🔹 Donald Trump'ın, Kasım ayındaki ara seçimlerin ardından İran ile mevcut mutabakatın yerine yeni bir anlaşma talep etmeyi değerlendirebileceği öne sürüldü.

🔹 Haberde, mevcut anlaşmanın ABD'de enflasyon baskısını azaltmak, petrol fiyatlarını düşürmek ve Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerdeki konumunu korumak amacıyla hızla tamamlandığı iddia edildi.

🔹 Beyaz Saray, iddiaları reddederek Donald Trump'ın iyi niyetle hareket ettiğini ve tarafların yükümlülüklerine bağlı kaldığı sürece anlaşmalarına sadık kaldığını açıkladı.

🔹 Geçici mutabakat kapsamında İran'ın dondurulmuş varlıklarına erişim sağlaması, petrol yaptırımlarının gevşetilmesi ve yeniden yapılanma fonundan yararlanması öngörülüyor. Anlaşma ayrıca İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin 60 gün içinde tamamlanmasını hedefliyor.

🔹 Anlaşma, Cumhuriyetçi Parti içindeki İran karşıtı isimler ile İsrailli yetkililerin tepkisini çekti. Eleştiriler, sağlanacak mali kaynakların İran'ın füze, insansız hava aracı kapasitesi ve bölgesel müttefiklerini güçlendirebileceği yönünde yoğunlaştı.

🔹 Donald Trump, müzakerelerin 60 gün içinde sonuçlanmaması halinde ABD'nin yeniden askeri seçeneği değerlendirebileceğini söyledi.

🔹 Haberde, anlaşmanın ilerleyen dönemde sona erdirilmesi halinde Orta Doğu'da çatışmaların yeniden başlayabileceği ve Hürmüz Boğazı'nın tekrar kapanmasının küresel ekonomik dalgalanmalara yol açabileceği değerlendirildi.

🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance'in kamuoyuna savunduğu anlaşmanın başarısızlığa uğramasının, 2028 başkanlık seçimleri öncesinde siyasi sonuçlar doğurabileceği belirtildi.

🔹 Britanya, Ukrayna'ya teslim edilmesi planlanan ve 300 milden (yaklaşık 480 kilometre) daha uzak hedefleri vurabilen yeni uzun menzilli silah sistemlerini Hebrid Adaları'ndaki bir test sahasında denedi.

🔹 Denenen deneysel sistemlerin her biri 250 kilogramlık savaş başlığı taşıyor ve Ukrayna'dan fırlatılması halinde Moskova'ya ulaşabilecek menzile sahip bulunuyor.

🔹 Britanya Savunma Bakanlığı, saatte 370 milin üzerinde hızla uçabilen, yaklaşık 400 bin sterline mal olan ve ayda 20 adet üretilebilen uzun menzilli silah geliştirilmesi için sanayiye çağrı yaptı.

🔹 Proje kapsamında 27 başvuru yapıldı ve altı İngiliz şirkete prototip geliştirmeleri için yaklaşık 5'er milyon sterlinlik sözleşmeler verildi. Daha sonra yarışta üç şirket kaldı: MBDA UK, MGI Engineering ve Rotron Aerospace.

🔹 İlk test atışlarında tüm sistemler ateşlendi. Küçük teknik sorunların giderilmesi için şirketlerin çalışmalarını sürdürmesi ve önümüzdeki aylarda yeni testlerin yapılması planlanıyor.

🔹 Projenin ikinci aşaması başladı ve şirketlere geliştirme faaliyetleri için yaklaşık 15'er milyon sterlinlik yeni sözleşmeler verildi. Britanyalı yetkililer ilk sistemleri bir yıl içinde Ukrayna'ya teslim etmeyi hedefliyor.

🔹 Silahlı Kuvvetlerden Sorumlu Bakan Louise Sandher-Jones, yeni sistemlerin Storm Shadow gibi mevcut uzun menzilli silahları tamamlayacağını ve Britanya'nın Ukrayna'ya desteğini sürdüreceğini söyledi.

🔹 Ukrayna son günlerde Moskova'ya yüzlerce insansız hava aracıyla saldırılar düzenlerken, Rusya buna karşılık Ukrayna'ya düzenli şekilde geniş çaplı saldırılar gerçekleştireceğini açıkladı.

🔹 Çin, yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan indiyum metalinin ihracatına yönelik incelemeleri artırdı ve alıcılar bu metalin de ihracat kontrol listesine eklenebileceğinden endişe duyuyor.

🔹 Çin, dünyanın indiyum üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştiriyor. Metal, ekranlar ve lehimleme dışında yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan yüksek hızlı optik çiplerin üretiminde gerekli olan indiyum fosfürün hammaddesi olarak da kullanılıyor.

