🔹 ABD Hazine Bakanlığı, Suriye’yi terörizmi destekleyen devletler listesinden çıkararak ülkeye yönelik son kapsamlı ekonomik yaptırımları kaldırdı.

🔹 Suriye yönetimi kararı, yaklaşık 14 yıllık iç savaşın ardından yeniden yapılanma için önemli bir adım olarak karşıladı.

🔹 Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, yaptırımların kaldırıldığını ve kısıtlamaların sona erdiğini açıkladı.

🔹 ABD, Suriye’yi 1970’lerin sonunda Hafız Esad yönetiminin Filistinli silahlı gruplara verdiği destek nedeniyle listeye almıştı.

🔹 Beşar Esad, Aralık 2024’te el-Şara liderliğindeki isyancı gruplardan oluşan koalisyon tarafından iktidardan uzaklaştırıldı.

🔹 Suriye ekonomisi, yaptırımların yanı sıra yüksek enflasyon ile gıda ve yakıt fiyatlarındaki artışla karşı karşıya kaldı.

🔹 ABD, Suriye’nin IŞİD’i Yenme Küresel Koalisyonu’na katılmasının ve Kongre inceleme sürecinin ardından ülkenin terörizmi destekleyen devlet statüsünü kaldırdı.

🔹 ABD ayrıca el-Şara’nın liderlik ettiği ve daha önce Nusra Cephesi olarak bilinen Heyet Tahrir el-Şam’a yönelik terör örgütü tanımlamasını iptal etti.

🔹 Başkan Donald Trump, geçen yıl Suriye’ye yeniden yapılanma için bir fırsat vermek amacıyla yaptırımların kaldırılacağını duyurdu; Aralık ayında 2019 tarihli Sezar Yasası’nı yürürlükten kaldıran yasayı imzaladı.

🔹 Suriyeli ve yabancı şirketler ile yatırımcılar, geçici hükümetin mali politikalarına ilişkin belirsizlikler ve güvenlik endişeleri nedeniyle ülkeye dönmekte temkinli davranıyor.

🔹 Suriye’nin Akdeniz kıyısındaki limanları, bölgeden petrol ve doğal gaz sevkiyatı için bir ihracat güzergâhı ve Hürmüz Boğazı’na alternatif olabilir.

🔹 Bu fırsatlardan yararlanmak için savaşta zarar gören yolların, kamu hizmetlerinin ve altyapının yeniden inşa edilmesi; ortak devletlerin ve uluslararası yatırımların desteğini gerektiriyor.

🔹 İran, onlarca yıldır küresel ekonominin önemli bölümünden dışlanmış durumda. ABD geçmiş yıllarda İran’ın bankacılık sistemi, deniz taşımacılığı şirketleri, petrol sektörü ve ordusuna yönelik çok sayıda yaptırım uyguladı.

🔹 ABD yetkilileri bu hafta “Ekonomik Dışlanmışlık Operasyonu” adını verdikleri yeni yaptırım kampanyasını duyurdu. Kampanya kapsamında 60’tan fazla hedefe yaptırım uygulanması, İran’la iş yapan ülkelere yaptırım tehdidinde bulunulması ve İran’ın Bank Melli şubelerinin kapatılması planlanıyor.

🔹 İran küresel finans sisteminin büyük bölümünden zaten kopuk; yüksek enflasyon ve temel ihtiyaç maddelerinde uzun süredir devam eden arz sıkıntısı yaşıyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran işlemlerini kolaylaştıran her kuruluşun hedef alınacağını söyledi. Bessent, Çin bankalarına ikincil yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı konusunda “Hiç kimse ABD yaptırımlarının erişimi dışında değil” dedi.

🔹 ABD yönetimi şu aşamada Çin bankalarına ikincil yaptırım uygulamadı. Böyle bir adımın küresel finans sisteminde ciddi sonuçlara yol açabileceği ve siyasi irade gerektirdiği belirtiliyor.

