🔹 Avustralya Ulusal Üniversitesi, Dışişleri Bakanı Penny Wong’un ulusal güvenlik gerekçesiyle Şandong Üniversitesiyle yürüttüğü öğretim ortaklığını sonlandırma talimatına uyacağını açıkladı.

🔹 Wong ayrıca Queensland Üniversitesi ile Çin Bilimler Akademisi arasındaki, yerli bir bitkiden ağrı kesici geliştirilmesini amaçlayan araştırma iş birliğini iptal etti.

🔹 Canberra’nın talimatı, Pentagon’un Şandong Üniversitesini ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğu değerlendirilen yabancı kurumlar listesine eklemesinin ardından geldi.

🔹 Doğu Çin Normal Üniversitesi Avustralya Çalışmaları Merkezi Direktörü Chen Hong, kararların Avustralya’nın araştırma güvenliği politikasında ABD ile aynı çizgiye yaklaştığını söyledi. Chen, proje bazlı risk değerlendirmelerinin yerini kurumsal kara listelemeye, akademik değerlendirmenin yerini siyasi takdire bırakabileceğini belirtti.

🔹 Çin-Avustralya ortak projelerinde yapay zekâ, kuantum teknolojisi, ileri malzemeler, biyoteknoloji, veri bilimi ve otonom sistemler gibi çift kullanımlı alanlarda siyasi riskler artıyor.

🔹 Sydney Teknoloji Üniversitesi Avustralya-Çin İlişkileri Enstitüsü Direktörü James Laurenceson, Wong’un talimatının Avustralya üniversiteleri ve araştırmacılarını Çin’le iş birliklerinden uzaklaşmaya yöneltebileceğini söyledi.

🔹 Laurenceson, ortaklıkların iptal edilmesinin Çin’in teknolojik ilerlemesini yavaşlatmasının beklenmediğini, ancak Avustralya’nın giderek büyüyen alanlarda ikinci sınıf bir bilimsel araştırma ekosistemine hapsolabileceğini söyledi.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, ulusal güvenlik kavramının aşırı genişletilmesine ve normal bilimsel, eğitimsel ve akademik değişimlerin siyasallaştırılmasına tepki gösterdi.

🔹 Avustralya ile Çin arasındaki eğitim ve araştırma bağlarının tamamen kopması beklenmiyor. Çin, 2026’da Avustralya ile üç ortak enstitü ve sekiz ortak programı onayladı; Mayıs itibarıyla toplam aktif ortak enstitü sayısı 22’ye, ortak program sayısı 101’e ulaştı.

🔹 Yeni onaylanan ortaklıkların yaklaşık yüzde 80’i dijital ve bilgi teknolojileri, ileri imalat ve mühendislik ile çevresel sürdürülebilirlik ve ekoloji alanlarında bulunuyor.

🔹 Anthony Albanese hükümeti döneminde Avustralya ile Çin arasındaki ilişkiler, siyasi müdahale suçlamaları, Huawei’nin 5G ağlarından dışlanması, Covid-19’un kökenine ilişkin soruşturma çağrısı ve ticaret anlaşmazlıklarının ardından toparlandı.

🔹 Üniversite projelerine yönelik hükümet vetosu iki ülke arasındaki siyasi güvenin düşük kaldığını gösteriyor; ancak daha geniş ilişkileri istikrara kavuşturma gündemini veya ticareti bozması beklenmiyor.

🔹 Himalayalar’da yıkıcı selin ardından kayalar, buz ve çamurla tıkanan nehirler istikrarsız göller oluşturdu; Nepal ve Çin’de arama kurtarma ekipleri çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 Nepal’in Çin sınırı yakınındaki bir vadide sel sularının köprüleri, yolları ve yerleşimleri yok etmesi sonucu en az 469 kişi hayatını kaybetti. Her iki ülkede 1.500’den fazla kişi kayıp.

🔹 Trishuli-1 hidroelektrik projesinde mahsur kalan 300’den fazla kişi acil durum ekipleri tarafından hava yoluyla kurtarıldı. Bölgedeki işletmede veya inşa hâlinde bulunan yaklaşık sekiz hidroelektrik projesi afetten etkilendi.

🔹 Nepal Afet Riskini Azaltma ve Yönetme Kurumu, Lhende Nehri’nin tıkanması nedeniyle Nepal ile Çin arasındaki Rasuwagadhi sınır kapısının üzerinde yeni bir göl oluştuğunu açıkladı.