🔹 Çin, indiyum fosfürü Şubat 2025'te ihracat kontrol listesine aldı. Bu kısıtlamalar, yeni nesil veri merkezleri için tedarik sürecini zorlaştırdı.

🔹 Avrupalı bir alıcı, bu yıl ilk kez Çin gümrük makamlarının nihai kullanıcılar ve bulundukları ülkeler hakkında ayrıntılı bilgi talep ettiğini belirtti.

🔹 Kuzey Amerikalı büyük bir alıcı, ihracat onay sürelerinin aynı gün verilmekten birkaç güne uzadığını, bunun da evrak incelemelerinin sıkılaşmasından kaynaklandığını ifade etti.

🔹 Bazı alıcılar ek denetimlerle karşılaşmadıklarını belirtse de sektörde, uygulamanın daha sıkı ihracat kısıtlamalarının veya yeni yasakların habercisi olabileceği yönünde endişeler bulunuyor.

🔹 Reuters, şu ana kadar ilave incelemeler nedeniyle durdurulan herhangi bir sevkiyat tespit edemedi.

🔹 ABD Savunma Lojistik Ajansı, indiyumu stratejik bir tedarik riski olarak değerlendiriyor ve üç yıl içinde 403 tona kadar indiyum stoklamak için bu yıl teklif çağrısı yayımladı.

🔹 Kuzey Amerikalı bir başka alıcı, yeni raporlama yükümlülüklerinin ileride uygulanabilecek ihracat kısıtlamaları veya tamamen ihracat yasağı için hazırlık niteliğinde olabileceğini düşünüyor.

🔹 ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakereler kapsamında yaptırımların gevşetilmesi ihtimali, İran Devrim Muhafızları'nın (IRGC) ekonomik faaliyetlerini önemli ölçüde büyütebilir.

🔹 İranlı üst düzey kaynaklar, yaptırımların kaldırılması, petrol ihracatının artması ve yabancı yatırımların geri dönmesi halinde IRGC'nin oluşacak ekonomik kazançların büyük bölümünden faydalanabilecek konumda olduğunu belirtti.

🔹 Geçici anlaşma kapsamında İran'ın yaptırıma tabi petrol satışlarına muafiyet sağlanması, daha kapsamlı bir anlaşma halinde ise diğer yaptırımların kaldırılması ve İran için 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonuna erişim sağlanması öngörülüyor.

🔹 IRGC'nin mühendislik kolu Khatam al-Anbia, enerji ve altyapı projeleri başta olmak üzere telekomünikasyon, otomotiv, turizm ve lojistik sektörlerinde faaliyet gösteren yüzlerce bağlı şirketi denetliyor.

🔹 İran yatırım mevzuatı yabancı şirketlerin yerel ortaklarla çalışmasını gerektirdiği için, çok sayıdaki IRGC bağlantılı şirket yabancı yatırımcılar açısından kilit ortak konumuna gelebilir.

🔹 Bu durum, yabancı şirketlerin doğrudan ilişki kurmasalar bile IRGC bağlantılı şirketlerle iş yapma riskiyle karşı karşıya kalmasına ve yürürlükte kalabilecek terör bağlantılı yaptırımlara takılmasına neden olabilir.

🔹 Uzmanlar, İran petrol ihracatına izin verilse bile IRGC'nin sektördeki etkisi nedeniyle ABD şirketlerinin hukuki yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor.

🔹 İran Devrim Muhafızları, yıllardır uygulanan yaptırımlar döneminde petrol ihracatı, deniz taşımacılığı ve ticaret alanlarında kurduğu ağlarla ekonomik etkisini önemli ölçüde artırdı.

🔹 Kaynaklar, savaşın başlamasından sonra iç politikadaki etkisini daha da artıran IRGC'nin, İran'ın mevcut ekonomik yapısı içinde yaptırımların kaldırılmasından en fazla fayda sağlayabilecek kurumların başında geldiğini ifade etti.

🔹 Kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılamasa ve yaptırımların büyük bölümü yürürlükte kalsa bile, geçici petrol ihracat muafiyetleri ile yaptırımları aşma konusundaki tecrübesi sayesinde IRGC'nin ekonomideki güçlü konumunu sürdürmesi bekleniyor.

🔹 Yapılan analizler, Washington'daki National Mall'da bulunan Yansıtma Havuzu'nda bir yosun türünü baskılamak için uygulanan müdahalelerin başka bir yeşil yosun türünün hızla çoğalmasına yol açtığını gösterdi.

🔹 Bilim insanlarının incelediği örneklerde, Scenedesmus adlı yeşil yosun cinsinin havuza hakim hale geldiği belirlendi.

