🔹 Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'nda kabul edilen yıllık Türkiye raporu, insan hakları ve özgürlük ihlalleriyle suçlanan Türk yetkililere yönelik yaptırımların değerlendirilmesini istedi.

🔹 Raporda, bu yıl Adalet Bakanı olan eski İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek dahil bazı Türk yetkililerin mal varlıklarının dondurulmasının değerlendirilmesi çağrısı yapıldı.

🔹 Rapor, Akın Gürlek'i "devletin baskı mekanizmasının kilit aktörlerinden biri" olarak nitelendirdi ve terfisinin siyasi bir gündem doğrultusunda hareket ettiğinin göstergesi olduğunu savundu.

🔹 Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Parlamentosu raporunu reddederek Adalet Bakanı'nın asılsız suçlamalarla hedef alındığını açıkladı.

🔹 Bakanlık, bağımsız Türk yargısı tarafından yürütülen hukuki süreçlerin çarpıtıldığını ve Adalet Bakanı'nın haksız şekilde hedef gösterildiğini belirtti.

🔹 Akın Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yaptığı dönemde ana muhalefet partisi CHP mensuplarına yönelik yüksek profilli davaları yönetti.

🔹 CHP yönetimindeki belediyelerde yürütülen yolsuzluk soruşturmaları kapsamında yüzlerce belediye yöneticisi gözaltına alındı veya tutuklandı.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başlıca rakibi olarak görülen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu geçen yıl tutuklandı.

🔹 Son olarak mahkeme kararıyla CHP Genel Başkanı Özgür Özel görevden alınarak yerine Kemal Kılıçdaroğlu getirildi.

🔹 Hükümet, Türk yargısının bağımsız şekilde hareket ettiğini savunuyor.

🔹 Avrupa Parlamentosu'nun yıllık Türkiye raporları, Türkiye'nin AB üyelik müzakerelerindeki ilerlemesini değerlendirme amacı taşıyor.

🔹 Türkiye'nin AB üyelik süreci, demokratik gerilemeye ilişkin endişeler nedeniyle uzun süredir ilerleme kaydetmiyor.

🔹 Türkiye, düzensiz göçün yönetimi konusunda Avrupa Birliği'nin önemli ortaklarından biri olmasının yanı sıra NATO'nun da kilit üyeleri arasında yer alıyor.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri, yarı otonom Collaborative Combat Aircraft (CCA) programının ilk üretim sözleşmelerini Anduril Industries ve General Atomics'e verdi.

🔹 General Atomics FQ-42, Anduril ise FQ-44 modeli için üretim sözleşmesi aldı. Siparişin maliyeti ve adedi açıklanmadı.

🔹 Yaklaşık iki yıl önce prototip aşamasında başlatılan CCA programı, bu sözleşmelerle tam ölçekli seri üretim sürecine geçti.

🔹 Program, insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapacak yarı otonom hava araçlarını kullanarak menzil, durumsal farkındalık ve hayatta kalma kabiliyetini artırmayı hedefliyor.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri uzun vadede yaklaşık 1.000 savaş kabiliyetine sahip CCA envantere katmayı ve üreticiler arasındaki rekabet sayesinde maliyetleri düşürerek kapasiteyi artırmayı planlıyor.

🔹 Üretim sözleşmeleri planlanandan aylar önce verildi ve her iki platformun da görev gereksinimlerini karşılayarak üretime hazır olduğu değerlendirildi.

🔹 Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, program kapsamında on yılın sonuna kadar 150'den fazla savaş kabiliyetine sahip CCA'nın tedarik edilmesinin hedeflendiğini söyledi.

🔹 Donanım sözleşmelerinin yanı sıra görev otonomisi yazılımı için de üretim sözleşmeleri verildi.

🔹 Yazılım geliştirme havuzunda Anduril, General Atomics, Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX'nin Collins Aerospace birimi ve Shield AI yer aldı.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri, geleneksel savunma tedarik yöntemlerinden farklı olarak görev otonomisi yazılımını hava aracından ayrı satın alacağı "software sold separately" stratejisini uygulayacak.

🔹 Meta'nın yapay zekâ odaklı dönüşümünde kritik rol üstlenen Emily Dalton Smith şirketten ayrılıyor.

🔹 Dalton Smith, 2015'ten bu yana Meta'da görev yapıyordu ve daha önce ürün yönetimi başkan yardımcılığı ile Threads uygulamasının ürün liderliği görevlerini üstlenmişti.

