🔹 Almanya’nın tüketici iklimi endeksi, eylül tahmininde ağustostaki eksi 29,4 seviyesinden eksi 26,6’ya yükseldi.

🔹 Endeks, ekonomistlerin eksi 29,2 yönündeki beklentisini aştı.

🔹 Tüketicilerin ekonomik beklentileri art arda dördüncü ayda yükseldi.

🔹 Almanya ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 0,3 büyüdü; büyümeyi büyük ölçüde ihracattaki artış destekledi.

🔹 Perakende ticaret beklentilerin üzerinde performans gösterdi.

🔹 İş dünyası duyarlılığını ölçen Ifo Endeksi mayıs-temmuz döneminde art arda üç kez yükseldi; Satın Alma Yöneticileri Endeksi hafif genişlemeye işaret ediyor.

🔹 Gelir beklentileri altı ayın en yüksek seviyesine çıktı.

🔹 Tüketici güveni savaş öncesi seviyelerin altında kalırken Orta Doğu’daki belirsizliğin yıl boyunca güveni baskılaması bekleniyor.

🔹 Bundesbank, Almanya gayrisafi yurt içi hasılasının üçüncü çeyrekte ancak sınırlı büyüyebileceğini, hatta büyümeyebileceğini açıkladı.

🔹 Yüksek enflasyon, hanehalklarının satın alma gücünü tehdit ediyor; avro bölgesi enflasyonu Avrupa Merkez Bankasının yüzde 2 hedefinin yaklaşık 1 puan üzerinde bulunuyor.

🔹 Santander ekonomistleri enflasyonun ağustosta yüzde 3,4’e, eylülde yüzde 3,5’e yükselmesini ve gelecek yılın mart ayına kadar yüzde 3,5’in üzerinde kalmasını bekliyor.

🔹 Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artış, yüksek rafineri marjları, hükümet desteğinin kademeli olarak çekilmesi ve elverişsiz baz etkileri enerji enflasyonu baskılarının sürmesine yol açabilir.

🔹 İran parlamentosunun Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komitesi, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden hizmet ücreti alınmasına imkân sağlayacak bir yasa taslağı hazırladı.

🔹 Taslakta seyir güvenliği izleme, kurtarma operasyonları ve yakıt tedariki gibi denizcilik hizmetleri karşılığında ücret alınması planlanıyor; gerekli hukuki süreçler ilerletiliyor.

🔹 İran, Ege ve Karadeniz’i birbirine bağlayan İstanbul ve Çanakkale boğazlarında uygulanan Türkiye modelini temel alıyor. Türkiye’nin ücretleri deniz feneri işletmesi, deniz kurtarma ve karantina hizmetlerini kapsıyor.

🔹 Türkiye, temmuz ayında ücretleri yüzde 15 artırarak kargo kapasitesinin net tonu başına 6,70 dolara çıkardı. Ücretler dört yıl önceki 0,80 dolara kıyasla sekiz katına yükseldi.

🔹 Türkiye’nin hizmet ücretlerinden haziran ayında sona eren bir yıllık dönemde elde ettiği gelir 259 milyon dolara ulaştı. Türkiye, yaklaşık 40 yıl aradan sonra ilk artışı 2022’de yaptı ve son dönemde ücretleri yılda yaklaşık yüzde 15 artırdı.

🔹 Deniz Hukuku Sözleşmesi, uluslararası bir boğazın karasularından yalnızca geçiş karşılığında ücret alınmasını yasaklıyor. İran bu nedenle yalnızca transit geçişi değil, denizcilik hizmetlerini ücretlendiren bir sistem üzerinde çalışıyor.

🔹 İran yargısıyla bağlantılı bir yetkili, ücret toplama konusunda Süveyş ve Panama kanallarındaki uygulamaların da örnek alınabileceğini söyledi. Mısır’ın Süveyş Kanalı’ndan elde ettiği yıllık gelir yaklaşık 4,6 milyar dolara ulaşıyor.

🔹 İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere fiilen ücret uygulayıp uygulayamayacağı belirsizliğini koruyor ve uluslararası muhalefetin güçlü olması bekleniyor.

