🔹 ABD Başkanı Donald Trump ve üst düzey yardımcıları, İran’ın gemilere saldırmak amacıyla radar ve füze kapasitesini yeniden oluşturmasını engellemek için Hürmüz Boğazı’na sınırlı saldırılar düzenlenmesini değerlendiriyor.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı tarafından geçen hafta hazırlanan plan, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in desteğini aldı ancak hafta sonundaki İran’la karşılıklı ateş öncesinde Trump tarafından onaylanmadı. Yeni tırmanışın ardından Trump’ın plana onay vermesi mümkün.

🔹 Plan, İran’ın petrol tankerlerine, ABD Donanması gemilerine ve Hava Kuvvetleri uçaklarına yönelik saldırı riskini azaltmayı amaçlıyor.

🔹 ABD ordusu son iki ayda İran’ın askeri kapasitesini zayıflatma, mayınları temizleme ve gemilere boğazdan geçişte rehberlik etme operasyonlarıyla Hürmüz Boğazı’nın büyük bölümünde kontrol sağladı.

🔹 Operasyonlar İran’ın petrol tankerlerini vurma kapasitesini sınırlarken boğazdaki deniz trafiğinin ve petrol ihracatının artmasına olanak sağladı; İran’ın stratejik su yolu üzerindeki etkisi azaldı.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, İran’ın boğazdaki radar, hava savunma ve gemisavar füze kapasitesini yeniden kurmaya çalışmasından endişe duyuyor.

🔹 İran’a ait bir uçaksavar füzesi, boğazdaki gemilere hava koruması sağlayan ABD’ye ait F-35 savaş uçağına yöneltildi. Füze uçağı tehdit edecek kadar yaklaşmadı ancak İran’ın askeri kapasitesini yeniden oluşturmaya çalıştığını gösteren bir gelişme olarak değerlendirildi.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, Hegseth’e, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’e ve Beyaz Saray’a, Körfez’den her gün onlarca petrol tankerinin görece güvenli biçimde çıkarılabilmesi için İran’a periyodik saldırılar düzenlenmesinin gerekebileceğini bildirdi.

🔹 Beyaz Saray geçen hafta İran’la gerilimi tırmandırmamak için saldırıları onaylamamaya eğilimliydi. Ancak İran’ın pazar günü Ürdün’deki ABD üslerine düzenlediği balistik füze saldırıları Trump’ın kararını değiştirebilir.

🔹 İran’ın saldırıları, ABD’nin boğaza mayın döşemek amacıyla roket fırlatmaya hazırlanan İran askerlerini vurmasının ardından gerçekleşti.

🔹 Trump, ABD’nin İran’ın saldırılarına karşılık vereceğini ve İran’a “sert vuracağını” söyledi.

🔹 Eski çete lideri Duane “Keffe D” Davis, Tupac Shakur’un öldürülmesini planlamaktan suçlu bulundu. Bu karar, yaklaşık 30 yıldır çözülemeyen davadaki ilk mahkûmiyet oldu.

🔹 Jüri, Davis’i 7 Eylül 1996’da Las Vegas’ta düzenlenen araçlı saldırıda Shakur’un ölümüyle bağlantılı olarak ölümcül silah kullanarak işlenen cinayetten suçlu buldu.

🔹 Savcılar, Davis’in silahı ateşleyen kişi olmadığını ancak saldırıyı emrettiğini ve yeğeni Orlando Anderson’ın kullandığı silahı sağladığını söyledi.

🔹 Saldırı, Anderson’ın Shakur ve ekibiyle Las Vegas’ta yaşadığı kavganın ardından misilleme amacıyla planlandı.

🔹 Davadaki önemli kanıtlar arasında Davis’in, ölümcül ateşin açıldığı beyaz Cadillac’ın içinde bulunduğunu kamuoyuna defalarca söylemesi yer aldı.

🔹 Davis, Shakur’un ölümüyle ilgili rolünü 2008’deki gizli polis görüşmesinde anlattı ve 2019 tarihli “Compton Street Legend” adlı anı kitabında bu rolü daha ayrıntılı biçimde yazdı.

🔹 Mahkeme, Davis’in polis görüşmesinin cinayet davasında kullanılabileceğine karar verdi. Kitabı ve medya röportajları, yetkililerle yaptığı ve hakkında ceza davası açılmasını engelleyen koruma anlaşmasını geçersiz kıldı.

🔹 Savunma ekibi, Davis’in açıklamalarının kitap satmak ve para kazanmak amacıyla uydurduğu abartılı hikâyeler olduğunu söyledi. Davis’in avukatı Michael Sanft, jüriye “Kanıt yok” dedi.