🔹 Kurum, gölün kıyılarını aşabileceği uyarısında bulundu ve aşağı kesimlerde yaşayanlardan yüksek alarm durumunda kalmalarını istedi. Bölgede başka göllerin de oluşmuş olabileceği bildirildi.

🔹 Çin Su Kaynakları Bakanlığı, buz ve kaya parçalarının düşmesiyle bir set gölü oluştuğunu ve gölün hızla dolduğunu açıkladı. Göl, perşembe sabahı 2 milyon metreküp suya ulaştı ve taşmaya başladı; hacminin üç gün içinde 3 milyon metreküp daha artması bekleniyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Tibet’teki etkilenen bölgelerde acil kurtarma çalışmalarını incelemesi için Başbakan Li Çiang’ı görevlendirdi.

🔹 Himalayalar’daki buzul ve altındaki ana kayanın çökmesi, çarşamba günkü ilk seli tetikledi. Çöküş, su, buz, kaya ve enkazı aşağı kesimlere taşıyan 5,2 büyüklüğünde bir sismik olaya yol açtı.

🔹 Nepal’de 977, Çin’de 558 kişi hâlen kayıp olarak bildiriliyor. Nepal polisi, kayıp yabancıların en büyük grubunu 170’ten fazla kişiyle Hindistan vatandaşlarının oluşturduğunu; yaklaşık 65 ABD vatandaşı ve 51 Malezya vatandaşının da kayıp olduğunu açıkladı.

🔹 Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, ülkedeki kayıp Avustralyalıların sayısının 39’a yükseldiğini açıkladı. Avustralya, Nepal’e hızlı müdahale ekibi ve başlangıç olarak 5 milyon Avustralya doları finansman gönderiyor.

🔹 Tribhuvan Üniversitesi Eğitim Hastanesi Müdür Yardımcısı Gopal Sedain, 20 yaralının hastaneye ulaştığını ve daha fazla hastanın gelmesinin beklendiğini söyledi. Yolların kapanması ve ulaşım güçlükleri nedeniyle yaralıların bölgeden çıkarılması zorlaştı; hastaların bir kısmında kırık ve kesikler bulunuyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Ontario Gölü’nün federal haritalar, sözleşmeler ve belgelerdeki resmi adının “Lake America” olarak değiştirilmesini öngören başkanlık kararnamesini imzaladı.

🔹 Kanada yetkilileri yeni adı tanımayacaklarını açıkladı.

🔹 Kararname özel harita sağlayıcılarını isim değişikliğini uygulamaya zorlamıyor. Apple ve Google, haritalarını güncelleyip güncellemeyecekleri konusunda hemen açıklama yapmadı.

🔹 Karar, Washington ile Ottawa arasındaki ilişkilerin hızla kötüleştiği dönemde geldi. Ticaret görüşmelerinin cuma günü sonuçsuz kalmasının ardından ABD yeni gümrük vergileri uyguladı; Kanada da karşılık verdi.

🔹 Trump, Kanada’dan yapılan otomobil ve çelik ithalatına 1 Ocak’ta yürürlüğe girmesi planlanan yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi uygulayabileceği tehdidinde bulundu.

🔹 ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum, Coğrafi İsimler Kurulu’na Ontario Gölü’nün adını derhal “Lake America” olarak değiştirme talimatını verdi.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, gölün adının Ontario Gölü olarak kalacağını söyledi. Carney, “Ontario” adının Wendat dilindeki Ontari’io kelimesinden geldiğini ve gölün 400 yıldan daha eski adının Kanada Konfederasyonu ile ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nden önceye dayandığını belirtti.

🔹 Wisconsin Valisi Tony Evers, Michigan Gölü’nü “Lake Wisconsin” olarak adlandıran bir peçeteyi imzaladığı video yayımladı. New York Valisi Kathy Hochul, New York’un gölü bu adla anmayacağını açıkladı.

🔹 Ontario Gölü, New York eyaletinin kuzeybatısı ile Ontario’nun güneybatısı boyunca uzanıyor ve yüzölçümü bakımından Büyük Göller’in en küçüğü.

🔹 ABD hükümeti, son on yılda Büyük Göller’in tatlı su ekosistemini korumak için yaklaşık 4 milyar dolar harcadı ve 11 buzkıran gemisinin 9’unu sağladı.

