🔹 Çinli yapay zekâ geliştiricileri, ABD'nin ihracat kısıtlamalarına rağmen trilyon parametreli temel modeller geliştirme çalışmalarını hızlandırıyor.

🔹 Parametre sayısı, yapay zekâ modellerinin kapasitesini gösteren temel ölçütlerden biri olarak kabul ediliyor.

🔹 Çinli şirketler, OpenAI ve Anthropic gibi ABD merkezli rakiplerle arasındaki farkı azaltmayı hedefliyor.

🔹 DeepSeek, nisan ayı sonunda ilk trilyon parametreli modeli V4'ü piyasaya sürdü.

🔹 Xiaomi ve Alibaba da son aylarda trilyon parametre seviyesindeki yeni yapay zekâ modellerini tanıttı.

🔹 Moonshot AI, geçen hafta 1,1 trilyon parametreli Kimi K2.7 Code modelini duyurdu.

🔹 Pekin merkezli Zhipu AI'nin GLM-5.2 modelinin yaklaşık 744 milyar parametreye sahip olduğu tahmin ediliyor.

🔹 Yeni nesil modellerde kullanılan "Mixture of Experts (MoE)" mimarisi, sorguları uzman alt modellere yönlendirerek işlem maliyetlerini düşürürken verimliliği artırıyor.

🔹 Trilyon parametreli modeller milyonlarca token uzunluğunda bağlam işleyebiliyor ve gelişmiş yapay zekâ ajanlarını destekleyebiliyor.

🔹 Bu sistemler karmaşık görevleri planlayıp dış araçları kullanarak çok aşamalı işlemleri yerine getirebiliyor.

🔹 Çinli şirketler model büyüklüğünü artırırken fiyat rekabetini de sürdürüyor.

🔹 Zhipu AI, GLM-5.2 modelini Anthropic'in Claude Code ve Claude Max hizmetlerinin yaklaşık onda biri maliyetle sunuyor.

🔹 MiniMax ise M3 modelinin fiyatını kalıcı olarak %50 düşürdüğünü açıkladı.

🔹 Uzmanlar, gelecekte rekabetin yalnızca parametre sayısına değil model mimarisi, veri kalitesi ve gerçek kullanım alanlarındaki başarıya bağlı olacağını değerlendiriyor.

🔹 Çin öncülüğündeki araştırma ekibi, beyin dokusu kadar yumuşak ve insan saç telinden daha ince yeni bir beyin implantı elektrot dizisi geliştirdi.

🔹 Yeni implantın hayvan deneylerinde 18 ay boyunca performans kaybı olmadan güvenli şekilde çalıştığı ve sinir faaliyetlerini yüksek doğrulukla kaydettiği bildirildi.

🔹 Çalışmanın sonuçları PNAS dergisinde yayımlandı.

🔹 "Chip" adı verilen iletken hidrojel malzeme, şimdiye kadar hidrojel malzemeler arasında bildirilen en yüksek elektrik iletkenliğine ulaştı.

🔹 Araştırmacılar bu malzemeyi kullanarak yalnızca 9 mikrometre kalınlığında, 128 kanallı bir beyin elektrot dizisi üretti.

🔹 Elektrot dizisinin kanal yoğunluğu santimetrekare başına 853 kanala ulaştı ve önceki yalnızca hidrojel tabanlı tasarımların 10 katından fazla seviyeye çıktı.

🔹 Yeni sistem, zayıf sinir sinyallerinin yüksek doğrulukla iletilmesini sağlayabiliyor.

🔹 Elektrotlar beş tavşana implante edilerek 550 günden uzun süre test edildi.

🔹 Kayıt süresi boyunca sinyal kalitesi başlangıç seviyesinin %94'ünün üzerinde kaldı.

🔹 İncelemelerde implant çevresinde çok düşük düzeyde iltihabi reaksiyon oluştuğu gözlendi.

🔹 Laboratuvar testlerinde implantın domuz beyin dokusuna zarar vermeden yüzeye uyum sağladığı ve kolayca çıkarılabildiği belirlendi.