🔹 Eski Türk diplomat Mithat Rende, Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün onayı olmadan hiçbir ülkenin deniz transit geçişlerine ücret koyamayacağını söyledi.

🔹 Bill Gates, yapay zekânın istihdam ve insan yaşamı üzerindeki riskleri konusunda uyardı; şirketlerin teknolojiyi, yaratacağı büyük dönüşüm için kapsamlı bir plan olmadan hızla geliştirdiğini söyledi.

🔹 Gates, yapay zekâ çağına geçişin en iyi koşullarda bile insanlık tarihinin en çalkantılı dönemlerinden biri olabileceğini söyledi. Liderlerin, uzmanların ve toplumların bu geçişin sorunlarına yeterince hazırlanmadığını belirtti.

🔹 Yapay zekânın enerji, sağlık ve tarım alanlarında önemli faydalar sağlayabileceğini belirten Gates, kötü yönetilen bir geçişin ciddi sonuçlara yol açabileceğini söyledi.

🔹 Giriş ve orta düzey beyaz yakalı işlerin yanı sıra mavi yakalı işlerin de hızla etkilenebileceğini belirten Gates, hukuk, müşteri hizmetleri, yazılım ve imalat sektörlerinin yapay zekâdan etkilenmesinin yaklaşık on yıl içinde gerçekleşebileceğini söyledi.

🔹 Yapay zekâ hatasız işler üretebildiğinde insan denetimi olmadan çalışabilir ve şirketler bu sistemleri kullanmak için ekonomik teşvike sahip olabilir.

🔹 İşsizliğin artması daha güçlü bir sosyal güvenlik ağı ve işleri ortadan kalkacak kişilerin yeniden eğitilmesi için kaynak gerektirebilir.

🔹 Gates, elektrik şebekeleri, hastaneler ve bankalara yönelik siber saldırı risklerinin artabileceğini; dolandırıcılık ve gözetimin yaygınlaşabileceğini söyledi. Yapay zekâ, hükümetlerin insan müdahalesi olmadan ölümcül güç kullanmasını da sağlayabilir.

🔹 Sohbet robotları çocuklar üzerinde etkili olabilecek yankı odaları oluşturabilir, bağımlılık yaratabilir ve eleştirel düşünme becerilerini zayıflatabilir. Gates, deepfake ve kişiselleştirilmiş dezenformasyon döneminde doğruyu yanlıştan ayırma becerisinin temel bir yaşam becerisi haline geleceğini söyledi.

🔹 Gates, yapay zekâ token’ları ve botları üzerinden vergi alınmasını talep etti. Bu vergiler, şirketlerin insan emeğinden uzaklaşmasını yavaşlatabilir ve yeniden eğitim ile sosyal güvenlik programlarını finanse edebilir.

🔹 Toplumların, yeniden eğitilmesi zor çalışanların bulunduğu veya insan empatisi ve bakımını gerektiren bazı pozisyonlarda yapay zekâ kullanımını sınırlayabileceğini söyledi.

🔹 Gates, yapay zekâ düzenlemeleri konusunda hükümetler arasında küresel işbirliği çağrısı yaptı ve ABD ile Çin’in birlikte çalışması gerektiğini söyledi.

🔹 Gates’in yatırımlarından elde edilen kârlar Gates Vakfı’na aktarılacak; yapay zekâ vakfın sağlık, tarım ve eğitim çalışmalarını hızlandırmak için kullanılacak.

🔹 Nvidia, son çeyrekte 96,2 milyar dolar gelir elde etti; bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 106 artış anlamına geliyor.

🔹 Şirketin gelirlerinin büyük bölümünü oluşturan veri merkezi satışları, yıllık bazda yüzde 117 artarak 89 milyar dolara yükseldi.

🔹 Nvidia Mali İşler Direktörü Colette Kress, şirketin 2028 mali yılı gelirinin yüzde 70 büyümesini beklediklerini söyledi. Analistlerin beklentisi yüzde 45 düzeyindeydi.

