ABD ve Katar, İran'a Dondurulmuş Milyarlarca Dolarlık Fona Erişim Sağlamak İçin Çalışıyor
Wall Street Journal
🔹 ABD ve Katar, İran'ın insani harcamalarda kullanmak üzere dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlığına erişmesini sağlayacak bir plan üzerinde çalışıyor.
🔹 Plan kapsamında ilk aşamada Katar'da tutulan 6 milyar dolarlık İran fonunun kullanıma açılması hedefleniyor.
🔹 İran Merkez Bankası, bu fonlarla gıda, ilaç ve diğer insani ihtiyaç ürünlerini satın alabilecek.
🔹 Dünyada dondurulmuş yaklaşık 100 milyar dolarlık İran varlığının bir bölümünün kullanıma açılması için bu mekanizmanın örnek oluşturması bekleniyor.
🔹 Tahran yönetimi, mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasını istediği 24 milyar dolarlık bloke fonun ilk bölümüne erişim sağlamayı amaçlıyor.
🔹 İran'ın mekanizmayı kabul etmesi gerekiyor. Konu, önümüzdeki iki ay boyunca sürecek ABD-İran nükleer görüşmelerinde ele alınacak başlıklardan biri olacak.
🔹 ABD ile İran arasında bu hafta imzalanan mutabakat, savaşın durdurulmasını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngörüyor.
🔹 Mutabakat kapsamında ABD, İran'ın dondurulmuş varlıklarının kullanımına açılması için gerekli mekanizmaları oluşturmayı taahhüt etti.
🔹 ABD'li bir yetkili, İran'ın görüşmelere yapıcı şekilde katılması halinde fonlara erişimin sürdürüleceğini söyledi.
🔹 Washington, anlaşmanın imzalanmasının ardından İran'ın petrol satışlarından gelir elde etmesine de izin verdi.
🔹 ABD, bu işlemlerin gerçekleşebilmesi için gerekli yaptırım muafiyetlerini ve izinleri sağlamayı kabul etti.
🔹 Katar üzerinden oluşturulacak sistem, ABD'nin İran'ın harcamalarını daha yakından izlemesine ve fonların kullanımında daha fazla denetim sağlamasına imkan verecek.
🔹 Donald Trump, İran'a ait dondurulan fonların İran'ın parası olduğunu ve uygun zamanda geri verilmesinin gerekebileceğini söyledi.
🔹 İran'a ait varlıklar Çin, Hindistan, Irak ve Katar gibi ülkelerde yaptırımlar nedeniyle bloke edilmiş durumda.
🔹 2023 yılında Güney Kore'deki 6 milyar dolarlık İran petrol geliri, tutuklu beş ABD vatandaşının serbest bırakılması karşılığında Katar'a aktarılmıştı.
🔹 Bu fonlar başlangıçta insani harcamalar için kullanılacaktı ancak Hamas'ın 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından yeniden donduruldu.
🔹 Katar'daki fonların serbest bırakılmasına ilişkin görüşmeler mayıs ayında İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın Doha ziyareti sırasında başladı.
🔹 İran ekonomisi yüksek enflasyon, döviz krizi ve para birimindeki değer kaybı nedeniyle ciddi baskı altında bulunuyor.
🔹 ABD'li yetkililer, İran'ın mutabakat hükümlerini uygulaması halinde daha fazla varlığa erişebileceğini, uranyum stoklarının teslim edilmesi gibi adımların ek teşvikler sağlayabileceğini belirtti.