🔹 Çin, otomobillerden uçak motorlarına, akıllı telefonlardan manyetik rezonans görüntüleme cihazlarında kullanılan boyalara kadar birçok ürünün üretiminde gerekli nadir toprak elementlerinde sanal tekele sahip.

🔹 Çin’in nadir toprak elementleri ihracatını kısıtlaması, ABD ekonomisi ve yönetimi için ciddi ekonomik ve siyasi sonuçlar doğurabilir. Geçmişteki arz sıkıntısı, Covid-19 dönemindekine benzer tedarik kesintileri riski yaratmıştı.

🔹 İran’daki sosyal medya etkileyicilerinin yaklaşık iki milyon paylaşımını inceleyen bir araştırma, yaptırımların İran hükümetine verilen desteği zorunlu olarak azaltmadığını ortaya koydu.

🔹 Araştırma, yaptırımların bazı dönemlerde muhalefeti bölerek ve hükümete desteği artırarak ters etki yaratabildiğini gösterdi. Bu etki, hükümete karşı ılımlı muhalif gruplar arasında da görüldü.

🔹 Ekonomik izolasyonla yönetim değiştirme politikası, ABD’nin Küba’ya karşı 60 yılı aşkın süredir uyguladığı bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

🔹 ABD’nin dolar erişimini yaptırımlar yoluyla daha geniş biçimde kullanması, ülkeleri ve bankaları dolara alternatif aramaya yöneltebilir. Bu durum, ABD’nin SWIFT ödeme ağı üzerinden yürüyen küresel bankacılık sistemindeki rolünü zayıflatabilir.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin İran’la iş yapan Çinli şirketlere yönelik ikincil yaptırımları genişletmesi halinde hak ve çıkarlarını korumak için gerekli tüm önlemleri alacağını açıkladı.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in pazartesi günü açıkladığı yaptırımlar, Hong Kong ve Çin ana karasındaki şirketleri hedef aldı; ancak büyük Çinli finans kuruluşları listeye alınmadı.

🔹 Çin, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını satın alıyor. Çin’e yönelik ciddi yaptırım artışı, Donald Trump ile Şi Cinping’in Washington’da yapması planlanan görüşmeden bir ay önce ABD-Çin ilişkilerini riske atabilir.

🔹 Trump ve Şi’nin görüşmede, ekimde varılan ve Trump’ın mayısta Pekin’e yaptığı ziyaretle pekişen bir yıllık ticaret savaşı ateşkesini uzatmayı görüşmesi bekleniyor.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, uluslararası hukukta veya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yetkilendirmesinde dayanağı bulunmayan tek taraflı yaptırımlara karşı çıktığını açıkladı ve gerilimin düşürülmesiyle diyalog ve müzakerelere dönülmesini istedi.

🔹 Çin’in büyük kamu rafinerileri İran ham petrolüne yönelik yaptırımlara büyük ölçüde uyarken, özel sektördeki rafineriler İran’dan petrol ithal edip işliyor. ABD bu rafinerilerden bazılarına yılın başında yaptırım uyguladı; Çin ise şirketlerine bu yaptırımlara uymama talimatı verdi.

🔹 Çin, Çinli şirketlere ve tedarik zincirlerine yönelik yabancı kısıtlamalara yardımcı olan yabancı kişi ve kuruluşlara karşı önlemler içeren yaptırımlara karşı bir rejim oluşturdu.

🔹 ABD’nin İran’a yönelik ikincil yaptırımları Çinli şirketleri kapsayacak şekilde genişletmesi, Pekin’in misillemesine yol açabilir. Çin, kritik mineraller üzerindeki kontrolüyle geçen yıl yüksek teknoloji üretimi için gerekli girdilerin akışını kısıtlayabileceğini gösterdi.

🔹 Pekin Üniversitesi akademisyeni Wang Dong, Çin’in ABD’nin ikincil yaptırımları gerçekten uygulayıp uygulamayacağını bekleyip göreceğini söyledi. Wang, böyle bir adım atılması halinde Çin’in ulusal çıkarlarını savunacağını açıkladı.