🔹 Nvidia hisseleri, bilanço açıklamasının ardından ilk etapta geriledi; Kress’in açıklamalarının ardından piyasa sonrası işlemlerde yüzde 4’ten fazla yükseldi.

🔹 Üst Yönetici Jensen Huang, yapay zekâ hizmetlerinin küresel ölçekte yayılacağını ve bu hizmetlerin Nvidia çipleri üzerinde çalışacağını söyledi.

🔹 Nvidia, yapay zekâ altyapısı yatırımlarını finanse etmelerine yardımcı olmak için başka teknoloji şirketlerine yaptığı yatırımları artırıyor. Bu işlemler, yapay zekâ talebinin yapay biçimde şişirilebileceğine ilişkin endişelere yol açan döngüsel finansman tartışmasını güçlendirdi.

🔹 Nvidia ve Amazon, Nvidia çiplerinin Amazon veri merkezlerindeki kullanımını genişletecek yeni bir anlaşma açıkladı. Amazon Web Services, altyapısında 2 milyon ek Nvidia grafik işlem birimi kullanacak; bu miktar, mart ayında duyurulan 1 milyon birimlik planın üzerine eklenecek.

🔹 Yapay zekâ altyapısı kuran Meta, Microsoft ve Google gibi büyük teknoloji şirketleri, yatırımlarının karşılık verip vermeyeceği ve harcamalarını azaltıp azaltmamaları konusunda yatırımcıların sorularıyla karşı karşıya.

🔹 Nvidia, Wall Street şirketlerinden oluşan bir grupla müşterilerinin yapay zekâ altyapısı için Nvidia ürünleri satın almak üzere borçlanmasına imkân sağlayan bir ortaklık kurdu.

🔹 Bazı analistler, müşterilerin yapay zekâ altyapısından anlamlı gelir elde edememesi halinde bu döngüsel finansman stratejisinin Nvidia için risk oluşturabileceğini belirtti.

🔹 Nvidia hisseleri yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 12 yükseldi; bu performans S&P 500 ve Nasdaq Composite endeksleriyle yaklaşık aynı seviyede kaldı.

🔹 Bazı piyasa takipçileri, yapay zekâya yönelik aşırı iyimserliğin teknoloji hisselerini fazla yükseltmiş olabileceğini ve piyasanın bir balon riski taşıdığını düşünüyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, uzun vadeli ABD devlet tahvili alımlarını en az iki katına çıkarma planını açıkladı.

🔹 Plan, uzun vadeli borçlanma maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor. Bu maliyetler enflasyon, artan kamu borçlanması ve yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için yapılan yüksek miktardaki borçlanma nedeniyle son aylarda yükseldi.

🔹 ABD’nin 32 trilyon dolarlık tahvil piyasasında uzun vadeli borçlanma maliyetleri 19 yılın en yüksek seviyesine çıktı.

🔹 Büyük yatırımcılar, Hazine’nin müdahalesinin Federal Rezerv’in enflasyonu kontrol altına alma çabalarıyla ters yönde ilerlediğini söyledi. Yatırımcılar müdahalenin Hazine’nin güvenilirliğini zedeleyebileceğini ve Fed’in enflasyonla mücadelesini zorlaştırabileceğini belirtti.

🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh’ın cuma günü Wyoming’deki Jackson Hole toplantısında faizleri artırmak için hangi koşulların oluşması gerektiğini açıklaması bekleniyor. ABD’de enflasyon son ölçümde yüzde 3,7 seviyesinde bulunuyor; Fed’in hedefi yüzde 2.

🔹 Hazine’nin tahvil alımlarını artırma planı başarılı olursa mortgage faizleri ve diğer borçlanma maliyetleri düşebilir, bu da ekonomik aktiviteyi artırabilir.

🔹 Buna karşılık, bazı Fed yetkilileri enflasyonu soğutmak için faiz artırılmasını destekliyor. Federal Açık Piyasa Komitesi’nin temmuz toplantısında üç üye faiz artışı yönünde oy kullandı; bazı bölgesel Fed başkanları da çeyrek puanlık artışı destekleyebileceklerini söyledi.