🔹 Meta, yaklaşık iki ay önce Dalton Smith'in şirket içi yapay zekâ araçlarının geliştirilmesine yönelik ürün çalışmalarına liderlik edeceğini duyurmuştu.

🔹 Meta'nın yeniden yapılanma programı, kullanıcıya yönelik hizmetlerde ve şirket içi çalışma süreçlerinde yapay zekâyı merkeze almayı hedefliyor.

🔹 Program kapsamında insan çalışanların yaptığı görevleri otonom biçimde yerine getirebilecek yapay zekâ ajanlarının geliştirilmesi planlanıyor.

🔹 Dalton Smith'in ekibi, Meta'nın şirket içi yapay zekâ asistanı Metamate'in geliştirilmesinden sorumluydu.

🔹 Ekip, yapay zekâ arayüzleri, otomasyon sistemleri, hafıza altyapıları ve ortak ürün deneyimlerini tek platform altında birleştirmek için çalışıyordu.

🔹 Metamate'in derin araştırma, yeni özellik prototipleme ve sunum hazırlama gibi iş süreçlerinde temel çalışma platformu haline getirilmesi hedefleniyordu.

🔹 Meta'nın yapay zekâ merkezli yeniden yapılanması çalışanlar arasında tartışmalara yol açtı.

🔹 Program kapsamında şirket çalışanlarının yaklaşık %10'u işten çıkarıldı ve benzer sayıda çalışan farklı birimlere kaydırıldı.

🔹 Çalışanlar, fare hareketlerini izleyen yazılımlar ve yapay zekâ dönüşümünün kendi görevlerinin otomasyona devredilmesine zemin hazırladığı gerekçesiyle yönetime eleştiriler yöneltti.

🔹 Yeni sistemin, çalışma dosyalarında gezinme, sohbet üzerinden yazılım geliştirme koordinasyonu ve kullanıcıların çalışmalarını kalıcı hafızada tutma özelliklerini içermesi planlanıyordu.

🔹 Projede, Meta'nın Aralık ayında yaklaşık 2 milyar dolara satın aldığı Singapur merkezli yapay zekâ girişimi Manus'un gösterge paneli ve mikro site teknolojilerinin de kullanılması öngörülüyordu.

🔹 Çin hükümetinin satın almanın iptal edilmesini istemesinin ardından Meta, Manus'un şirket içi sistemlere erişimini durdurmuştu.

🔹 Emily Dalton Smith, görev geçiş sürecinde Meta CTO'su Andrew Bosworth ile birlikte çalışacağını açıkladı ancak sonraki planlarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki savaşı sona erdirmeyi amaçlayan geçici anlaşmayı imzaladı.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın çarşamba günü itibarıyla yürürlüğe girdiğini açıkladı.

🔹 Anlaşma, nihai uzlaşma görüşmelerinin yürütülmesi amacıyla ateşkesi 60 gün daha uzatıyor ve Lübnan cephesini de kapsıyor.

🔹 Trump, İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi halinde ABD'nin yeniden saldırılar düzenleyeceğini ve İranlı yetkilileri hedef alabileceğini söyledi.

🔹 Trump, İran'ın anlaşmaya uymasını istediğini belirtirken, kalıcı uzlaşmanın Orta Doğu'da barışa katkı sağlayacağını ve petrol fiyatlarını düşürebileceğini ifade etti.

🔹 İran Başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, askeri operasyonlarla hedeflenen sonuçların müzakereler yoluyla daha fazlasıyla elde edildiğini söyledi.

🔹 Mutabakat, tüm cephelerde çatışmaların sona ermesini, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin tam olarak yeniden başlamasını, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın kaldırılmasını ve İran varlıklarının serbest bırakılmasını öngörüyor.

🔹 Anlaşmada İran'ın savaş sonrası yeniden imarı için 300 milyar dolarlık bir yatırım fonu oluşturulması da yer alıyor.

🔹 İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini yeniden taahhüt etti ve zenginleştirilmiş uranyum stokunun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde seyreltilmesini kabul etti.

🔹 G7 liderleri ABD-İran anlaşmasını memnuniyetle karşılarken Lübnan'da derhal ateşkes çağrısı yaptı.

🔹 İsrail müzakerelere katılmadığını ve Lübnan'da gerektiğinde güç kullanma hakkını koruduğunu açıkladı.

🔹 Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Lübnan konusunda görüş ayrılığı yaşadıklarını belirterek Hizbullah'a karşı daha sınırlı güç kullanılması gerektiğini söyledi.