🔹 Günümüzde kullanılan metal elektrotların sert yapısı uzun süreli kullanımda iltihaplanma ve yara dokusu oluşumuna yol açarak sinyal kalitesini düşürebiliyor.

🔹 Yeni hidrojel tabanlı yapı, beyin dokusuna benzer esneklik sağlayarak bu sorunu azaltmayı hedefliyor.

🔹 Araştırmacılar, geliştirilen yöntemin daha güvenli ve uzun ömürlü beyin-bilgisayar arayüzlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

🔹 Çalışmanın gelecekte farklı biyoelektronik sistemlerde fonksiyonel hidrojel kullanımının yaygınlaşmasının önünü açabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Teknoloji şirketleri, çalışanların yapay zekâ kullanımını teşvik ettikleri dönemin ardından artan maliyetler nedeniyle kullanım sınırları getirmeye başladı.

🔹 Yapay zekâ sistemlerinde kullanılan işlem birimleri olan "token" tüketimini artırmaya yönelik uygulamaların yerini artık token kullanımını azaltmaya odaklanan yeni yaklaşım aldı.

🔹 Meta ve Amazon, çalışanların token kullanımını gösteren şirket içi sıralama tablolarını kaldırdı.

🔹 Meta, yapay zekâ maliyetlerinde üstel artış görülmesi üzerine çalışanların kullanımına sınırlama getireceğini duyurdu.

🔹 Uber, yıllık yapay zekâ bütçesini dört ay içinde tüketmesinin ardından bazı kodlama araçlarına aylık kullanım limitleri koydu.

🔹 Walmart da farklı yapay zekâ araçları için çalışanlarına kullanım sınırları uygulamaya başladı.

🔹 Şirketler, yapay zekâ yatırımlarından beklenen verimin henüz net şekilde ortaya çıkmadığını değerlendiriyor.

🔹 OpenAI ve Anthropic gibi şirketler kurumsal müşterilerden yalnızca abonelik ücreti değil, çalışanların kullandığı token miktarına göre de ücret alıyor.

🔹 Basit görevler yüzlerce token tüketirken, yazılım geliştirme gibi karmaşık işlemler on binlerce token gerektirebiliyor.

🔹 Yapay zekâ ajanlarının saatler süren bağımsız çalışmaları nedeniyle bazı mühendislerin aylık token maliyetleri on binlerce dolara ulaşabiliyor.

🔹 Yeni nesil yapay zekâ modellerinin daha güçlü hale gelmesi kullanım maliyetlerini de artırıyor.

🔹 Şirketler artık en gelişmiş yapay zekâ modellerini yalnızca karmaşık görevlerde kullanıp, daha basit işlemler için düşük maliyetli modelleri tercih etmeye yöneliyor.

🔹 Uzmanlar, daha düşük seviyeli modeller kullanılarak yapay zekâ maliyetlerinde %90'a varan tasarruf sağlanabileceğini belirtiyor.

🔹 Salesforce, token kullanımını takip etmek yerine yapay zekâ tarafından tamamlanan iş miktarını ölçen yeni performans göstergeleri kullanmaya başladı.

🔹 Teknoloji şirketleri, yapay zekâ kullanım miktarından ziyade elde edilen iş sonuçlarına odaklanan yeni maliyet yönetim modelleri geliştirmeye çalışıyor.

🔹 Sosyal medya platformlarında yayılan yeni yapay zekâ araçları, öğrencilerin ödevlerini yapay zekâya hazırlatıp bunu gizlemesini kolaylaştırıyor.

🔹 "Humanizer" adı verilen uygulamalar yapay zekâ tarafından üretilen metinleri daha doğal insan diliyle yeniden yazarak tespit edilmesini zorlaştırıyor.

🔹 "Autotyper" araçları ise metni yavaş yavaş belgeye ekleyerek öğrencinin metni kendisinin yazdığı izlenimini oluşturuyor; yazım hataları ve düzeltmeleri de yapay olarak ekleyebiliyor.

🔹 Bu araçlar, yapay zekâ tespit yazılımlarını aşmaya yönelik olarak geliştiriliyor.