🔹 Stanley Druckenmiller, uzun vadeli Hazine tahvili geri alımlarının en az 4 milyar dolara çıkarılması planını “hata” olarak nitelendirdi.

🔹 Scott Bessent, ABD hükümetinin borçlanma maliyetlerindeki yükselişin temel ekonomik göstergeleri yansıtmadığını söyledi. Kevin Warsh ise yatırımcıların merkez bankası yönlendirmesini beklemek yerine ekonomik verilere ve piyasa fiyatlarına odaklanması gerektiğini savunuyor.

🔹 Fed’in uzun vadeli tahvil getirilerini kontrol etme amacıyla para politikasını borç yönetimine göre yürütmesi, maliye politikasının para politikası üzerindeki hâkimiyeti endişelerini artırabilir.

🔹 Donald Trump yönetiminin kasım ayındaki ara seçimler öncesinde daha düşük borçlanma maliyetleri istemesi, Bessent’ın tahvil getirilerini kontrol etme girişimi yetersiz kalırsa Fed’in de müdahale baskısıyla karşılaşabileceği endişelerini artırdı.

🔹 Google, OpenAI, Meta ve TikTok, Japon makamları ve yerel şirketlerle birlikte çevrim içi dolandırıcılıkla mücadele etmek için Japan Anti-Scam Alliance’ı (JASA) kurdu.

🔹 Tokyo merkezli kamu-özel sektör platformu; finans kuruluşlarını, telekom şirketlerini ve sektör gruplarını bir araya getiriyor.

🔹 JASA, dolandırıcılık istihbaratını paylaşacak, uzmanlar arasında düzenli görüşmeler yapacak ve yurt dışındaki makamlar ile sektör gruplarıyla iş birliğini güçlendirecek.

🔹 İttifak, sosyal medya, sahte e-postalar ve internet sitelerinden doğrudan mesajlara, görüntülü aramalara ve banka transferlerine uzanan dolandırıcılık zincirini kesmeyi hedefliyor.

🔹 Japonya Ulusal Polis Teşkilatı, 2025’te özel dolandırıcılık ile sosyal medya temelli yatırım ve romantik dolandırıcılık türlerinde yaklaşık 43 bin vaka kaydetti. Toplam kayıp yaklaşık 325,7 milyar yen oldu.

🔹 Doğu Asya, Güneydoğu Asya, Avustralya ve Yeni Zelanda’daki mağdurların geçen yıl dolandırıcılık nedeniyle kaybı 88,3 milyar ila 114,1 milyar dolar arasında gerçekleşti.

🔹 Dolandırıcılık merkezleri Kamboçya ve Myanmar gibi ülkelerin sınır bölgelerinde ve özel ekonomik bölgelerinde yoğunlaşıyor. Büyük merkezlere yönelik operasyonların ardından bazı yapılanmalar daha küçük ve dağınık ofislere taşınıyor.

🔹 Suç örgütleri, dolar gibi para birimlerine sabitlenen stablecoin’leri ve yetkilileri taklit etmek için üretken yapay zekâyı kullanıyor. Uydu interneti, bağlantının sınırlı olduğu Doğu Timor gibi bölgelerden operasyon yürütülmesini kolaylaştırabiliyor.

🔹 Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), Güneydoğu Asya’da gelişen dolandırıcılık modelinin başka bölgelere yayıldığını ve dolandırıcılık faaliyetlerinin “franchise” modeline dönüştüğünü açıkladı.

🔹 Google’ın güven ve güvenlikten sorumlu başkan yardımcısı Laurie Richardson, üretken yapay zekânın dolandırıcılıkların oluşturulmasını ve yayılmasını kolaylaştırdığını söyledi.

🔹 JASA üyeleri, dolandırıcılık reklamlarına ilişkin bilgileri Global Signal Exchange üzerinden paylaşmayı test ediyor.