🔹 ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu, Coğrafi İsimler Bilgi Sistemi’ni yeni adı yansıtacak şekilde güncelliyor. Trump, ikinci başkanlık döneminde daha önce Meksika Körfezi’nin adını “Gulf of America” olarak değiştirmişti.

🔹 Google, geçmişte Coğrafi İsimler Bilgi Sistemi’ndeki değişiklikleri harita adlarını güncelleme gerekçesi olarak kullandı. Google Haritalar’da isim değişiklikleri ABD’deki kullanıcılara gösterilirken Meksika’daki kullanıcılar “Meksika Körfezi” adını görmeye devam etti; dünyanın diğer bölgelerinde ise iki ad birlikte gösterildi.

🔹 MapQuest, Ontario Gölü’nün adını değiştirmeyeceğini açıkladı ve kullanıcıların konumlara kendi adlarını vermesine olanak tanıyan “Name Your Own Gulf” özelliğiyle gölü farklı isimlerle etiketlemelerine imkân sağladı.

🔹 Japonya, Resmi Güvenlik Yardımı programı kapsamında bu mali yılda en az 12 ülkenin silahlı kuvvetlerine savunma ekipmanı ve diğer malzemeleri sağlamayı planlıyor. Geçen mali yılda yardım sağlanan ülke sayısı sekizdi.

🔹 Batı Hint Okyanusu’nda bulunan Kenya’nın programdan ilk kez yararlanması bekleniyor. Japonya, Çin’in Hint-Pasifik bölgesindeki artan faaliyetleri karşısında özellikle gözetleme ve izleme alanlarında deniz güvenliği iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

🔹 Japon hükümeti, Mart 2027’de sona erecek mali yıl için güvenlik yardımı programına yaklaşık 18,1 milyar yen (114 milyon ABD doları) ayırdı. Önceki mali yıl için ayrılan yaklaşık 8 milyar yenlik bütçenin iki katından fazla kaynak tahsis edildi.

🔹 Japonya Dışişleri Bakanlığı, temmuz ayında Kamboçya ordusuna iletişim ekipmanı ve devriye botları sağlama kararı aldı. Japonya ayrıca Fiji’nin askeri tesisler inşa etmesine yardımcı olmak için Avustralya ile çalışmayı planlıyor.

🔹 Filipinler, Endonezya, Malezya, Tayland, Sri Lanka, Vietnam, Doğu Timor ve Palau yardım için değerlendirilen diğer ülkeler arasında bulunuyor.

🔹 Japonya, öldürme veya imha amacı taşıyan silahları kapsam dışında bırakan Öz Savunma Kuvvetleri Yasası çerçevesinde tamamlanmış savunma ekipmanları sağlamayı değerlendiriyor.

🔹 Japonya bugüne kadar yabancı ordulara ağırlıklı olarak devriye botları ve kıyı gözetleme radar sistemleri gibi çift kullanımlı ekipman ve malzemeler sağladı.

🔹 Hükümet, Japon yapımı ekipmanların daha fazla kullanılmasının ülkenin savunma sanayisinin yurt dışında genişlemesine yardımcı olmasını bekliyor.

🔹 Pekin’de düzenlenen Dünya İnsansı Robot Oyunları’nda robotlar koşu, boks, futbol, engelli parkuru ve senkronize amigo gösterileri yaptı. Bir robot 100 metre sprintinde Usain Bolt’un rekorunu geçti ancak sonrasında duramayarak dolgulu bir duvara çarptı.

🔹 Gösteriler, Çin’in önde gelen insansı robot geliştiricilerinden Unitree Robotics’in bu ay Şanghay Borsası’nda yoğun talep gören halka arzına katkı sağladı. Şirketin hisseleri ilk işlem gününde yükselerek piyasa değerini 51 milyar dolara çıkardı, ardından sert geriledi.

🔹 Elon Musk, Tesla’nın Optimus robotunun uzun vadede 10 trilyon dolara kadar satış yapabileceğini ve muhtemelen “gelmiş geçmiş en büyük ürün” olacağını söyledi.

🔹 Pekin’deki oyunlarda insansı robotlar yemek masasını toplamak ve elektrikli araç şarj cihazını takmak gibi daha hassas görevlerde zorlandı. İnsansı tasarımlar yaklaşık 30 hareket ekseni gerektirebilirken daha basit robotlar benzer işlevleri bunun yarısıyla yerine getirebilir; bu durum insansı robotları daha pahalı ve hantal hâle getirebilir.