🔹 Okullar ve üniversiteler yapay zekâ kullanımını tespit etmek için yeni yazılımlara yatırım yaparken teknoloji şirketleri bunları aşacak yeni araçlar geliştirmeye devam ediyor.

🔹 Bazı şirketler hem yapay zekâ tespit araçları hem de öğrencilerin ödev hazırlamasını sağlayan uygulamalar sunuyor.

🔹 Öğrenciler, yanlış şekilde yapay zekâ kullandığı iddiasıyla suçlanmamak için aylık ücret ödeyerek tespit programlarıyla kendi çalışmalarını da kontrol ediyor.

🔹 Son araştırmalara göre ABD'deki öğrencilerin yaklaşık üçte ikisi okul çalışmalarında düzenli olarak yapay zekâ kullanıyor.

🔹 Büyük bir araştırmada öğrencilerin yaklaşık %9'u doğrudan kopya çektiğini kabul ederken, yapay zekâ kullanımının önemli bölümü etik açıdan gri alanda değerlendiriliyor.

🔹 Üniversite öğretim üyelerinin dörtte üçü öğrencilerinin yazı yazarken yapay zekâ kullandığını bildirirken, büyük çoğunluğu intihal ve akademik dürüstlük konusunda endişe taşıyor.

🔹 Bazı uzmanlar yapay zekâ ile insan iş birliğinin gelecekte yazım sürecinin doğal bir parçası olacağını ve yalnızca tespit yöntemlerine odaklanmanın çıkmaz sokak olduğunu savunuyor.

🔹 Eğitimciler ise yapay zekâya aşırı bağımlılığın öğrencilerin düşünme ve yeni beceri geliştirme süreçlerini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Bazı üniversitelerde öğretim üyeleri yapay zekâ kaynaklı kopyayı azaltmak amacıyla sözlü sınavların ve kalem-kâğıt sınavlarının ağırlığını artırmaya başladı.

🔹 ABD ile İran arasında varılan ön anlaşmada İran'ın balistik füze ve insansız hava aracı programlarına ilişkin hükümlerin yer almaması Körfez ülkelerinde hayal kırıklığı yarattı.

🔹 İran ile savaş sırasında Körfez ülkelerindeki havaalanları, enerji tesisleri, oteller ve askeri üsler İran füze ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi olmuştu.

🔹 Bölgedeki uzmanlar, anlaşmanın güvenlik kaygılarını tam olarak gidermediği görüşünü dile getiriyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın komşu ülkelerde de bulunduğu gerekçesiyle belirli sayıda balistik füzeye sahip olabileceğini söyledi.

🔹 Bu açıklama, savaşın başında İran'ın kısa menzilli balistik füze tehdidinin ortadan kaldırılacağını söyleyen ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun önceki açıklamalarıyla farklılık gösterdi.

🔹 Rubio, operasyonların hedefleri arasında İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla bölge ülkelerini tehdit etme kapasitesini ortadan kaldırmanın bulunduğunu açıklamıştı.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, bölgedeki sivillerin korunmasına yönelik girişimleri desteklediğini ve anlaşmaya tam uyulmasını istediğini açıkladı.

🔹 Bölgedeki değerlendirmelere göre İran'ın anlaşmadan elde edeceği ekonomik kaynakları füze ve insansız hava aracı kapasitesini yeniden güçlendirmek için kullanabileceği endişesi bulunuyor.

🔹 Anlaşma kapsamında İran'ın ham petrol ve petrol ürünleri ihracatına yönelik bazı muafiyetler öngörülüyor.

🔹 Bölge ülkelerinin hava savunma sistemlerine yatırımlarını artırması ve İran ile diplomatik temaslarını güçlendirmesi olası seçenekler arasında değerlendiriliyor.

🔹 Körfez ülkelerinin füze ve insansız hava araçlarına karşı savunma konusunda Ukrayna ve Güney Kore'nin deneyimlerinden yararlanabileceği ifade ediliyor.

🔹 Bölgedeki bazı çevreler, ABD'nin güvenlik garantörü rolüne ilişkin soru işaretlerinin arttığını değerlendiriyor.