🔹 Hidrojen peroksit uygulamaları daha önce havuzu kaplayan mavi-yeşil siyanobakteri oluşumunu büyük ölçüde ortadan kaldırdı ancak yeni koşullar yeşil yosunların hızla yayılmasını sağladı.

🔹 İncelenen numunelerde toksin üretebilen mavi-yeşil alglerin çok az miktarda bulunduğu, mevcut durumda suyun yüksek toksisite riski taşımadığı değerlendirildi.

🔹 Bilim insanları yaz ilerledikçe mavi-yeşil alglerin yeniden çoğalabileceğini ve temmuz sonlarına doğru durumun değişebileceğini belirtti.

🔹 Uzmanlar, hidrojen peroksit ve nanokabarcık teknolojisinin mavi-yeşil algler üzerinde etkili olduğunu ancak şu anda baskın hale gelen yeşil yosunlara karşı sınırlı etki gösterdiğini ifade etti.

🔹 Araştırmacılar, havuzun sığ yapısı, geniş yüzey alanı, bol güneş ışığı ve besin maddeleri nedeniyle yosun gelişimi için ideal bir ortam oluşturduğunu söyledi.

🔹 Havuz tabanının koyu mavi renge boyanmasının su sıcaklığını artırarak yosun büyümesini hızlandırdığı değerlendiriliyor.

🔹 Uzmanlar, mevcut koşullar altında havuz suyunun öngörülebilir gelecekte yeşil görünümünü koruyabileceğini ifade etti.

🔹 Havuzda yürütülen temizlik çalışmaları kapsamında çalışanlar yosunları vakumla temizlemeyi sürdürürken, 16,4 milyon dolarlık yenileme projesinde kullanılan taban kaplamasının bazı bölümlerinde soyulmaların başladığı gözlemlendi.

🔹 Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'den Polonya'nın en yüksek devlet nişanı olan Beyaz Kartal Nişanı'nı geri aldı.

🔹 Karar, Zelenskiy'nin önümüzdeki günlerde Polonya'yı ziyaret etmesinin beklendiği bir dönemde alındı ve Varşova-Kiev ilişkilerinde gerilimi artırdı.

🔹 Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, kararın "yalnızca Moskova'nın çıkarına hizmet eden stratejik bir hata" olduğunu söyledi.

🔹 Krizin merkezinde, Zelenskiy'nin bir Ukrayna askeri birliğine II. Dünya Savaşı dönemindeki Ukrayna İsyan Ordusu'nun (UPA) adını vermesi yer alıyor.

🔹 Polonya, UPA'yı 1943-1945 yıllarında Volhinya bölgesinde on binlerce Polonyalının öldürüldüğü etnik temizlikten sorumlu tutuyor.

🔹 Zelenskiy ise söz konusu özel kuvvet birliğine "UPA Kahramanları" adını vererek Rusya'ya karşı savaş alanındaki başarılarını onurlandırmayı amaçladığını açıkladı.

🔹 Nawrocki, kararın Polonya'nın Ukrayna'ya yönelik stratejik desteğinde değişiklik anlamına gelmediğini ancak Polonyalıların tarihî acılarını görmezden gelemeyeceklerini söyledi.

🔹 Ukrayna, UPA kurbanlarının mezarlarının bulunması ve uygun şekilde defnedilmesi konusunda Polonya ile çalışmayı sürdürdüğünü belirterek kararın Polonya karşıtı bir anlam taşımadığını ifade etti.

🔹 Polonya Başbakanı Donald Tusk ile Zelenskiy Brüksel'de bir araya gelirken, iki lider görüşmede tarihî anlaşmazlığı doğrudan gündeme getirmedi.

🔹 Zelenskiy, Beyaz Kartal Nişanı'nı 2023 yılında Polonya-Ukrayna ilişkilerini güçlendirmesi ve Rusya'ya karşı mücadelesi nedeniyle almıştı.

🔹 Polonya yasaları, devlet nişanlarının sahibinin bu ödüle layık olmadığını gösteren bir eylemde bulunması halinde geri alınmasına izin veriyor.

🔹 Polonya'da yapılan son bir ankette katılımcıların yüzde 51,9'u, UPA kararı sonrasında Ukrayna ve Zelenskiy hakkındaki görüşlerinin olumsuz yönde değiştiğini belirtti.

🔹 Polonya yönetimi, Ukrayna'nın Avrupa Birliği üyelik sürecinde tarihî anlaşmazlıkların tarım ve ulaştırma gibi güncel sorunlarla birlikte önemli engellerden biri olmaya devam ettiğini vurguluyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Küba'ya yönelik olası bir askeri operasyonun ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun yakalanmasına benzer şekilde gerçekleşebileceğini söyledi.