🔹 Kurulu insansı olmayan robotların büyük bölümü tek operasyon gerçekleştiriyor ve otomobil montajı, depolardan ürün getirme ve rutin cerrahi gibi işleri yürütüyor. Ordular da Rusya-Ukrayna savaşındaki etkileri nedeniyle insansız hava araçlarını büyük ölçekte kullanmaya hazırlanıyor.

🔹 Çin, yaklaşık 2 milyon kurulu sanayi robotuyla sanayi robotları alanında lider konumda bulunuyor; bu sayı dünyanın ikinci büyük pazarı Japonya’nın 4,5 katına denk geliyor. 2024’te yeni sanayi robotu kurulumlarının yaklaşık yüzde 54’ü Çin’de, yüzde 16’sı Avrupa’da ve yüzde 6’sı ABD’de gerçekleşti.

🔹 Çin, Japonya ve Güney Kore gibi yaşlanan iş gücünü dengelemek için robotları benimsemeye güçlü teşvik taşıyor. Asya’da robotlara yönelik olumlu tutum, ABD ve Avrupa’ya kıyasla benimsenmeyi kolaylaştırıyor.

🔹 ABD, robotik yazılımında güçlü konumunu koruyor. Trump yönetimi çoğunlukla Çin’den yapılan ithalatı kısıtlayarak yerli robot üretimini artırmaya çalışıyor; ABD Federal İletişim Komisyonu da ulusal güvenlik risklerini gerekçe göstererek yabancı üretimi insansı ve dört ayaklı robotların ithalatını engelledi.

🔹 Robotik şirketleri, özellikle otonom araç sektöründe eğitim amacıyla sentetik veri üretiyor. Bazı yapay zekâ şirketleri, insanların hareketlerini kaydetmek için çalışanların başına video kameraları yerleştirerek “egosantrik veri” topluyor; bu uygulamalar mahremiyet, güvenlik ve kontrol sorunları doğuruyor.

🔹 İnsanlarla birlikte çalışan işbirlikçi robotlar, yapay zekâ modelleri ile fiziksel dünya arasında bağlantı kurabilir. Robotların birbirlerinden sürekli öğrenmesi, yapay genel zekâya ulaşmak için daha umut verici bir yol oluşturabilir; robotların algılama, tahmin, eylem, hata yapma ve uyum sağlama süreçleri nedensel akıl yürütme ile özerkliği geliştirebilir.

🔹 Çinli yetkililer, Devlet Başkanı Xi Jinping’in gelecek ay ABD’ye yapacağı ziyaret sırasında iş dünyası temsilcilerinin heyete katılıp katılmayacağını görüşüyor.

🔹 Xi Jinping’in 24 Eylül’de Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi bekleniyor. Trump, mayıs ayında Tesla, Apple, Nvidia ve Boeing yöneticilerinin de aralarında bulunduğu Amerikalı üst düzey yöneticilerle Pekin’i ziyaret etmişti.

🔹 Çinli iş insanlarının heyete katılması konusunda nihai karar alınmadı; görüşmeler karşılıklılık ilkesi çerçevesinde yürütülüyor ve talebin Pekin’den mi Washington’dan mı geldiği konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor.

🔹 Pekin, ABD’de yatırım yapmak isteyen Çinli şirketlerin ilgisini ve mayıs zirvesinde gündeme gelen Yatırım Kurulu görüşmelerini hızlandırma hedefini taşıyor.

🔹 Ticaret Kurulu’nun faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalar son aşamaya geldi. Görüşmeler, tarife indirimi uygulanabilecek hassas olmayan sektör ve ürünlerin belirlenmesine odaklanıyor; her iki taraf için üst sınır 30 milyar ABD doları olacak.

🔹 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde varılan ticari ateşkesin uzatılması konusunda genel bir mutabakat bulunuyor. Anlaşma kapsamında bazı ABD tarifelerinin düşürülmesi, Çin bağlantılı şirketlere yönelik ek kısıtlamaların askıya alınması, belirli nadir toprak elementi ihracat kontrollerinin bir yıl durdurulması ve Çin’in ABD soya fasulyesi ile fentanil öncüllerine ilişkin taahhütleri yer alıyor.

🔹 Anlaşmanın uzatılmasının bir yıl sürmesi bekleniyor. Pekin, uzatmanın Trump’ın başkanlık döneminin sonuna kadar devam etmesini isterken Washington yeni bir yıllık anlaşma arıyor.