🔹 Jüri, dosyanın kendisine verilmesinden birkaç saat sonra suçlu kararı verdi.

🔹 Clark County Bölge Mahkemesi Yargıcı Carli Kierny, Davis’in ceza duruşmasını 13 Ekim’de yapacak. Davis temyize başvuracağını söyledi.

🔹 Tupac Shakur, öldürüldüğünde 25 yaşındaydı ve kariyerinin zirvesindeydi. Rap sanatçısının dünya genelinde 75 milyondan fazla albümü satıldı.

🔹 Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi, ABD ile Kuzey Kore arasında yeniden diyalog kurulmasına yönelik işaretler bulunduğunu değerlendiriyor.

🔹 İktidardaki Demokrat Parti milletvekili Youn Kun-young, Donald Trump ile Kim Jong Un arasında bir zirvenin “her an” gerçekleşebileceğini söyledi.

🔹 ABD ile Kuzey Kore arasındaki temas doğrulanmadı; ancak diyalog işaretleri bulunuyor.

🔹 Trump, geçen ay Pentagon’a Güney Kore ile yıllık ortak askeri tatbikatları azaltma talimatı verdi. Trump, tatbikatları maliyetli ve gereksiz biçimde düşmanca olarak nitelendirdi.

🔹 Trump, Kim Jong Un ile etkileşimini “çok olumlu” olarak tanımladı ancak ayrıntı vermedi.

🔹 Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya Seul’ün Trump’ın son mesajlarının ABD-Kuzey Kore görüşmelerinin yeniden başlamasına ve Kore Yarımadası’nda barışa katkı sunmasını sağlamak için çalışacağını söyledi.

🔹 Kuzey Kore, müzakerelere dönmeye hazır olduğuna dair kamuoyuna açık fazla bir işaret vermedi.

🔹 Kuzey Kore, ABD’nin Güney Kore ile tatbikatları azaltma kararının Washington’ın düşmanca politikasını değiştirmediğini açıkladı.

🔹 Kuzey Kore, Güney Kore, ABD ve Japonya’nın 7 Eylül’de başlayacak beş günlük üçlü askeri tatbikat planlarını da eleştirdi.

🔹 Trump ve Kim, Trump’ın ilk başkanlık döneminde üç kez görüştü. İlk görüşme 2018’de Singapur’da gerçekleşti; ancak taraflar yaptırımların hafifletilmesi ve Kuzey Kore’nin nükleer programı konularındaki anlaşmazlıkları aşamadı.

🔹 Başkan Donald Trump, dokuz ilaç şirketiyle bazı ilaçların fiyatlarını düşürmeye yönelik yeni anlaşmalar açıkladı.

🔹 Anlaşmalar, Trump yönetiminin sonbahardaki ara seçimler öncesinde sağlık hizmetleri gündemini öne çıkarma çabasının parçası olarak duyuruldu.

🔹 Alcon, Astellas Pharma, BeOne Medicines, BridgeBio, CSL, Kyowa Kirin, Sun Pharma, Teva Pharmaceuticals ve UCB şirketlerinin yöneticileri Trump’la Beyaz Saray’da bir araya geldi.

🔹 Şirketler, hemofili, Parkinson hastalığı, glokom ve diğer rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçların fiyatlarını düşürmeyi kabul etti.

🔹 İndirimler, hükümete satılan ilaçlar ile TrumpRx.gov adlı hükümet internet sitesi üzerinden Amerikalılara sunulan ilaçlarda uygulanacak; şirketler bunun karşılığında gümrük vergisi kolaylıkları ve diğer teşviklerden yararlanacak.

🔹 Trump daha önce Eli Lilly ve Pfizer’in de aralarında bulunduğu 17 şirketle benzer anlaşmalar duyurmuştu. Trump, toplam 26 şirketin iç ilaç pazarının yüzde 90’ını temsil ettiğini ve kalan şirketlerin de programa katılacağını söyledi.

🔹 Haziran ayında yapılan KFF anketinde sağlık hizmetleri maliyetleri, seçmenlerin en önemli ekonomik endişesi olarak öne çıktı.

🔹 Drew Altman, Demokratların ilaç fiyatları ve sağlık hizmetleri konusunda Cumhuriyetçilerin önünde kalmayı sürdürdüğünü söyledi.

🔹 Federal verilere göre reçeteli ilaç fiyatları temmuzda sona eren 12 aylık dönemde yüzde 2,7 düştü; bu, kayıtlardaki en büyük yıllık gerileme oldu.