🔹 Nanjing Üniversitesi uzmanı Zhu Feng, Çin’in ABD-İran çatışmasında taraf olmak istemediğini, ancak Hürmüz Boğazı’ndan geçişteki kısıtlamaların sürmesinin küresel ekonomiyi ve Çin’i daha fazla tehlikeye atabileceğini söyledi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Ürdün Kralı II. Abdullah ile; Dışişleri Bakanı Wang Yi ise Kuveytli mevkidaşıyla görüştü. Her iki görüşmede İran ve Gazze’deki savaş ele alındı.

🔹 Zhu Feng, Çin’in Tahran’a barış görüşmelerinin sürmesini istediği mesajını verdiğini söyledi.

🔹 Darline Graham, Güney Carolina’daki Cumhuriyetçi Senato ön seçiminin ikinci turunda Temsilci Ralph Norman’ı az farkla yendi.

🔹 Oyların yüzde 99’u sayıldığında Graham yüzde 52, Norman yüzde 48 oy aldı.

🔹 Graham, sonbahardaki genel seçimde Demokrat çocuk doktoru ve silah güvenliği savunucusu Annie Andrews ile yarışacak.

🔹 Güney Carolina Valisi Henry McMaster, Donald Trump’ın yönlendirmesiyle Graham’ı, hayatını kaybeden kardeşi Lindsey Graham’ın Senato koltuğuna temmuz ayında atamıştı; bu geçici görev ocakta sona erecek.

🔹 Trump, Graham’ın tam dönem için aday olmasını teşvik etti; mitinglere katıldı, çevrim içi etkinlikler düzenledi ve Truth Social üzerinden destek mesajları paylaştı.

🔹 Graham, Senato’daki kısa görev süresinde Trump’ın gündemini destekledi; vatandaşlık kanıtı ve seçmen kimliği zorunluluğu getiren Save America Act tasarısını, göçmenlik uygulamalarına daha fazla kaynak ayrılmasını, silah haklarının genişletilmesini ve kürtaj karşıtı yasaları destekledi.

🔹 Trump’ın kampanyaya desteği, Graham’ın kamu görevindeki deneyimsizliği ve dış politika konusundaki sınırlı deneyimi nedeniyle yarışın rekabetçi geçmesine rağmen sonuçlandı.

🔹 Trump’la uyumlu MAGA Inc. adlı süper PAC, seçmenleri Graham’a destek vermeye çağıran telefon ve kısa mesajlar için 800 bin dolardan fazla harcadı.

🔹 Graham yanlısı dış gruplar ikinci tur için yaklaşık 6,6 milyon dolar bağımsız harcama yaptı; Norman’ı destekleyen dış grupların harcaması 1 milyon doların altında kaldı.

🔹 5 Ağustos’a kadar Graham’ın kampanyası 350 bin doların biraz altında, Norman’ın kampanyası ise 900 bin doların üzerinde bağış topladı; Norman’ın topladığı paranın 400 bin doları kendi kampanyasına verdiği krediden oluştu.

🔹 Norman, Güney Carolina’nın 5. Kongre Bölgesi’ni 2017’den beri temsil ediyor ve Temsilciler Meclisi Özgürlük Grubu’nun üyesi.

🔹 Norman kuzeybatıdaki, özellikle Greenville County çevresindeki ilçelerde öne çıkarken Graham eyaletin geri kalanında ve Trump’ın miting düzenlediği Myrtle Beach’in bulunduğu Horry County’de daha fazla oy aldı.

🔹 Graham, 11 Ağustos’taki özel ön seçimde yaklaşık yüzde 32 oyla birinci, Norman yaklaşık yüzde 25 oyla ikinci olmuş ve iki aday ikinci tura kalmıştı.

🔹 Donald Trump, ikinci başkanlık döneminin büyük bölümünde posta yoluyla oy kullanmayı sınırlamaya veya yasaklamaya, katı seçmen kimliği yasaları getirmeye ve vatandaşlık doğrulaması zorunluluğu koymaya çalıştı.

