14 maddelik İran anlaşmasının tam metni ve İran'a sağladığı kazanımlar
Telegraph
🔹 ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasında imzalanan 14 maddelik mutabakat, çatışmaların sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için zemin oluşturuyor.
🔹 Mutabakat, nihai barış anlaşması niteliği taşımıyor ve tarafların kapsamlı bir anlaşmaya ulaşması için yeni müzakere süreci öngörüyor.
🔹 Anlaşma, İran ile ABD'nin yanı sıra İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan cephesini de kapsayan ateşkes öngörüyor.
🔹 Taraflar birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi, karşılıklı düşmanca eylemlerden kaçınmayı taahhüt ediyor.
🔹 Taraflar, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere etmeyi kabul ediyor ve süre karşılıklı mutabakatla uzatılabiliyor.
🔹 ABD, İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmayı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden normale dönmesini desteklemeyi taahhüt ediyor.
🔹 İran da Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğinin savaş öncesi seviyeye dönmesi için gerekli adımları atmayı kabul ediyor.
🔹 ABD ve bölgesel ortaklarının, İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık finansman planı oluşturması öngörülüyor. Fonların kullanımı İran'ın taahhütlerini yerine getirmesine bağlanıyor.
🔹 ABD, İran'a yönelik uluslararası ve tek taraflı yaptırımların kaldırılması için nihai anlaşma kapsamında takvim oluşturmayı kabul ediyor.
🔹 İran, nükleer silah üretmeyeceğini yeniden taahhüt ediyor ancak zenginleştirilmiş uranyum stoklarının akıbeti ve sivil nükleer faaliyetlerin kapsamı nihai anlaşmaya bırakılıyor.
🔹 Nihai anlaşmada İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin sınırların belirlenmesi ve ekonomik teşviklerin bu sınırlara uyuma bağlanması öngörülüyor.
🔹 ABD, nihai yaptırım kaldırma süreci tamamlanıncaya kadar İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatına yönelik muafiyetler sağlayarak Amerikan finans, sigorta ve taşımacılık hizmetlerinin kullanılmasına izin vermeyi kabul ediyor.
🔹 ABD'nin dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlığını serbest bırakması da mutabakat kapsamında yer alıyor.
🔹 Taraflar, nihai anlaşmanın uygulanmasını ve yükümlülüklerin yerine getirilmesini denetleyecek ortak bir mekanizma oluşturmayı planlıyor.
🔹 Sonraki müzakerelerin başlaması için Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin bazı yaptırım hafifletme adımlarını uygulamaya koyması şart koşuluyor.