🔹 ABD’nin nadir toprak elementi tedarikine ilişkin endişelerinin diyalog yoluyla ele alınabileceği ve Busan anlaşmasının Xi-Trump görüşmelerinin merkezine alınmayacağı belirtiliyor.

🔹 İhracat kontrolleri ve şirketlere yönelik hedefli yaptırımlar içeren karşılıklı düşük seviyeli önlemlerin sürmesi bekleniyor. ABD, yeni yabancı üretimi robotik cihazlar ile güç dönüştürücülerinin ithalat ve satışını yasakladı ve 40’tan fazla Çinli şirketi Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası kapsamındaki listeye ekledi; Çin ise drone ihracat kontrollerini sıkılaştırıp yedi ABD şirketine yaptırım uyguladı.

🔹 Washington, Xi-Trump görüşmesinde büyük bir atılım aramıyor. Taraflar, mevcut ve yeni anlaşmazlıkların eylül toplantısını ve ikili ilişkileri istikrara kavuşturma çabalarını sekteye uğratmasını önlemeye çalışıyor.

🔹 Donald Trump, 28 Şubat’ta İran’a savaş ilan ettiğinde çatışmanın üç hafta içinde sona ereceğini söyledi.

🔹 İran’ın başlangıçta ağır kayıplar vermesine rağmen savaş, nükleer programın hedef alınmasından Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla ilgili uzun süreli bir mücadeleye dönüştü.

🔹 ABD ve İsrail, Ali Hamaney ile 40’tan fazla üst düzey askeri yetkilinin yanı sıra yaklaşık 150 İran donanma gemisini, balistik füze rampalarını ve hava savunma bataryalarını yok etti.

🔹 İran, Körfez’deki havalimanları ve kritik altyapıyla birlikte Orta Doğu’daki 20’den fazla ABD askeri tesisine füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Ürdün’de beş, Kuveyt’te dört ABD askeri hayatını kaybetti.

🔹 İran savaşın başında Hürmüz Boğazı’nı kapattı ve abluka altı ay boyunca sürdü. Artan petrol fiyatları, bölgesel gerilim ve ABD’nin füze önleme stoklarındaki azalma Körfez ülkelerini etkiledi.

🔹 ABD’nin haziran ayında sunduğu 14 maddelik Islamabad Memorandumu; yaptırımların hafifletilmesini, İran’ın dondurulmuş petrol gelirlerinin iadesini, mevcut petrol satışlarına yönelik kısıtlamaların gevşetilmesini ve savaş sonrası yeniden inşa için 300 milyar dolara kadar kaynak sağlanmasını öngördü.

🔹 Anlaşma, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki kapatmayı sona erdirmesi karşılığında balistik füzelerin veya vekil ağının dağıtılmasını şart koşmadı; nükleer program görüşmeleri de ertelendi. İran, gemilerin yalnızca kendi sularından ve kendi koşullarıyla geçmesine izin verince anlaşma kısa sürede gerildi.

🔹 Savaşın ardından İran’da yetkinin kimde olduğu belirsizleşti. Muhammed Bakı Ghalibaf ve Abbas Arakçi müzakereleri yürütürken, güç giderek dinî seçkinlerin yerini alan üniformalı sertlik yanlılarının elinde yoğunlaştı.

🔹 İran ekonomisinde petrol ihracatı neredeyse sıfıra inerken enflasyon üç haneli seviyelere yaklaştı, riyal değer kaybetti ve temel gıda ile ilaç kıtlığı yaşandı. İşten çıkarmalar ve gayrisafi yurt içi hasıladaki yüzde 6’lık daralma milyonlarca haneyi yoksulluğa itti.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ı ekonomik izolasyonla müzakere masasına dönmeye zorlamayı amaçlayan “Operation Economic Outcast” stratejisini açıkladı. Trump yönetimi, hızlı bir sonuç beklentisinden uzun süreli ekonomik baskı politikasına geçti.

🔹 Ekonomik baskı İran’ı daha fazla gerilime yöneltebilir. Arap istihbarat yetkilileri, İran’ın ABD’ye maliyeti artırmak ve petrol fiyatlarını yükseltmek amacıyla yeni bir saldırı hazırlıyor olabileceğine ilişkin kanıt topladı.