🔹 Lübnan devlet medyası çarşamba günü İsrail'in ülkenin güneyindeki çeşitli bölgelere hava saldırıları ve topçu atışları düzenlediğini bildirdi.

🔹 Lübnanlı güvenlik kaynakları Hizbullah'ın da İsrail güçlerine yönelik iki insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 İsrail, Hizbullah'ın düzenlediği iki İHA saldırısında beş askerinin yaralandığını duyurdu.

🔹 Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı beklentisiyle Brent petrol fiyatları savaşın başlamasından bu yana en düşük seviyelerine geriledi ve varil başına 80 doların altına indi.

🔹 Trump'ın yeniden saldırı tehdidinde bulunmasının ardından petrol fiyatları gün içinde kayıplarının bir kısmını geri aldı.

🔹 Yapay zekâ ile yazmanın düşünceyi, yaratıcılığı ve özgünlüğü zayıflattığı yönündeki eleştirilerin, yapay zekânın tembelce kullanılması durumunda geçerli olduğu belirtildi.

🔹 Yapay zekânın ısrarcı ve bilinçli kullanılması halinde düşünce üretimini ve yazılı anlatımı geliştirebileceği ifade edildi.

🔹 Yapay zekâ kullanımının yazarı düşünmekten alıkoymaması, aksine fikirleri geliştiren ve metni güçlendiren bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

🔹 Yapay zekâ araçlarının güçlenmesiyle birlikte haber üretiminde bu araçların nasıl kullanıldığı konusunda şeffaf olunmasının önem kazandığı belirtildi.

🔹 Yazı yazma sürecinde yapay zekâdan yararlanırken net kurallar ve açık yönlendirmeler kullanılmasının çoğu kullanıcı için yeterli olduğu ifade edildi.

🔹 Yapay zekâ ile yazım sürecinde edinilen deneyimlerin başkalarının da benzer yöntemleri denemesine katkı sağlayabileceği belirtildi.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile imzaladığı anlaşmanın ardından kamuoyu önünde açıklama yapmadı.

🔹 İsrailli yetkililer anlaşmayı stratejik ve siyasi açıdan büyük bir başarısızlık olarak değerlendiriyor.

🔹 Netanyahu, İran karşısında "tam zafer" sözü vermesine rağmen seçimlere dört ay kala Trump’ın mutabakat metniyle yetinmek zorunda kaldı ve süreç boyunca Trump’ın eleştirilerine maruz kaldı.

🔹 Netanyahu, savaşın sürmesi gerektiğini savunurken uluslararası alanda bu görüşü paylaşan önemli bir destek bulamadı.

🔹 İsrailli yetkililer kamuoyu önünde sert açıklamalar yapmak yerine anlaşmaya ilişkin ciddi endişelerini basına yaptıkları arka plan bilgilendirmeleriyle dile getirdi.

🔹 Trump, G7 Zirvesi sırasında İran savaşı boyunca Netanyahu’nun iş birliği için teşekkür ederken İsrail Başbakanı’na yönelik eleştirilerini de sürdürdü.

🔹 Netanyahu’nun Trump’ın pazar günü anlaşmayı duyurmasından önceden haberdar olmadığı, İsrailli yetkililerin salı günü itibarıyla mutabakat metnini incelemelerine dahi izin verilmediğini söylediği belirtildi.

🔹 İsrail yönetiminin anlaşmaya ilişkin en büyük kısa vadeli endişesi Lübnan cephesi olarak öne çıkıyor.

🔹 Beyaz Saray, anlaşmanın tek taraflı bir ateşkes olmadığını ve Hizbullah’ın saldırması halinde İsrail’in karşılık verme hakkını koruyacağını açıkladı.

🔹 Trump’ın İsrail’e yönelik açık eleştirileri, Netanyahu açısından en önemli müttefikinden gelen yeni bir siyasi darbe olarak değerlendiriliyor.

🔹 NATO, ittifakın hava savunmasını güçlendirmek amacıyla İtalya’ya ait bir SAMP/T hava savunma sistemini Konya’daki 3. Ana Jet Üs Komutanlığı’na konuşlandıracak.

🔹 Sistem yaklaşık altı ay boyunca Konya’da görev yapacak. Üs, İran ve Rusya odaklı NATO hava gözetleme faaliyetlerinde kritik rol oynuyor.

🔹 Türkiye, temmuz ayında düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi öncesinde ittifakın güneydoğu kanadındaki caydırıcılığı artırmak için savunma sanayi alanında kısıtlamasız iş birliği çağrısı yaptı ve 7-8 Temmuz tarihlerindeki zirve sırasında yerli füze savunma sistemlerini devreye almayı planlıyor.