🔹 JASA ve OpenAI Japan, Global Anti-Scam Alliance’ın dolandırıcılık bildirim platformundaki Japonca içeriği geliştirecek; yeni dolandırıcılık türleri, bildirim kanalları ve mağdurlara sunulan destek hakkında bilgi sağlayacak.

🔹 ABD’de dizelin ortalama fiyatı 26 Ağustos 2026’da galon başına 5,62 dolara yükseldi. Fiyat, bir yıl öncesine göre yüzde 53 arttı ve 2022’deki 5,82 dolarlık rekor seviyeye yaklaştı.

🔹 Dizel fiyatlarındaki artış, İran savaşı sonrasında yakıt tedarikinin bozulması ve Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarıyla bağlantılı.

🔹 Dizel; tarım makineleri, kamyonlar, trenler ve diğer ağır ekipmanlarda kullanılıyor. Yakıt maliyetlerindeki artış, işletmelerin mal ve hizmet fiyatlarını yükseltmesine yol açabilir.

🔹 Iowa’da 3 bin dönümlük çiftlik işleten Randy Madden, hasat sezonunda yakıta 40 bin dolardan fazla harcamayı bekliyor. Bu tutar, yaz sonundan yıl sonuna kadar yaptığı tipik harcamanın yaklaşık iki katı.

🔹 Küresel dizel arzı, dünya talebini karşılamakta yetersiz kalıyor. Ukrayna saldırıları sonrasında Rus rafinerilerinin günlük üretimi 5,3 milyon varilden 3,9 milyon varile geriledi ve Rusya dizel ihracatını durdurdu.

🔹 Rusya’nın rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ı insansız hava aracı saldırılarından etkilendi. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması da ham petrol, dizel ve diğer petrol ürünlerinin akışını sınırladı.

🔹 Küresel petrol fiyatı yaklaşık yüzde 20 artarak varil başına 86 dolara çıktı. Orta Doğu’da rafine edilen ham petrol miktarı 2026’da günlük yaklaşık 8 milyon varile geriledi.

🔹 ABD rafinerileri kapasitesinin yaklaşık yüzde 97’siyle çalışarak açığın bir bölümünü karşıladı. Dizel ve benzeri yakıtların ihracatı geçen yıla göre yaklaşık yüzde 28 artarken ABD stokları keskin biçimde düştü.

🔹 Yüksek dizel fiyatları rafinerilerin kâr marjlarını artırdı. ABD rafinerileri bir varil dizelden yaklaşık 90 dolar kazanırken Valero Energy ve Marathon Petroleum, ikinci çeyrekte yakıt üretim marjlarının bir yıl öncesine göre yaklaşık iki katına çıktığını açıkladı.

🔹 Çiftçiler ve kamyoncular artan maliyetlerden olumsuz etkilendi. Büyük lojistik şirketleri maliyet artışlarının çoğunu müşterilere yansıtabilirken küçük işletmeler ve bağımsız sürücüler bunu yapamayabilir.

🔹 ABD’deki son yeni rafineri 1977’de Louisiana’da inşa edildi. Yeni rafineri kurmak yıllar ve milyarlarca dolar gerektirirken elektrikli araçların, elektrikli kamyonlar dahil, yaygınlaşması gelecekteki fosil yakıt talebini belirsizleştiriyor.

🔹 Çin daha fazla yakıt ihraç ederse dizel arzı artabilir; ancak Çinli politika yapıcılar, yurt içi talebi karşılamak için savaşın başlamasından bu yana rafinerilere ihracat kısıtlamaları uyguluyor.

🔹 Nijerya’daki Dangote Petroleum Refinery ham petrol işleme kapasitesini yüzde 25 artırdı ve toplam kapasitesini 2028’e kadar iki katına çıkarmayı planlıyor. Nijerya’nın deniz yoluyla petrol ürünleri sevkiyatı 2026’nın ikinci çeyreğinde günlük 350 bin varile yükseldi.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı ve FBI, NASA, Federal Rezerv ve ABD Senatosu dahil kritik altyapıları hedef alan Çin devlet destekli QScan ve QTRouter platformlarına el koydu.

