Sızdırılan not, ABD’nin plastik üretimine yönelik küresel sınırları nasıl zayıflatmayı amaçladığını gösteriyor
Washington Post
🔹 ABD, küresel plastik anlaşması görüşmelerinde plastik üretimine sınır getirilmesine karşı çıkıyor ve ulusal güvenlik gerekçesiyle anlaşmanın göz ardı edilmesine izin verecek geniş bir istisna oluşturulmasını istiyor.
🔹 Yaklaşık 180 ülkenin katıldığı görüşmeler dört yılın ardından kritik aşamaya geldi. Küresel plastik kirliliği yılda 57 milyon tonun üzerine çıktı.
🔹 ABD’li diplomatların hükümetlere dolaştırdığı not, atık yönetimi ve özel sektör yatırımlarını öne çıkaran “pragmatik” bir anlaşma çağrısı yapıyor. Belge, anlaşmanın ulusal güvenliği, kritik altyapıyı ve tedarik zincirlerini zayıflatmaması gerektiğini belirtiyor.
🔹 Notta, plastik ve kimyasallara yönelik kısıtlamaların silah malzemeleri ve koruyucu ekipman gibi savunma ürünlerine erişimi sınırlayabileceği uyarısı yer alıyor.
🔹 Plastiklerin büyük bölümü petrol veya diğer fosil yakıtlardan elde edilen kimyasallardan üretiliyor. Trump yönetimi petrol ve doğal gaz sondajını ve yerli üretimi artırmaya çalışırken ABD’li müzakereciler bağlayıcı üretim sınırlarına daha açık biçimde karşı çıkıyor.
🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, “iddia edilen” diplomatik iletişimler hakkında genellikle yorum yapmadığını söyledi. Bakanlık, tüm ülkelerin katılabileceği ve plastik kirliliğini azaltmada etkili olacak bir anlaşma istendiğini açıkladı.
🔹 Bakanlık, askeri hazırlığı veya kritik ulusal güvenlik uygulamalarını engelleyecek düzenlemelere karşı çıkarken plastik kirliliğini azaltacak “sağduyulu” önlemleri desteklediğini bildirdi.
🔹 Norveç İklim ve Çevre Bakanı Andreas Bjelland Eriksen, plastik kirliliğine katkı sağlayan belirli ürünlerin sınırlandırılmasının ekonomik büyümeyi tehdit ettiği görüşünü paylaşmadığını söyledi. Eriksen, anlaşmanın plastik kirliliğiyle mücadelede gerçek değişiklikler oluşturması gerektiğini belirtti.
🔹 Uganda Ulusal Çevre Yönetimi Kurumu Direktörü Barirega Akankwasah, uluslararası hukukun müzakereci ülkelerin ihtiyaçlarını ve ulusal koşullarını yansıtması gerektiğini söyledi.
🔹 Hukuk uzmanı Alexandra Harrington, ABD önerisinin çevre anlaşmalarındaki dar kapsamlı askeri istisnaların ötesine geçtiğini ve ekonomik ve petrokimya çıkarlarını korumaya yönelebileceğini söyledi.
🔹 Anlaşma başkanı Julio Cordano’nun yeni müzakere metni, bağlayıcı küresel kontroller yerine ülkelerin kendi taahhütlerine dayalı bir sistem oluşturduğu gerekçesiyle çevre grupları ve bazı hukuk uzmanlarının eleştirilerine maruz kaldı.
🔹 Yeni metinden plastiklerin, polimerlerin, yurt dışında satılan ürünlerin ve bertaraf ya da geri dönüşüm için gönderilen plastik atıkların sınır ötesi hareketini düzenleyecek ticaret hükümleri çıkarıldı.
🔹 Amerikan Kimya Konseyi, plastik üretimine yönelik katı sınırların dünya genelinde düşük gelirli insanların ürün maliyetlerini artıracağını ve plastik atıklarını önemli ölçüde azaltmayacağını savunuyor. Konseye göre yaklaşık 2,7 milyar insan plastik atıkları için uygun toplama hizmetine erişemiyor.
🔹 ABD’nin anlaşmaya katılması için Senato’nun üçte iki çoğunlukla onay vermesi gerekiyor.
🔹 Resmi görüşmeler gelecek ilkbaharda yeniden başlayacak. Delegasyon başkanlarının eylül sonunda Bangkok’ta, anlaşmazlıkları gidermeye yönelik uzlaşı önerilerini görüşmesi bekleniyor.