🔹 Trump’ın seçim yasalarında kapsamlı değişiklik yapma girişimleri şimdiye kadar çoğunlukla sonuçsuz kaldı; ancak seçimlerin nasıl yürütüleceğine ilişkin belirsizlik arttı. Bazı eyaletlerde kasım seçimlerinin oy pusulaları gelecek hafta postalanacak.

🔹 Seçim uzmanları, kurallardaki belirsizlik nedeniyle bazı seçmenlerin seçimlere katılmaktan tamamen vazgeçebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Trump, mart ayında vatandaş olarak işaretlenmeyen seçmenlerin posta yoluyla oy pusulası almasını engellemeye yönelik bir başkanlık kararnamesi yayımladı. Politikanın geleceğine ilişkin nihai karar henüz verilmedi.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, Trump yönetiminin politikayı sonbahar seçimlerinde uygulamak için gerekli hazırlıkları yapabileceğine hükmetti; ancak değişikliğin nihai olarak yürürlüğe girip giremeyeceğine karar vermedi ve dosyayı alt mahkemelere gönderdi.

🔹 Mevcut durumda posta ve mazeret oyuyla ilgili kurallar değişmedi. Değişiklik yapılabilir; seçmenlerin oy kullanma yöntemi ve yeri konusunda plan yapması, mümkünse erken oy kullanması gerekiyor.

🔹 Trump’ın desteklediği Save America Act, seçmen kaydı için vatandaşlık kanıtı, oy kullanmak için fotoğraflı kimlik ve posta yoluyla oy kullananların çoğu için vatandaşlık kanıtı zorunluluğu getiriyor. Tasarının Temsilciler Meclisi’nden geçen versiyonu Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Senato’da bekliyor.

🔹 Mahkemeler, Trump’ın seçmen kaydı sırasında vatandaşlık kanıtı zorunluluğu getirme girişimlerini durdurdu. Adalet Bakanlığı’nın eyaletlerden hassas seçmen verilerini alma talepleri de eyaletlerin açtığı davalarda sonuç alamadı.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, Mississippi’de seçim gününde postaya verilen ve günler sonra ulaşan oy pusulalarının sayılmasına izin veren yasayı onayladı.

🔹 Montana’da seçmenlerin yüzde 70’inden fazlası posta yoluyla oy kullanıyor ve bu oran her seçimde artıyor. Trump da posta yoluyla oy kullandı; neredeyse tüm eyaletler posta yoluyla oy kullanmanın bir biçimini sunuyor.

🔹 New Jersey’de 2023 ve 2024 yıllarında yüzlerce vatandaş olmayan kişinin oy kullandığı bilgisi, seçmen listelerinde vatandaş olmayan kişileri gösteren bir yazılım hatasından kaynaklandı. Seçim uzmanları, bu ölçekteki vatandaş olmayan seçmen vakalarının nadir olduğunu belirtiyor.

🔹 Eyaletler, federal yönetimin kararlarından bağımsız olarak ara seçim hazırlıklarını sürdürüyor; yönetimin seçim çevresinde kaos ve kafa karışıklığı oluşturması seçmenler ve özellikle seçim görevlileri üzerindeki baskıyı artırabilir.

🔹 Nvidia, müşterilerinin çip alımlarını sürdürmesini sağlamak için finansal gücünü giderek daha fazla kullanıyor.

🔹 Şirket, OpenAI’nin Ohio’daki veri merkezi kiralaması için 105 milyar dolarlık teminat ve Wall Street şirketleriyle yürütülen finansman anlaşmaları kapsamında 125 milyar dolara kadar artık değer desteği sağlayabilir. Bu düzenlemeler Nvidia’yı toplam yaklaşık 230 milyar dolarlık kira yükümlülüğü ve artık değer anlaşmasında sorumluluk altına sokabilir.