🔹 Trump fiyat düşüşünü kendi politikalarına bağladı; bazı analistler ise Biden yönetimi döneminde başlayan ilaç fiyatı müzakereleri ile sektördeki diğer değişikliklere işaret etti.

🔹 Kongre tarafından yasalaştırılmayan Most Favored Nation programı, gelecekteki bir yönetim tarafından kolayca geri çevrilebilir olmakla eleştirildi.

🔹 Public Citizen’dan Peter Mayburdak, yeni anlaşmaların ABD’deki ilaç fiyatlarını diğer zengin ülkelerdeki seviyelere indirme planının başarısızlığından dikkatleri uzaklaştırdığını söyledi.

🔹 PhRMA, ABD ilaç fiyatlarını yabancı ülkelerdeki fiyatlara bağlama çabalarını eleştirdi; kuruluş, şirketlerin fiyat kararlarını kendi koşullarına ve hasta gruplarına göre aldığını açıkladı.

🔹 Paragon Health Institute Başkanı Brian Blase, artan rekabet ve ilaç satın almak için yeni yöntemlerin tüketicilere fayda sağladığını söyledi.

🔹 Bazı şirketler ayrıca ABD hükümetinin etkin ilaç bileşenleri stratejik rezervine bağış yapacağını duyurdu.

🔹 Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve 22 eyalet, Amazon’a reklam müşterilerinden yıllarca gizlice ve sistematik biçimde fazla ücret alarak gelirini artırdığı suçlamasıyla dava açtı.

🔹 Washington eyaletindeki federal mahkemeye sunulan şikâyette Amazon’un, e-ticaret sitesindeki reklam fiyatlarının rekabetçi açık artırmalarla belirlendiğini söylediği, ancak açık artırma sonuçlarını gizlice daha yüksek fiyatlarla değiştirdiği öne sürüldü.

🔹 FTC, uygulamaların Amazon’a yaklaşık 20 milyar dolar gelir sağladığını ve tüketicilere ve rakiplere zarar veren yasa dışı aldatıcı ve adil olmayan eylemler oluşturduğunu açıkladı.

🔹 Şikâyette Amazon’un fiyatları manipüle etmek için “uydurulmuş açık artırma katılımcıları” kullandığı ve kazananın en yüksek ikinci tekliften yalnızca 1 sent fazla ödediği “ikinci fiyat açık artırması” uygulamasını olduğundan farklı gösterdiği belirtildi.

🔹 FTC, Amazon’un söz konusu uygulamaları 2018’de kullanmaya başladığını ve bu davranıştan yaklaşık 1,2 milyon reklamverenin etkilendiğini açıkladı. Etkilenenler arasında 500 binden fazla küçük ve orta ölçekli işletme bulunuyor.

🔹 FTC Başkanı Andrew Ferguson, Amazon’un milyonlarca reklam müşterisini önemli ölçüde daha yüksek fiyatlar ödemeye yönlendirdiğini söyledi. Ferguson, yüksek maliyetlerin büyük ölçüde ABD’li tüketicilere yansıtıldığını ekledi.

🔹 Davaya Washington, New York, Kaliforniya, Colorado, Florida, Indiana, Kentucky, Alaska, Arizona, Maryland, Güney Carolina ve Vermont’un da aralarında bulunduğu Cumhuriyetçi ve Demokrat eyaletler katıldı.

🔹 Amazon, suçlamalara “kesinlikle katılmadığını” açıkladı ve FTC’nin iddiasının reklamverenlerin faaliyetlerini temelden yanlış anladığını söyledi.

🔹 Biden dönemindeki FTC, Eylül 2023’te Amazon’a karşı üçüncü taraf satıcılara zarar veren, rekabeti kısıtlayan ve tüketicilerin daha canlı bir pazara erişimini engelleyen yasa dışı ve rekabet karşıtı taktikler kullandığı suçlamasıyla başka bir antitröst davası açtı. Dava sürüyor ve duruşmanın 2027’de yapılması planlanıyor.

🔹 Tim Cook’un Apple’ın CEO’luğundaki 15 yılın ardından John Ternus, şirketin yeni CEO’su olarak görevi devralacak.

🔹 Apple’ın Kaliforniya’daki merkezinde düzenlenecek etkinlikte, Ternus’un göreve başlamasından sonraki hafta katlanabilir yeni “iPhone Ultra” modelini tanıtması bekleniyor.