🔹 Trump, Küba operasyonunun bu şekilde ilerleyip ilerlemeyeceği sorusuna "Mümkün. Olabilir." yanıtını verdi.

🔹 Trump, İran operasyonunun ise silah gücü açısından Venezuela operasyonundan çok daha büyük ve güçlü olduğunu ifade etti.

🔹 ABD yönetimi, Küba'da barışçıl bir siyasi geçişi tercih ettiğini belirtirken, ülkedeki yönetimin çökmesi ihtimaline karşı askeri müdahale senaryoları üzerinde de hazırlık yapıyor.

🔹 Küba ordusunun Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından önemli ölçüde zayıfladığı ve büyük ölçüde Sovyet döneminden kalan silah ve mühimmata dayandığı değerlendiriliyor.

🔹 Trump, Küba'ya yönelik olası bir operasyon için herhangi bir takvim vermedi ve planların esnek olduğunu söyledi.

🔹 Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran ile olası nükleer anlaşma görüşmelerinin ilk turu için İsviçre'ye hareket etti.

🔹 Görüşmelerin cuma günü başlaması planlanıyordu ancak Lübnan'da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar nedeniyle ertelendi.

🔹 Görüşmeler için yeni bir tarihin kesinleşip kesinleşmediği henüz netlik kazanmadı.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de cumartesi günü İsviçre'ye gitmeyi planladığı, ancak bu programın değişebileceği ifade edildi.

🔹 ABD ile İran arasındaki arabuluculuk sürecinde önemli rol oynayan Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani de cuma günü İsviçre'ye ulaştı.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in ABD heyetine başkanlık etmesi beklenirken, perşembe gecesi seyahat planını son anda erteledi.

🔹 Vance'in hafta sonu İsviçre'ye gidip gitmeyeceği konusunda henüz kesin bir bilgi bulunmuyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta yapay zekâ şirketi Anthropic'i ulusal güvenlik tehdidi olarak gördüğünü, ancak ilişkilerin daha sonra iyileştiğini söyledi.

🔹 Trump, Beyaz Saray'da verdiği röportajda Anthropic veya şirketin CEO'su Dario Amodei'yi ulusal güvenlik açısından tehdit olarak değerlendirdiğini ifade etti.

🔹 ABD yönetimi geçen hafta, ABD dışındaki ülkelerin ve ABD'de bulunan yabancı uyrukluların Anthropic'in en gelişmiş yapay zekâ modellerine erişimini kısıtladı.

🔹 Trump, Pentagon ile yaşanan anlaşmazlık sırasında gündeme gelen Savunma Üretim Yasası kapsamındaki olağanüstü yetkileri Anthropic'e karşı kullanma seçeneğini de dışlamadı.

🔹 Anthropic, yönetimle yaşanan sorunun en kısa sürede çözülmesi için yürütülen iş birliğinden memnuniyet duyduğunu açıkladı.

🔹 Trump, Çin ile yapay zekâ alanındaki rekabetin Anthropic veya diğer yapay zekâ şirketleriyle yaşanan siyasi anlaşmazlıklardan daha önemli olduğunu belirtti.

🔹 Beyaz Saray ile Anthropic arasındaki ilişkilerin yeniden iyileşme sürecine girdiği ifade edildi.

🔹 Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin yeni doğalgaz anlaşmalarında Rusya kaynaklı gazı kabul etmeme tutumunu anladığını söyledi.

🔹 Reiche, Ankara'da yaptığı açıklamada, Türkiye ile gelecekte yapılacak enerji anlaşmalarında AB'nin Rusya dışı gaz tedarikinde ısrarcı olacağını ifade etti.

🔹 Almanya Ekonomi Bakanı, iki günlük Türkiye ziyareti kapsamında iş dünyası heyetiyle Ankara'ya geldi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile görüştü.

🔹 Türkiye, mevcut sözleşmelerin süresinin dolmasına yaklaşması nedeniyle Gazprom ile yeni doğalgaz tedarik anlaşmalarını müzakere ediyor.

🔹 Ankara, aynı zamanda bölgesel bir doğalgaz ticaret merkezi olmayı hedeflerken, Rusya ile daha derin enerji iş birliğinin bu hedefi zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Reiche, Türkiye'nin AB'nin Rus enerji kaynaklarına bağımlılığı azaltmaya büyük önem verdiğini anladığını ve bu yaklaşımı kabul ettiğini söyledi.

🔹 Türk yetkililer ise Rus gazının kısa sürede ikame edilmesinin hem ekonomik açıdan hem de alternatif kaynakların sınırlı olması nedeniyle mümkün olmadığını ifade etti.