🔹 Konuşlandırmanın Türkiye’nin ulusal savunma planlarından ziyade NATO’nun genel kuvvet konuşlanma planı kapsamında gerçekleştirileceği ifade edildi.

🔹 İtalya’nın da Türkiye ile stratejik savunma ortaklığını güçlendirmeyi ve bölgede daha etkin bir rol üstlenmeyi hedeflediği belirtildi.

🔹 Orta Doğu’daki savaşın başlamasından bu yana NATO unsurları, İran’dan Türkiye yönüne fırlatılan dört füzeyi ittifak tesislerine ulaşmadan önledi.

🔹 NATO daha önce Türkiye’deki Kürecik Erken Uyarı Radarı ve İncirlik Hava Üssü’nü korumak amacıyla iki ABD yapımı Patriot hava savunma sistemi konuşlandırmıştı.

🔹 Bu Patriot bataryalarından biri bu ay Almanya tarafından sağlanacak yeni bir Patriot sistemiyle değiştirilecek.

🔹 İtalya daha önce Ukrayna’nın Rus saldırılarına karşı savunmasını desteklemek amacıyla da SAMP/T hava savunma sistemleri göndermişti.

🔹 Türkiye, 2019 yılında Rus yapımı S-400 sistemlerini satın almasının ardından gerilen ABD ilişkilerini normalleştirmeye çalışıyor. Washington, Türkiye’nin S-400 sistemlerinden vazgeçmesini ve F-35 programına yeniden katılmasını istiyor.

🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh, ABD Merkez Bankası'nın 6,7 trilyon dolarlık bilançosunu incelemek üzere bağımsız bir çalışma grubu oluşturduğunu açıkladı.

🔹 Çalışma grubu, mevcut yüksek rezerv sisteminin fayda ve risklerini ile Fed bilançosunun yapısını değerlendirecek.

🔹 İnceleme kapsamında para politikasının ağırlıklı olarak faiz aracıyla mı yoksa bilanço büyüklüğü üzerinden mi yürütüldüğü analiz edilecek.

🔹 Kevin Warsh, oluşturulan çalışma gruplarının önümüzdeki haftalarda çalışmaya başlayacağını ve büyük bölümünün yıl sonuna kadar tamamlanacağını söyledi.

🔹 Warsh, Fed'in iletişim politikası, bilanço yönetimi, veri kullanımı, verimlilik ve istihdam ile enflasyon çerçevesi gibi alanlarda da ayrı çalışma grupları oluşturuyor.

🔹 Fed bilançosu küresel finans krizi ve Covid-19 dönemindeki varlık alım programları sonucunda yaklaşık 800 milyar dolardan 2022 yılında 8,9 trilyon dolara kadar yükseldi.

🔹 Fed bilançosu halen yaklaşık 6,7 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Fed, 2025 sonunda bilanço küçültme sürecini durdurdu ve kısa vadeli Hazine tahvili alımlarına yeniden başladı.

🔹 Aralık ayından bu yana 284 milyar dolardan fazla kısa vadeli Hazine tahvili satın alındı.

🔹 Aylık tahvil alımları önce 40 milyar dolar, ardından 25 milyar dolar ve son olarak 10 milyar dolara düşürüldü.

🔹 Piyasa katılımcıları, Kevin Warsh yönetimindeki Fed'in bilançoyu küçültme sürecini kademeli şekilde yürütmesini bekliyor.

🔹 Analistler, kısa vadede enflasyonla mücadele önceliğinin korunacağını, bilanço reformlarının ise daha uzun vadeli bir süreçte şekilleneceğini değerlendiriyor.

🔹 Fed, politika uygulama notunda New York Fed Açık Piyasa İşlem Masası'nın gerektiğinde Hazine bonosu alımlarını artırabileceğini belirten ifadeyi de güncelledi.

🔹 ABD Merkez Bankası, politika faizini oy birliğiyle %3,50-%3,75 aralığında sabit tuttu.

🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh, ilk toplantısının ardından fiyat istikrarını sağlamaya kararlı olduklarını açıkladı.

🔹 Kevin Warsh, faiz tahminlerine ilişkin kendi projeksiyonunu sunmadığını ve komite üyeleri arasında yüksek düzeyde belirsizlik bulunduğunu söyledi.

🔹 Fed yetkililerinden dokuzu 2026 yılı içinde en az bir kez 25 baz puanlık faiz artışı bekliyor.

