Mojtaba Hamaney öldü mü?
Atlantic
🔹 İran’ın dini lideri Mojtaba Hamaney, babası ve selefi Ayetullah Ali Hamaney için düzenlenen anma törenine resmî ev sahibi olmasına rağmen katılmadı.
🔹 Mojtaba Hamaney, yaklaşık altı ay önce göreve gelmesinden bu yana kamuoyunun karşısına çıkmadı; kendisine ait güncel fotoğraf, video veya ses kaydı yayımlanmadı.
🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dahil bazı üst düzey yetkililer Mojtaba Hamaney’i görmediklerini söyledi. Hükümete yakın kaynaklar, kabine üyelerinden hiçbirinin göreve başlamasından bu yana onunla görüşmediğini belirtti.
🔹 Eski bir yetkili ve Hamaney’in akrabası Mohammad Hossein Khoshvaght, güvenlik önlemleri nedeniyle son dönemde beşten az kişinin Mojtaba Hamaney’le görüştüğünü söyledi.
🔹 Hamaney’in şubat ayındaki saldırıda yaralandığı ve bu nedenle kamuya açık konuşma ve etkinliklere katılmasının zorlaştığı öne sürülüyor. Görünmezliği ve ofisinden yapılan açıklamaların azalması, öldüğüne veya beyin ölümünün gerçekleştiğine ilişkin söylentileri artırdı.
🔹 Tahran’daki bir hükümet kurumu çalışanı, Mojtaba Hamaney’in ya öldüğünü ya da beyin ölümünün gerçekleştiğini söyledi. En az iki hükümet yetkilisi de aynı görüşü paylaştı; yetkililerden biri ölümün veya beyin ölümünün ayın başında gerçekleştiğini düşündüğünü belirtti.
🔹 İran hükümetinden iki kaynak, rejimin en üst kademelerinde Hamaney’in durumunun çok kötü olduğu ve her an ölebileceği yönünde söylentiler yayıldığını söyledi. Yaklaşık iki hafta önce İranlılardan Hamaney’in sağlığı için dua etmeleri ve onu kutsamak amacıyla koyun kurban etmeleri istendi.
🔹 Hamaney’in ofisi 27 Temmuz’da dini konulara ilişkin kararlarını yayımladı ve kanla temas eden yiyeceklerin atılması gerektiğini açıkladı. Ofisinin son açıklaması 9 Ağustos’ta yapıldı; açıklamada Hamaney’in Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’la görüştüğü ve aynı gün üst düzey askeri atamalar yaptığı bildirildi.
🔹 Pezeşkiyan, Hamaney’le savaş ve İran ekonomisi hakkında yedi saat görüştüğünü söyledi. Hamaney’in ofisi 9 Ağustos’tan bu yana yeni açıklama yapmadı.
🔹 Khoshvaght, Mojtaba Hamaney’in kesinlikle hayatta olduğunu söyledi ve ölüm söylentilerini İranlı yetkililerin ve halkın moralini bozmayı amaçlayan psikolojik savaşın parçası olarak niteledi. Eski İçişleri Bakanlığı danışmanı Abdolreza Davari de Hamaney’in sağlıklı olduğunu ve yakında kamuoyunun karşısına çıkacağını söyledi.
🔹 Hamaney’in kamuoyundan uzak kalması, İran’da karar alma sürecini etkiliyor. 13 üyeli Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ülkeyi kolektif biçimde yönetiyor; konseyde diplomasi yanlısı Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın yanı sıra Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı General Ahmed Vahidi de bulunuyor.
🔹 Haziranda konseyin 13 üyesinden 12’si, İran ile ABD arasında İslamabad’da varılan mutabakat zaptını destekledi. Hamaney anlaşmayı destekleyen bir mesaj gönderirken, başta prensip olarak karşı çıktığını belirtti; sertlik yanlıları Galibaf’ın gücü ele geçirdiğini savundu.
🔹 Uzmanlar Meclisi’nin 88 üyesinden 63’ünün imzaladığı bildiride, yetkililerin Mojtaba Hamaney’in “kesin görüşüne” karşı hareket etme yetkisi olmadığı belirtildi. Aynı bildiride Donald Trump’ın öldürülmesi çağrısı da yapıldı.
🔹 İran yönetimi diplomasi ile çatışma arasında karar vermek zorunda bulunuyor; ancak ülkenin yönünü belirleme yetkisine sahip liderin hayatta olup olmadığı kesinleşmiş değil.