🔹 Nvidia, Avustralya’daki iki yeni bulut bilişim şirketiyle yaptığı anlaşmalarda, şirketlerin işlem gücünü kiralayacak müşteri bulamaması halinde son başvuru müşterisi olmayı kabul etti. Nvidia, bu varlıklardan elde edilen belirli seviyenin üzerindeki gelirden pay alacak.

🔹 Şirket, geçen yılki 6,3 milyar dolarlık anlaşma kapsamında CoreWeave’in satılmamış bulut bilişim kapasitesini satın alma taahhüdünü ve bulut şirketleriyle yapay zekâ laboratuvarlarındaki yatırımlarını da sürdürüyor. Nvidia’nın son mali çeyrek sonunda halka açık ve özel şirketlerdeki yatırımlarının toplam değeri 72,5 milyar dolardı.

🔹 Nvidia’nın son mali çeyrek sonunda bilançosunda 80 milyar dolardan fazla nakit ve nakit benzeri menkul kıymet bulunuyordu. Kira teminatlarının zamanla azalması ve şirketin tamamından sorumlu olmasının beklenmemesi, yükümlülüğün etkisini sınırlayabilir.

🔹 Nvidia, Avustralya’daki anlaşmaları “yeni bir iş modeli” olarak tanımladı. Bu model, şirketin daha fazla projede finansal garantör olarak yer almasına ve büyük veri merkezi projelerine daha fazla destek vermesine yol açabilir.

🔹 Nvidia, Amazon.com ve Microsoft gibi az sayıdaki teknoloji şirketine bağımlılığını azaltmak için müşteri tabanını genişletiyor. Yapay zekâ bağlantılı büyük teknoloji şirketi tahvillerinin getirileri yükselirken, yapay zekâ projelerinde borçlanma maliyetlerinin yüksek kalması bekleniyor.

🔹 Teknoloji şirketlerinin finansal tablolarında henüz başlamamış 904 milyar dolarlık kira sözleşmesi ve büyük ölçüde yapay zekâyla bağlantılı 1,52 trilyon dolarlık satın alma taahhüdü bulunuyor.

🔹 Lucent Technologies, dot-com balonu döneminde daha düşük kredi kalitesine sahip müşterilere ürün finansmanı sağlamış, üçüncü taraf kredilerini garanti etmiş ve distribütörlerine yönelik bilanço dışı taahhütlerde bulunmuştu. Şirket daha sonra iş gücünü başlangıç seviyesinin yaklaşık üçte birine indirdi ve 2006’da Alcatel ile birleşti.

🔹 Nvidia’nın finansman anlaşmaları, yapay zekâ çiplerine yönelik talebin zayıflaması halinde şirketin riskini artırabilir. Gelir ve kârdaki düşüşe ek olarak bilanço baskı altına girebilir; yatırımların değer kaybetmesi kârı daha da azaltabilir.

🔹 Nvidia’nın aşırı finansal yükümlülük üstlenmesini önlemek için hangi iç kontrolleri kullandığı ve belirli finansman ya da kira teminatları için nakit rezerv ayırıp ayırmadığı açıklanmadı. Analistlerin bu konuları şirketin çarşamba günü açıklayacağı bilançoda gündeme getirmesi bekleniyor.

🔹 Wolfe Research analisti Chris Caso, çip üreticilerinin veri merkezi finansmanında temel teminat sağlayan taraf haline gelmesinin daha kaygı verici olacağını söyledi.

🔹 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 25 Ağustos Salı günü Türkiye’ye, 2017’den beri tutuklu bulunan Osman Kavala’yı “en kısa sürede” serbest bırakma talimatı verdi.

🔹 Strasbourg Mahkemesi, Kavala’nın 2022’de “hükümeti devirmeye teşebbüs” suçlamasıyla aldığı müebbet hapis cezasını “hükümsüz ve geçersiz” saydı.

🔹 Mahkeme, Ankara’nın hayırsever ve yayıncı Osman Kavala’ya 110 bin euronun üzerinde tazminat ödemesine karar verdi.

🔹 Osman Kavala, Ekim 2017’de gözaltına alındı ve İstanbul yakınlarındaki yüksek güvenlikli Silivri Cezaevi’nde tutuldu.