🔹 Mahkeme belgelerine göre platformlar, Çin merkezli Nanjing Xinjiuwei Network Technology Co tarafından işletilen QTFY grubuna aitti.

🔹 QTFY, Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı ve Halk Kurtuluş Ordusu dahil müşterilerine ücret karşılığında bilgisayar korsanlığı hizmetleri sundu.

🔹 QTFY operasyonlarının diğer hedefleri arasında Enerji Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, Ulusal Sağlık Enstitüleri, hastaneler, telekomünikasyon sağlayıcıları, elektrik şirketleri, finans kuruluşları ve savunma yüklenicileri yer aldı.

🔹 ABD Başsavcısı Todd Blanche, kritik altyapıyı hedef alan devlet destekli bilgisayar korsanlarının durdurulacağını ve yargılanacağını söyledi.

🔹 Çin’in Washington Büyükelçiliği, Çin hükümetinin her türlü siber saldırıya karşı olduğunu açıkladı ve ABD’yi siber güvenlik konularını Çin’i karalamak için kullanmayı bırakmaya çağırdı.

🔹 QScan, dünya genelindeki binlerce akıllı cihazı tarayıp kötü amaçlı yazılımla etkileyerek cihazları QTRouter ağına ekledi. Video kapı zilleri, fitness takip cihazları ve kalp ritmi ölçerler hedef alınan cihazlar arasında yer aldı.

🔹 QTRouter, iletişimlerin Çin dışındaki bilgisayarlardan geliyormuş gibi görünmesini sağlayan bir gizleme ağı olarak çalıştı.

🔹 FBI yeminli beyanına göre QTFY’nin kötü amaçlı siber faaliyetleri en az 2018’e kadar uzanıyor. Grup, iş bağlantılarından ve sözleşmelerden yararlanmak için eski Halk Kurtuluş Ordusu çalışanlarını işe aldı.

🔹 Mahkeme, QScan ve QTRouter alan adlarına el konulmasını; ABD’deki sitelerin ödemelerinde kara para aklama yasalarının ihlal edilmesi ve alan adlarının kötü amaçlı yazılımlara sabit kodla eklenmesi nedeniyle haklı buldu.

🔹 Çin, devlet destekli siber saldırı suçlamalarını daha önce de reddetti. Batılı istihbarat kurumları ve Microsoft, Mandiant ile CrowdStrike gibi siber güvenlik şirketleri ise Volt Typhoon ve Salt Typhoon dahil Çin destekli tehditleri tespit etti.

🔹 Donald Trump, bazı yabancı yapımı transformatörler ile kritik enerji ekipmanlarının ABD elektrik şebekelerinden uzak tutulmasını öngören acil durum kararını imzaladı ve bazı yabancı aktörlerin ülkenin geniş ölçekli elektrik sistemindeki güvenlik açıklarını artırarak kullandığı uyarısında bulundu.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan’ın sivil nükleer programını güçlendirmeyi amaçlayan anlaşmayı Kongre’nin incelemesine sundu.

🔹 Trump, Suudi Arabistan’ın İsrail’le ilişkilerini normalleştirmemesi halinde anlaşmanın yürürlüğe girmeyeceğinde ısrar ediyor.

🔹 Gizli belge, Atom Enerjisi Yasası’nın gerektirdiği şekilde pazartesi günü Kongre’ye iletildi.

🔹 Anlaşma geçen ay Washington’da ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi mevkidaşı tarafından imzalandı. Trump ertesi gün, anlaşmanın bir parçası olarak Suudi Arabistan’ın İbrahim Anlaşmaları’na katılmasını istedi.

🔹 Kongre’nin anlaşmayı incelemek için oturumda olduğu 90 gün bulunuyor. Bu süre içinde ortak karar alarak anlaşmayı reddetmezse anlaşma, iki kanadın oylamasına gerek kalmadan yürürlüğe girebilir.

🔹 Anlaşmanın tüm içeriğinin yüksek düzeyde gizli sınıflandırılması, önceki sivil nükleer anlaşmalardan farklı bir uygulama oluşturuyor. Önceki 123 anlaşmaları kamuoyuna açıklanmış, bazı belgelerde yayımlanmayan gizli ekler yer almıştı.