🔹 Uzmanlar, Körfez ülkelerinin kısa vadede ABD ile yakın ilişkilerini sürdürmek zorunda kalacağını ancak uzun vadede alternatif güvenlik arayışlarının hız kazanabileceğini belirtiyor.

🔹 Yeni bir araştırma, iki dilli bireylerin farklı dilleri işlerken beynin ortak bir dilbilgisi mekanizmasını kullandığını ortaya koydu.

🔹 Bulgular, iki dilin beyinde daha önce düşünüldüğünden çok daha bütünleşik biçimde işlendiğine işaret ediyor.

🔹 Araştırma, JNeurosci dergisinde yayımlandı.

🔹 Araştırmacılar, İngilizce ve İspanyolca bilen 23 iki dilli katılımcının beyin faaliyetlerini manyetoensefalografi (MEG) cihazıyla izledi.

🔹 Katılımcılar kelimeleri tekil veya çoğul hale getirirken beyin aktivitesi milisaniye düzeyinde kaydedildi.

🔹 İngilizce veya İspanyolca kullanılması fark etmeksizin dilbilgisi işlemleri sırasında ortaya çıkan beyin aktivite kalıplarının büyük ölçüde aynı olduğu görüldü.

🔹 Bu benzerlik, iki dilde ortak yazılışı bulunmayan kelimelerde ve gerçek anlamı olmayan yapay kelimelerde de gözlendi.

🔹 Bulgular, beynin dilbilgisi işlemini dillere özgü ayrı sistemlerle değil ortak bir mekanizmayla yürüttüğünü düşündürüyor.

🔹 Araştırmacılar, beynin tek bir "dilbilgisi motorunun" aynı anda birden fazla dili destekleyebildiğini belirtiyor.

🔹 Daha önce yapılan çalışmalar da iki dilli bireylerin beyinlerinde beyaz ve gri madde yapılarında farklılıklar ile hafıza ve dikkat görevlerinde avantajlar bulunduğunu göstermişti.

🔹 Uzmanlar, çalışmanın önemli bulgular sunduğunu ancak gerçek yaşamda kullanılan çok daha farklı dil çiftlerinde benzer sonuçların görülüp görülmeyeceğinin yeni araştırmalarla incelenmesi gerektiğini belirtiyor.

🔹 Nature dergisinde yayımlanan iki araştırma, sağlık alanına özel geliştirilen yapay zekâ modellerinin teşhis ve tedavi kararlarında doktorlarla aynı düzeye ulaştığını veya daha başarılı sonuçlar verdiğini ortaya koydu.

🔹 Almanya'da geliştirilen Mira sistemi pankreas kanseri ve zatürre gibi hastalıkların değerlendirilmesinde doktorlardan daha yüksek performans gösterdi.

🔹 Google tarafından geliştirilen Amie sistemi ise tedavi planları ve istenecek tetkikler konusunda doktorlardan daha isabetli öneriler sundu.

🔹 Mira, elektronik sağlık kayıtlarından yararlanarak tetkik isteme, ilaç yazma ve tıbbi işlem planlama dahil 85 binden fazla farklı kararı değerlendirebiliyor.

🔹 Sistem, 500'den fazla acil servis vakasında test edildi.

🔹 Sekiz farklı hastalık grubunda teşhis doğruluğu %87,1 olarak ölçüldü.

🔹 Aynı vakalarda altı farklı uzman doktordan oluşan grubun teşhis doğruluğu %78,1 seviyesinde kaldı.

🔹 Amie, İngiltere klinik uygulama rehberlerine dayanan 100 senaryoda 21 aile hekimiyle karşılaştırıldı.

🔹 Sistem hasta yönetimi ve klinik karar verme süreçlerinde doktorlarla benzer performans gösterdi.

🔹 Tedavi planlarının resmi klinik kılavuzlarla uyumu doktorlardan daha yüksek bulundu.

🔹 Özellikle karmaşık vakalarda ilaç seçimi konusunda daha başarılı muhakeme sergilediği değerlendirildi.

🔹 Araştırmacılar, her iki yapay zekâ sisteminin de gerçek klinik kullanım için henüz hazır olmadığını vurguladı.

🔹 Mira'nın bazı vakalarda en iyi tıbbi uygulamalardan sapabilen öneriler üretebildiği belirtildi.