🔹 Kavala, 2013’te dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan hükümetine karşı düzenlenen protestoları desteklemekle suçlandı; hakkındaki suçlamalara itiraz etti.

🔹 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ilk tahliye talebinin ardından Kavala, Şubat 2020’de beraat etti ancak birkaç saat sonra yeni soruşturmalarla yeniden tutuklandı.

🔹 Yeni davalar, 2022’de müebbet hapis cezasına mahkûm edilmesiyle sonuçlandı.

🔹 Türkiye; ifade özgürlüğü, toplantı özgürlüğü, özgürlük ve adil yargılanma hakları ile insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle mahkûm edildi.

🔹 Mahkeme yargıçları, Kavala hakkındaki soruşturmaların, tutukluluğun ve mahkûmiyetin ağırlıklı olarak Gezi Parkı protestolarındaki rolü ve insan hakları savunucusu olarak görüşleri nedeniyle cezalandırılması ve susturulması amacı taşıdığına karar verdi. Karar 15’e karşı 2 oyla alındı.

🔹 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kavala davasındaki “ciddi eksikliklerin” Ankara’nın önceki mahkeme kararlarına rağmen tahliye etmeyi reddetmesiyle birleştiğini açıkladı.

🔹 Mahkeme, bu eksikliklerin hukuk devletine duyulan güveni ve anayasal düzeni zedeleyebileceğini belirledi.

🔹 Mahkeme, yargı sürecindeki aksaklıkların Kavala’nın adil yargılanma hakkının özünü temelden ihlal ettiğine karar verdi.

🔹 Başkan Donald Trump’ın Kanada’ya uyguladığı yüzde 50’lik yeni tarifeler, birçok Kanadalı şirketin ABD pazarına satış yapmasını imkânsız hale getirebilir.

🔹 Kanada’da 90 bine kadar istihdam kaybedilebilir. Etkilenecek işler arasında tarifelerden doğrudan etkilenmeyen şirketlerdeki pozisyonlar ve Kanada şirketleri ABD pazarından dışlandığında azalabilecek kamyon şoförü talebi de bulunuyor.

🔹 Ormancılık sektörü; kontrplak, lamine ahşap ürünleri, lif levha, kâğıt, tuvalet kâğıdı mendili ve ambalaj ürünlerine getirilen ek yüzde 50’lik tarifelerle karşı karşıya.

🔹 Yeni tarifeler Kanada’dan yapılan yaklaşık 20 milyar dolarlık ticareti kapsıyor. Bu tutar, Kanada’nın ABD’ye gönderdiği tüm ürünlerin değerinin yaklaşık yüzde 5,5’ine denk geliyor.

🔹 Petrol, doğal gaz, gübre potası ve çoğu mineral, ABD’nin tarife uygulamasının dışında tutuldu. Yeni vergiler Kanada ürünlerinin ortalama efektif tarife oranını yaklaşık 2,5 puan artırarak yüzde 6,5’e çıkarabilir.

🔹 Tarife yükünün en ağır etkisi makine ve elektronik ihraç eden, mobilya, oyuncak ve ağırlıklı olarak plastikten üretilen ürünleri imal eden şirketlerde görülebilir.

🔹 Kanada ekonomisinin yaklaşık yüzde 15’i ABD ile ticarete doğrudan bağlı ve Kanada ihracatının yaklaşık yüzde 70’i ABD pazarına gidiyor. Kanada’da üretilen araçların yüzde 90’dan fazlası ABD’li alıcılara satılıyor.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD tarifelerinden etkilenen şirketlere destek için 28 milyar Kanada doları, yaklaşık 20 milyar ABD doları, ayırma sözü verdi; destek programının ayrıntıları henüz açıklanmadı.

🔹 Kanada hükümeti, ABD’ye karşı misilleme tarifelerini açıklamaya hazırlanıyor. Carney, Kanada’ya giren Amerikan mallarına ABD tarifelerini “dolar dolarına” karşılıklandırma sözü verdi.