🔹 Trump’ın Suudi Arabistan’ın İbrahim Anlaşmaları’na katılması yönündeki ısrarı, anlaşmanın nihai onay sürecini zorlaştırabilir. 2020’de onaylanan anlaşmalar, İsrail’le diplomatik ilişki kuran Arap ve Müslüman çoğunluklu ülkelerin sayısını artırdı.

🔹 Suudi Arabistan, İsrail’le ilişkileri normalleştirmek için Filistin devletinin kurulmasına yönelik açık bir yol haritası oluşturulmasını şart koşuyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Filistin devletine karşı çıkıyor.

🔹 Anlaşmanın onaylanması halinde 30 yıl sürmesi ve ortak ABD-Suudi çalışmasının ardından programın geliştirilmesine ABD şirketlerinin katılması bekleniyor.

🔹 Bazı Kongre üyeleri, anlaşmanın Suudi Arabistan’ın kendi uranyumunu zenginleştirme hedefini gerçekleştirmesine yardımcı olarak nükleer yayılmayı ve rekabeti artırabileceği endişesiyle Trump’ı sert biçimde eleştirdi.

🔹 Beyaz Saray’ın 13 Ağustos tarihli memorandumunda ABD Donanması’nın kapasitesini ve rekabet gücünü artırmak için yeni bir kamu tersanesi, parça onarım merkezi ve Naval Sea Systems Command reformu öneriliyor.

🔹 Beşinci kamu tersanesinin Pasifik Filosu yakınında kurulması, denizaltı ve uçak gemilerindeki bakım gecikmelerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

🔹 Denizaltı bakım projelerinin yüzde 30’u gerekli tüm parçalar bulunmadan başlıyor; ABD saldırı denizaltılarının üçte birinden fazlası düzenli olarak bakım ve onarım nedeniyle hizmet dışı kalıyor.

🔹 Finlandiya modeli kapsamında, bazı çok gemili sınıflardaki ilk iki geminin ABD’de tersane işleten yabancı şirketler tarafından yurt dışında inşa edilmesi planlanıyor. Model, ABD tersanelerinin kapasitesi dolduğunda teslimatları hızlandırabilir ve denizcilik alanındaki müttefiklik işbirliğini artırabilir.

🔹 Beyaz Saray, yapımı süren Ford sınıfı uçak gemisi USS Doris Miller’daki elektromanyetik mancınığın buhar gücüyle çalışan eski bir sistemle değiştirilmesini istedi.

🔹 USS Gerald R. Ford’da elektromanyetik mancınıkla 36 binden fazla uçak fırlatıldı. Sistem, buhar gücüyle çalışan mancınıklara kıyasla daha yüksek fırlatma hızına ulaşırken daha az denizci gerektiriyor.

🔹 Mancınığın değiştirilmesi ve Ford sınıfı gemilerde komuta kulelerinin yeniden konumlandırılması büyük çaplı yeniden çalışmaya, gecikmelere ve milyarlarca dolarlık ek maliyete yol açabilir.

🔹 USS Doris Miller hâlihazırda takvimin iki yıl gerisinde bulunuyor.

🔹 ABD’nin ticari ve askeri gemi inşası taleplerini karşılamak için gelecek on yılda 250 bine kadar ek işçiye ihtiyaç duyulabilir; tersaneler nitelikli işçi bulma ve elde tutma sorunları yaşıyor.

🔹 Donanma yetkilisinin tahminine göre gemi inşasında çalışanların yaklaşık yüzde 50 ila 60’ı işe başladıktan sonraki bir yıl içinde ayrılıyor; birçok çalışan daha yüksek ücretli ve daha az zorlayıcı işlere yöneliyor.

🔹 Şubat ayında yayımlanan Denizcilik Eylem Planı, yeni bir denizcilik iş gücü oluşturmak için önlemler içeriyor ancak bu önlemler iş gücü açığını karşılamaya yetmeyebilir.