🔹 Çalışmalardaki hasta senaryolarının gerçek acil servis ortamına göre daha düzenli ve eksiksiz bilgi içerdiği ifade edildi.

🔹 Bağımsız uzmanlar, sonuçların önemli bir ilerleme olduğunu ancak gerçek klinik ortamların karmaşıklığını tam olarak yansıtmadığını belirtti.

🔹 Altın sektörü yöneticileri, kaçak altın ticaretinin savaşları ve organize suç örgütlerini finanse eden küresel bir krize dönüştüğü uyarısında bulundu.

🔹 Yıllık yasa dışı altın ticaretinin değerinin 120 milyar doların üzerine çıktığı belirtiliyor.

🔹 Yasa dışı altının büyük bölümünün küçük ölçekli ve zanaatkâr madencilik faaliyetlerinden elde edildiği ifade ediliyor.

🔹 Yüksek altın fiyatlarının kaçakçılık faaliyetlerini önemli ölçüde artırdığı değerlendiriliyor.

🔹 Yasa dışı altın madenciliğinin çatışmalar, yaptırımların aşılması ve yasa dışı finansman faaliyetleriyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.

🔹 Sudan ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki şiddet olaylarının finansmanında altın ticaretinin önemli rol oynadığı ifade ediliyor.

🔹 Rafine edilen altın külçelerinin kimyasal olarak birbirinden ayırt edilememesi, altının kaynağının gizlenmesini kolaylaştırıyor.

🔹 Bu durum altını kara para aklama ve organize suç faaliyetleri açısından cazip bir araç haline getiriyor.

🔹 ABD, İngiltere ve Birleşik Arap Emirlikleri kaçak altın ticaretini engellemek amacıyla yeni önlemler üzerinde çalışıyor.

🔹 Değerlendirilen tedbirler arasında havalimanlarında metal dedektörü kontrollerinin artırılması ve altının kaynağına ilişkin daha sıkı doğrulama kuralları bulunuyor.

🔹 ABD Kongresi'nde yasa dışı altın madenciliğiyle mücadele stratejisi hazırlanmasını öngören iki partili bir yasa tasarısı görüşülüyor.

🔹 İngiltere de yasa dışı altın ticaretine karşı mali suçlarla mücadele kapsamında yeni adımlar atmaya hazırlanıyor.

🔹 Dünya altın üretiminin yaklaşık beşte biri küçük ölçekli madenciler tarafından gerçekleştiriliyor.

🔹 Buna karşın uluslararası standartlara uygun kabul edilen altının yalnızca yaklaşık %1'i bu üreticilerden geliyor.

🔹 Kaçak altının büyük bölümünün kayıt dışı tedarik zincirlerine yöneldiği belirtiliyor.

🔹 Sektör temsilcileri, G7 ülkelerinin ortak hareket ederek yasa dışı altın ticaretine karşı daha güçlü önlemler alması çağrısında bulunuyor.

🔹 Yapay zekâ araçlarını çalışanlarına yaygın şekilde sunan şirketler, artan maliyetler nedeniyle kullanımı sınırlandırmaya başladı.

🔹 Amazon, Walmart, Cisco, Uber ve Meta gibi şirketler kullanım limitleri getirdi, daha ucuz modellerin tercih edilmesini teşvik etti veya gereksiz kullanımı azaltmaya yönelik adımlar attı.

🔹 Yapay zekâ uygulamalarının sohbet botlarından daha yüksek işlem gücü gerektiren yapay zekâ ajanlarına yönelmesi maliyetleri önemli ölçüde artırıyor.

🔹 Yapay zekâ hizmetlerinde sabit abonelik yerine işlem birimi (token) bazlı ücretlendirme modelinin yaygınlaşması şirketlerin her sorgunun maliyetini daha yakından takip etmesine yol açtı.

🔹 Uber, yıllık yapay zekâ bütçesini nisan ayında tüketmesinin ardından çalışan başına aylık 1.500 dolar token kullanım sınırı getirdi.

🔹 Walmart, çalışanlarının kullandığı şirket içi yapay zekâ aracında token kullanımına üst sınır uygulamaya başladı.

