 Taliban yönetimi döneminde kadınlar çoğu iş yerinden dışlandı, üniversitelere girmeleri engellendi ve tek başlarına seyahat etmeleri ya da park ve eğlence merkezlerini ziyaret etmeleri yasaklandı.
🔹 Sarhadi, Taliban’ın 1990’larda Bamiyan’daki dev Buda heykellerini yıkmasından kendisinin sorumlu olduğunu söyledi ve eyleminden pişmanlık duymadığını açıkladı. Sarhadi, Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinin ardından Bamiyan ve Cevzcan’da valilik yaptı; daha sonra Kunduz’daki bir askeri kolordunun komutan yardımcılığına getirildi.
🔹 Sarhadi, yetkililere akıllı telefon kullanımının yasaklanmasının işleri yavaşlattığını söyledi. Belgelerin gönderilmesi ve hızlı yanıt alınmasının zorlaştığını belirtti; yasak hakkında daha fazla konuşmasının sorun yaratacağını ekledi.
🔹 Taliban’ın eski operasyon sorumlularından Habibullah Badr, geçmişte Kabil’de intihar saldırılarının düzenlenmesinden sorumlu olduğunu söyledi. Taliban saldırıları Afganistan’da çok sayıda sivilin de aralarında bulunduğu binlerce kişinin ölümüne yol açtı.
🔹 Badr, sivil ölümleriyle ilgili sorular karşısında Taliban’ın ABD konvoylarını hedef aldığını ve sivillerin yabancı üslerden uzak durmaları için uyarıldığını söyledi; sivillerin yaşadığı bölgelerdeki belirli saldırılarla ilgili soruları yanıtlamadı.
🔹 Bir aşiret toplantısında konuşan Sultan Mohammad Talaee, kız çocuklarının okullarının yeniden açılması çağrısında bulundu. Talaee’nin mikrofonu kısa süre sonra elinden alındı; kendisi, İslam’da bilgi edinmenin kadınlar ve erkekler için yükümlülük olduğunu söyledi.
🔹 Taliban hükümetinin sözcüsü Zabihullah Mujahid, kadın hakları ve ifade özgürlüğünün şeriat çerçevesinde ele alınacağını söyledi. Mujahid, kadınların kendi ofisi gibi yerlerde çalışmasına izin verilmesinin ahlaksızlığa yol açacağını ve kadınların onurunu zedeleyeceğini savundu; kadınların eğitimi için şeriata dayalı bir çözüm üzerinde çalışıldığını açıkladı.
🔹 Mujahid, Afganistan’daki medya kuruluşlarının İslami yasalara ve ritüellere aykırı yayın yapamayacağını söyledi. Kandahar’da erkeklerin sakal bırakması zorunlu hale getirildi; radyo istasyonlarının müzik çalmasına veya kadınların seslerini yayınlamasına izin verilmiyor.
🔹 Birleşmiş Milletler verilerine göre Afganistan’da her dört kişiden üçü temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Yoksulluk, işsizlik ve ekonomik istikrarsızlık Taliban’ın ikinci iktidar döneminin beşinci yılında da sürüyor.
🔹 Taliban’a karşı daha önce protesto düzenleyen Hoda, kadınların mevcut durumu kabul etmeyeceğini söyledi. Hoda, Taliban’ın eğitimli kadınlardan korktuğunu ve kadınlara yönelik kısıtlamaların bu nedenle uygulandığını savundu.