🔹 Toronto Üniversitesi’nden Joseph Steinberg, misilleme tarifelerinin ABD ekonomisine sınırlı, Kanada ekonomisine ise yaklaşık 10 kat daha büyük etki yapacağını söyledi. Tarifeler Kanadalı tüketiciler için daha yüksek fiyatlara yol açabilir.

🔹 Pazartesi günü Kanada borsasındaki S&P/TSX endeksi önceki cuma kapanışına göre hafif yükseldi. Kanada doları, ABD doları karşısında 1 sentten daha az değer kaybetti.

🔹 Trump, İran’la savaşa girmeden önce istihbarat şefine kapsamlı bir saldırının doğru olup olmadığını sordu.

🔹 Dönemin Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, İran’ın dini liderinin öldürülmesinin nükleer silah edinmeye açık daha sertlik yanlısı bir yönetimi iktidara getirebileceği uyarısını yaptı.

🔹 Gabbard, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatabileceğini, küresel enerji piyasasını istikrarsızlaştırabileceğini ve Orta Doğu’daki ABD güçleriyle ortaklarına saldırabileceğini söyledi.

🔹 Üst düzey askeri liderler, savaşın can kayıplarına, silah stoklarıyla ilgili sorunlara ve aşırı yük altındaki ABD ordusunun hazırlık problemlerine yol açabileceği uyarısını yaptı.

🔹 Trump, 28 Şubat’ta başlayan saldırı emrini verdi ve İranlıları hükümetlerini devirmeye çağırdı. Altı ay sonra savaş devam ederken çatışmanın yakın zamanda sona ereceğine dair açık bir işaret bulunmuyor.

🔹 İran Devrim Muhafızları ülkeyi kontrol ediyor ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere ateş açıyor. Mojtaba Hamaney liderliğindeki yönetim teslimiyet işareti göstermiyor.

🔹 Trump, nükleer anlaşma sağlanmasa bile Hürmüz Boğazı’nın açılması halinde zafer ilan etmeyi değerlendiriyor.

🔹 ABD yönetimi, yaptırımlar ve sürekli deniz ablukasıyla İran ekonomisini çökertmeyi hedefliyor.

🔹 Çatışmalarda yaklaşık 3.000 İranlı ve 18 ABD askeri öldü; Pentagon, 756 ABD askerinin daha yaralandığını açıkladı.

🔹 Savaş ABD üslerine zarar verdi, petrol rezervlerini tüketti ve mühimmat stoklarını azalttı. Çatışma, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki beklentilerini ve Trump’ın kamuoyu desteğini olumsuz etkiliyor.

🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın müzakereler yoluyla nükleer programını feshedebileceğini ve anlaşmanın sonuçları belirsiz bir savaştan daha düşük maliyetli olacağını söyledi.

🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve ABD Merkez Komutanlığı Başkanı Brad Cooper, İran’daki füze rampaları, radarlar, silah üretim tesisleri, mayın depoları ve savaş gemilerine yönelik saldırı planlarını Trump’a sundu.

🔹 Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birini durma noktasına getirdi ve akaryakıt fiyatlarını yükseltti.

🔹 Suudi Arabistan ve Katar dahil Körfez ülkelerinin liderleri, çatışmaların sona ermesi ve diplomatik çözüm bulunması için Beyaz Saray’la temasa geçti.

🔹 17 Haziran’da boğazın yeniden açılmasını ve 60 günlük nükleer görüşmeleri öngören geçici barış anlaşmasına varıldı; İran kısa süre sonra boğazdaki gemilere yönelik saldırılarını yeniden başlattı.

🔹 60 günlük nükleer müzakere süresi 17 Ağustos’ta sona erdi. Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump’ın “Operation Economic Outcast” adı verilen ekonomik baskı kampanyasıyla rejimi çökertmeye yöneldiğini söyledi.