🔹 ABD’nin dünyanın en büyük ekonomisi ve en büyük ham petrol üreticisi olması, İran savaşının ekonomik etkilerine karşı diğer büyük ekonomilere kıyasla daha az kırılgan olmasını sağlıyor.

🔹 Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, çatışmanın altıncı ayına yaklaşırken İranlı üst düzey yetkililerle görüşmek üzere perşembe günü Tahran’a gitti.

🔹 Al Sani, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüştü. Katar Dışişleri Bakanlığı, görüşmelerde diyaloğa elverişli koşulların oluşturulması ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının ele alındığını açıkladı.

🔹 Katar Başbakanı, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Washington ile görüşmelerde İran’ın baş müzakerecisi olan Muhammed Bakır Galibaf ile de görüştü.

🔹 İranlı bir general, savaşın başlarında düşürülen üç İranlı pilotu Katar’ın alıkoyduğunu söyledi. Katar bu suçlamayı reddetti.

🔹 ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasının ardından Katar, Tahran’ı sorumlu tuttuğu 700’den fazla füze ve insansız hava aracı saldırısıyla karşılaştı. Saldırılar arasında doğal gaz tesislerine yönelik operasyonlar da yer aldı.

🔹 Katar geçen ay İran’ı Hürmüz Boğazı’nda gaz tankerlerinden birini hedef almakla suçladı.

🔹 ABD’nin büyük bir askeri üssüne ev sahipliği yapan Katar, haziranda ABD ile İran arasında ateşkese aracılık etti. Ateşkes, çatışmaları durdurmayı ve kalıcı barış için müzakerelere geçilmesini amaçlıyordu.

🔹 Ateşkes anlaşması, büyük ölçüde petrol ve doğal gaz taşımacılığı açısından kritik Hürmüz Boğazı üzerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle bozuldu. Tahran ve Washington boğazı ablukaya aldı.

🔹 İran ve Umman haftalardır Hürmüz Boğazı’nda geçici bir rota açılması için görüşüyor ancak henüz anlaşma duyurulmadı. Katar Dışişleri Bakanlığı, Tahran’daki görüşmelerde önerilen rota ile boğazdaki mayın temizleme çalışmalarının ele alındığını açıkladı.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagai, Al Sani’nin ziyaretinde Katar’ın devam eden arabuluculuk çabalarının ele alınacağını söyledi.

🔹 Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ansari, İran’ın pilotlar için arama çalışmalarını incelemek üzere Doha’ya teknik ekip göndermeye davet edildiğini ancak bunu yapmadığını söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı pilotların akıbetinin belirsizliğini koruduğunu açıkladı.

🔹 Katar ve Pakistan, ABD ile İran arasındaki çatışmada arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor. Pakistanlı yetkililer ateşkes koşullarını yeniden yürürlüğe koymaya yönelik görüşmeler için Tahran’a gitti; Umman Dışişleri Bakanı da Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığını görüşmek üzere İran’ı ziyaret etti.

🔹 Trump yönetimi, bu diplomatik temasların öncesinde İran ve İran bağlantılı 60 kuruluşu hedef alan yeni ekonomik kısıtlamalar açıkladı ve önlemleri “ekonomik D-Day” olarak nitelendirdi.

🔹 Lloyds Business Barometer'a göre Birleşik Krallık'ta iş dünyası güveni ağustosta 4 puan artarak %53'e yükseldi. Bu, güvenin üst üste ikinci aylık artışı ve marttan bu yana en yüksek seviye oldu.

🔹 Şirketler, güçlü tüketici talebinin ve dirençli ekonominin yüksek petrol ve doğal gaz fiyatlarının yarattığı baskıyı dengeleyebileceğine daha fazla güveniyor.

🔹 Lloyds Business and Commercial Banking Üst Yöneticisi Amanda Murphy, daha güçlü müşteri talebi, ekonomiye ilişkin artan iyimserlik ve şirketlerin ticari görünümlerine duyduğu güvenin yatırım ve büyüme planlarını desteklediğini söyledi.

🔹 Birleşik Krallık ekonomisi, Orta Doğu'daki savaşın ardından beklenen büyüme darbesine rağmen direnç gösterdi. Ekonomik büyüme yılın ilk yarısında ABD'yi geride bırakırken, iş faaliyetleri ağustosta hizmetler sektörünün desteğiyle dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.