🔹 Altı yetkili en az iki faiz artışı öngörürken, dokuz yetkili ise faizlerin sabit kalmasını veya indirilmesini bekliyor.

🔹 Kevin Warsh, toplantıda faiz görünümüne ilişkin yoğun tartışmalar yaşandığını ancak tahminler konusunda güçlü bir fikir birliği görmediğini ifade etti.

🔹 Fed, enflasyonun yüksek seviyesini koruduğunu ve fiyat istikrarını sağlamaya odaklanacağını vurguladı.

🔹 Ekonomik büyüme "sağlam" olarak değerlendirilirken, verimlilik artışı ve sermaye yatırımlarının güçlü olduğu belirtildi.

🔹 Fed, %2 enflasyon hedefini yeniden değerlendirmeyi planlamadığını açıkladı.

🔹 Fed yetkilileri 2026 yılı enflasyon tahminini %2,7'den %3,6'ya yükseltti.

🔹 Çekirdek enflasyon tahmini de %2,7'den %3,3'e çıkarıldı.

🔹 2026 büyüme tahmini %2,4'ten %2,2'ye düşürülürken, yıl sonu işsizlik tahmini %4,4'ten %4,3'e indirildi.

🔹 Faiz kararının ardından ABD tahvil faizleri yükseldi, dolar değer kazandı ve hisse senedi piyasaları geriledi.

🔹 Vadeli işlemler piyasasında yatırımcılar ekim ayına kadar bir faiz artışını tamamen fiyatlamaya başladı.

🔹 Güçlü istihdam verileri, yükselen enflasyon ve yapay zekâ yatırımlarının oluşturduğu fiyat baskıları Fed'in faiz indirimi beklentilerini zayıflattı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Fed'in faizleri sabit tutma kararına ilişkin "Ne olursa olsun sorun değil" ifadesini kullandı ve Kevin Warsh'a güvendiğini söyledi.

🔹 İran, ABD ile yürütülen müzakerelerde yurt dışında bloke edilen on milyarlarca dolarlık varlığa yeniden erişim sağlamayı öncelikli hedef olarak görüyor.

🔹 İran yönetimi yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının en az 100 milyar dolar olduğunu belirtirken, bazı uzmanlar daha düşük tahminler yapıyor.

🔹 Tahran yönetimi ilk aşamada 24 milyar dolarlık varlığın kademeli olarak serbest bırakılmasını hedefliyor.

🔹 Dondurulan varlıkların büyük bölümü, Çin, Hindistan, Güney Kore ve Japonya'ya yapılan petrol satışlarından elde edilen gelirlerden oluşuyor.

🔹 Bu ödemeler, ABD'nin 2018 yılında İran nükleer anlaşmasından çekilmesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya başlamasının ardından bloke edildi.

🔹 İran'a ait varlıkların bir bölümü Japonya, Lüksemburg, Umman ve ABD'de de tutuluyor.

🔹 Çin, uzun süredir İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor.

🔹 Çin'de bloke edilen İran varlıklarının büyüklüğüne ilişkin tahminler 20 milyar dolar ile 50 milyar dolar arasında değişiyor.

🔹 İran, bu fonların bir kısmını Çin'den makine, otomotiv yedek parçası ve çeşitli sanayi ürünleri satın almak için dolaylı şekilde kullanabiliyor.

🔹 Irak'ın İran'dan aldığı elektrik ve doğal gaz karşılığında oluşan milyarlarca dolarlık ödeme de ABD yaptırımları nedeniyle uzun süredir bloke ediliyor.

🔹 Hindistan, ABD yaptırımları sonrasında İran petrolü için yapılması gereken ödemeleri durdurdu.

🔹 Güney Kore'de bulunan yaklaşık 7 milyar dolarlık İran fonunun büyük bölümü 2023 yılındaki mahkûm takası kapsamında Katar'a aktarılmıştı.

🔹 Katar'da bulunan fonların yalnızca insani amaçlarla kullanılmasına izin verilmiş olsa da, bu kaynaklara erişim mevcut ABD-İran görüşmelerinin önemli başlıklarından biri haline geldi.

🔹 Ekonomistler, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasının İran para birimini destekleyebileceğini ve enflasyonu azaltabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Buna rağmen İran'ın uzun vadede daha kapsamlı yaptırım kaldırılması ve uluslararası finans sistemine yeniden erişim sağlanması yönündeki arayışını sürdürmesi bekleniyor.