🔹 Başkan Donald Trump, çocuklar için federal hükümetin önerdiği aşı sayısını 17’den 11’e indiren ve eyaletleri geniş aşı muafiyetleri tanımaya zorlayan “Amerikalılar için Altın Standartta Çocukluk Aşısı Önerileri Sunulması” başlıklı başkanlık kararnamesini imzaladı.

🔹 Kararname, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşılarının tek bir MMR aşısı yerine üç ayrı iğne olarak uygulanmasını önerdi. ABD’de bu ayrı aşılar şu anda bulunmuyor ve üreticiler bunların piyasaya sunulmasının 10 yıl sürebileceğini tahmin ediyor.

🔹 Trump, aşılarla artan otizm oranları arasında bağlantı kuran geçersiz teoriyi tekrarladı ve MMR aşısının “patlayıcı” ve “oldukça ölümcül” olabileceğini söyledi. MMR aşıları yüz milyonlarca kez uygulandı ve milyonlarca hayatın kurtarılmasına katkı sağladı.

🔹 Robert F. Kennedy, Jr.’ın Sağlık Bakanı olduğu dönemde aşı karşıtı görüşleri savunan kişiler önemli görevlere getirildi, sağlık kurumlarındaki bazı bilimsel raporların yayımlanması durduruldu ve eyaletlerde aşı kurallarını zayıflatmaya yönelik yüzlerce yasa tasarısı sunuldu.

🔹 ABD’de ikinci Trump yönetimi döneminde kızamık vakaları, önceki 28 yılın herhangi bir döneminden daha yüksek seviyeye çıktı. Anaokulu öğrencileri arasındaki kızamık aşılanma oranı yüzde 1’den az gerilerken, aşı zorunluluklarından muaf öğrencilerin oranı yüzde 3,6’dan yüzde 4,2’ye yükseldi.

🔹 Kennedy’nin bebeklerde hepatit B aşısının ilk dozunu birkaç ay erteleme girişimi federal yargıç tarafından geçici olarak durduruldu. Kennedy ayrıca CDC bilim insanlarına danışmadan sağlıklı çocuklar ve hamile kadınların COVID-19 aşısına artık ihtiyaç duymadığını açıkladı.

🔹 Yönetim, sigorta şirketlerinin ve kamu aşılama programlarının aşıları karşılamayı bırakmasına yol açabileceği için belirli aşılara desteğini büyük ölçüde çekmedi. Bunun yerine doktorlar ve hastalar arasında “paylaşılan klinik karar alma” yaklaşımını öne çıkardı.

🔹 Amerikan Pediatri Akademisi ve diğer kuruluşlar, Kennedy’nin CDC’nin aşı danışma komitesini yeniden oluşturmasına karşı açılan davayı kazandı; karar, çocukluk aşı takviminin değiştirilmesini durdurdu. Hükümet karara itiraz etti.

🔹 Eyalet yönetimleri kendi aşı rehberlerini hazırlamak için birlikte hareket etti. ABD’nin en büyük sağlık sigortası kuruluşu, ACIP tarafından önerilen tüm aşıları en az gelecek yılın sonuna kadar hastalara ücretsiz sunmayı sürdüreceğini açıkladı.

🔹 Kennedy’nin Make America Healthy Again hareketi ülkede yüzde 40’tan fazla destekçiye ulaştı; ancak hareket destekçilerinin yalnızca yüzde 10’u aşıları en önemli öncelik olarak görüyor ve hareketteki ebeveynlerin yaklaşık yüzde 80’i MMR aşısının güvenli olduğuna inanıyor.

🔹 Güney Carolina’da geçen yıl yaşanan büyük kızamık salgınının ardından aşılanma arttı. Salgından ağır etkilenen bir bölgede 2026’nın ilk aylarında uygulanan MMR dozu sayısı, önceki yılın aynı döneminin yaklaşık iki katına çıktı.

🔹 Kennedy’ye duyulan güven göreve başladığı dönemde düşük seviyedeydi ve daha da geriledi; nisan ayında seçmenlerin yüzde 60’ı Kennedy’yi onaylamadığını söyledi.