🔹 Şirketlerin maliyet baskıları ağustosta hafifledi ve bu yıl daha yüksek fiyatları müşterilere yansıtmayı bekleyen şirketlerin sayısı azaldı. Bu gelişme, şirketlerin maliyet baskılarını yönetmek yerine büyümeye daha fazla odaklanmasına yardımcı olabilir.

🔹 İngiltere Merkez Bankasının eylül toplantısında politika faizini %3,75'te tutması bekleniyor. Banka temmuz ayında faizleri 6'ya karşı 3 oyla sabit bırakmıştı.

🔹 İngiltere Merkez Bankası, enerji şokunun ücretler ve fiyatlar üzerinde önemli ikinci tur etkileri yarattığına dair sınırlı kanıt gördü; ücret baskıları da görece sınırlı kaldı.

🔹 Yatırımcılar bu yıl bir faiz artışı daha bekliyor, ancak bazı ekonomistler ekonominin geneline yayılan etkiler sınırlı kaldığı için bankanın enerji şokunu göz ardı edebileceğini ve faiz indirimlerinin 2027'de yeniden başlayabileceğini düşünüyor.

🔹 Tüketici güveni ağustosta iki yılın en yüksek seviyesine çıktı ve perakende satışlar beklentileri aşmayı sürdürdü. Başbakan Andy Burnham'ın hanehalklarının yaşam maliyeti baskısını azaltmaya ve belirli sektörlerdeki işletmelerin vergilerini düşürmeye yönelik önerileri de iyimserliği destekledi.

🔹 ABD ile İran arasındaki çatışma ekonomik görünümü belirsizleştirmeyi sürdürüyor. Enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle enflasyon temmuzda yükseldi ve yılın ilerleyen dönemlerinde yeni artışlar bekleniyor.

🔹 Deutsche Bank ekonomistleri Maui Brennan ve Sanjay Raja, enerji şokunun ikinci dalgasının yaz sonrasında hanehalklarını ve işletmeleri etkilemesinin muhtemel olduğunu söyledi. Bütçe belirsizliği yılın ilerleyen dönemlerinde yatırımları etkileyebilir.

🔹 Kansas City Fed’in ev sahipliğindeki yıllık Jackson Hole ekonomik sempozyumu, Wyoming’de merkez bankacıları, ekonomistler ve gazetecilerin katılımıyla başladı.

🔹 Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid, üç günlük etkinliği karşılama konuşması ve akşam yemeğiyle açtı.

🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh, başkanlık görevini üstlenmesinden sonraki ilk büyük konuşmasını cuma günü New York saatiyle 10.00’da yapacak.

🔹 Warsh’ın konuşmasında ABD ekonomisine ilişkin görünüm ve enflasyonu Fed’in yüzde 2 hedefine döndürme planı hakkında daha fazla açıklık sağlaması bekleniyor.

🔹 Fed yetkilileri temmuz toplantısında faizleri sabit tuttu. Federal Açık Piyasa Komitesi’nin üç oy hakkına sahip üyesi 25 baz puanlık faiz artışı yönünde muhalefet ederken, en az iki oy hakkı bulunmayan üye daha sıkı para politikasını destekledi.

🔹 Uzun vadeli ABD Hazine tahvili getirileri son haftalarda arttı. Artışta hükümetin daha fazla borçlanması, teknoloji şirketlerinin fon rekabeti ve Warsh’ın enflasyonu kontrol altına alma konusundaki kararlılığına ilişkin soru işaretleri etkili oldu.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, uzun vadeli ABD borçlarının geri alımına yönelik planları açıkladı.

🔹 Fed fonları vadeli işlem sözleşmeleri, yatırımcıların eylül ayında faiz artırımı olasılığını yaklaşık yüzde 36 olarak gördüğünü gösteriyor.

🔹 Warsh, Fed’in iletişim politikası, veri toplama ve analiz süreçleri ile bilanço politikasını yeniden değerlendirmek üzere beş çalışma grubu oluşturdu.

🔹 Konferansa İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel ve Güney Kore Merkez Bankası Başkanı Hyun Song Shin’in katılması bekleniyor.

🔹 Bu yılki konferansın resmi teması finansal inovasyon ile bunun ödemeler ve para politikası üzerindeki etkileri olarak belirlendi.

🔹 Cuma ve cumartesi günleri finansal inovasyon, uluslararası para sistemi, tokenlaştırılmış finans, stablecoin riski ve yapay zekânın finans üzerindeki etkileri hakkında dört akademik çalışma tartışılacak.