🔹 Amazon, çalışanlarına yalnızca yapay zekâ kullanmış olmak için yapay zekâ araçlarını kullanmamaları yönünde uyarıda bulundu.

🔹 Meta da benzer şekilde yapay zekâ kullanımına ilişkin şirket içi teşvik ve ölçüm sistemlerinde değişiklik yaptı.

🔹 Goldman Sachs, yapay zekâ ajanlarının yaygınlaşmasıyla 2030 yılına kadar token tüketiminin 24 kat artacağını öngörüyor.

🔹 Artan talebin önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde çip arzındaki sıkışıklığı daha da artırabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Şirketlerin maliyet kontrolü çabalarının OpenAI ve Anthropic gibi büyük yapay zekâ şirketlerinin büyüme hızını etkileyebileceği belirtiliyor.

🔹 Yıl başından bu yana Çin yapay zekâ modellerinin token kullanımında ABD merkezli modelleri geride bıraktığı belirtiliyor.

🔹 Çin'in daha düşük enerji maliyetleri ve daha verimli modeller geliştirmesi nedeniyle daha düşük fiyatlarla hizmet sunabildiği ifade ediliyor.

🔹 Bazı şirketler maliyetleri azaltmak amacıyla çalışanlarını kendi sunucularında çalıştırılabilen açık kaynaklı yapay zekâ modellerine yönlendirmeye başladı.

🔹 Microsoft, Amazon ve Google gibi teknoloji şirketleri, kullanıcıların sorgularını en uygun ve düşük maliyetli modele yönlendiren sistemler geliştirmeye başladı.

🔹 Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola hastalarının yiyecek bulabilmek için tedavi merkezlerinden kaçtığı bildirildi.

🔹 Mayıs ayı sonundan bu yana Ebola tedavi ve izolasyon merkezlerinden 150'den fazla kaçış vakası kaydedildi.

🔹 Bambu kentindeki bir hastaneden 11 şüpheli Ebola hastası, yetersiz beslenme desteği nedeniyle tedavi merkezinden ayrıldı.

🔹 Doğu Kongo'da salgın öncesinde de yaygın çatışmalar, yerinden edilmeler ve ciddi gıda krizi yaşanıyordu.

🔹 Ebola salgınında şimdiye kadar yaklaşık 900 kişi enfekte oldu ve bunların dörtte birinden fazlası hayatını kaybetti.

🔹 Sağlık yetkilileri virüse maruz kalmış olabilecek yaklaşık 6.400 kişiyi takip ediyor.

🔹 Gözlem altında tutulması gereken aileler işlerini, pazarlara erişimlerini ve gelir kaynaklarını kaybedebiliyor.

🔹 İzolasyondaki kişilere yeterli gıda sağlanamaması, hastaların gözlem alanlarını terk etmesine yol açabiliyor.

🔹 Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı, Ebola tedavi merkezlerinde sıcak yemek dağıtmaya ve hasta ailelerine gıda desteği sağlamaya başladı.

🔹 Bir gün içinde şüpheli ve doğrulanmış hastalar, temaslılar ve refakatçilere toplam 590 sıcak yemek dağıtıldı.

🔹 Yardım kuruluşları, bölgedeki milyonlarca aç insan ile Ebola salgınına yönelik acil ihtiyaçlar arasında kaynak paylaşımı yapmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

🔹 Doğu Kongo'da yıllardır süren çatışmalar tarımsal üretimi aksattı, milyonlarca kişiyi yerinden etti ve insani yardım faaliyetlerini zorlaştırdı.

🔹 Son yıllarda yardım bütçelerindeki kesintiler nedeniyle gıda desteği kapasitesi önemli ölçüde azaldı.

🔹 Dünya Gıda Programı, Kongo operasyonları için kasım ayına kadar 175 milyon dolar kaynak arıyor ve bunun 32 milyon doları Ebola faaliyetlerine ayrılmış durumda.

🔹 Yetkililer, bölgedeki açlık sorunu çözülmeden Ebola salgınının kontrol altına alınmasının mümkün olmayacağını belirtiyor.