🔹 Apple’ın yıllardır gizlice geliştirdiği cihazın, son 10 yıldaki yeni iPhone tanıtımlarından daha fazla ilgi ve heyecan yaratması bekleniyor.

🔹 Cook döneminde Apple dünyanın en değerli ve kârlı şirketlerinden biri haline geldi; şirketin piyasa değeri 4,5 trilyon doların üzerine çıktı.

🔹 Apple’ın iPhone gelirleri 2025’te 226 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, on yıl önceki 155 milyar dolarlık gelirin üzerinde bulunuyor.

🔹 Cook, AirPods ve Apple Watch’un yanı sıra televizyon ve müzik yayıncılığı hizmetlerini de içeren ürün ve abonelik portföyünü genişletti.

🔹 Cook’un elektrikli ve otonom otomobil projesi Project Titan 2024’te iptal edildi. Vision Pro sanal gerçeklik gözlüğünün üretimi azaltılırken Apple’ın akıllı gözlük gibi halef ürünlere odaklanması bekleniyor.

🔹 Yapay zekâ sohbet botları ve akıllı gözlükler, akıllı telefonun teknoloji kullanımındaki merkezi rolünü değiştirebilir. Apple’ın gelişmiş kişisel asistan özellikleri sunması planlanan “Siri 2.0” güncellemesini önümüzdeki haftalarda kullanıma sunması bekleniyor.

🔹 Mekanik mühendisliği eğitimi alan 51 yaşındaki Ternus, son beş yıldır Apple’ın donanım bölümünü yönetiyor; daha önce AirPods’u geliştiren ekibe başkanlık etti.

🔹 Cook, Apple yönetim kurulu başkanı olacak ve şirket içinde etkili bir rol sürdürecek. İki yönetici geçiş sürecini aylardır birlikte yürütüyor.

🔹 Apple’ın önümüzdeki yıllarda çevreyi gözlemleyip yorumlayabilen kameralı AirPods ve ekranını odadaki kullanıcıları takip edecek masaüstü robotu gibi yeni ürünler tanıtması bekleniyor.

🔹 Cook’un Donald Trump ile ilişkileri yürütmeye devam etmesi ve dünya genelindeki politika yapıcılarla iletişim kurması planlanıyor. Ternus daha önce Demokrat Senatör Chuck Schumer’e bağış yaptı.

🔹 Ternus’un önündeki temel görev, Cook döneminde oluşturulan kârlı yapıyı korurken Apple’ın teknolojik yenilik ve sürpriz kapasitesini güçlendirmek olacak.

🔹 Ukrayna, son aylarda ülke genelinde ağır hasara yol açan Rus jet motorlu insansız hava araçlarını etkisiz hale getirecek önleyiciler geliştirmeye çalışıyor.

🔹 Kremlin’in balistik silahları ve yeni bir seyir füzesiyle birlikte jet motorlu dronlar, başkent Kiev ve çevresinde büyük hasara neden oluyor.

🔹 Geran-4 ve Geran-5 olarak bilinen jet motorlu Shahed dronları, ilk nesil Shahed’lerden üç kat daha hızlı hareket ediyor ve hızları ile sayıları nedeniyle yakalanmaları daha zor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, dört gün içinde her türden yaklaşık 1.500 dronun fırlatıldığını, bunların yarısından fazlasının jet motorlu olduğunu söyledi. Serhiy Beskrestnov, Rusya’nın temmuzda yaklaşık 1.500, ağustosta ise 2.500’den fazla jet motorlu dron kullandığını açıkladı.

🔹 Rusya, Kiev’e yönelik saldırıları gece ve gündüz sürdürüyor; Ukrayna ordusu cumartesi günü ülkeye gündüz saatlerinde 224 dron fırlatıldığını duyurdu. Kiev’de pazar günü gece yarısından gün batımına kadar sekiz hava saldırısı alarmı verildi.

🔹 Ukraynalı yetkililer, saldırıların hava savunmasını yıpratmayı, sivillerin moralini bozmayı ve başkent ile büyük kentlerde ekonomik faaliyetleri aksatmayı hedeflediğini söyledi.

🔹 Dört Ukraynalı şirket jet motorlu dronlara karşı kullanılabilecek önleyici dronlar geliştirdi ve dört sistemin tamamında saha testleri başladı. Savunma Bakanı Evgeniy Khmara, çözümlerin hızla geliştirilerek üretimin binlerce birime çıkarılacağını açıkladı.

🔹 Sting adlı Ukrayna yapımı önleyicinin son günlerde iki jet motorlu dronu düşürdüğü bildirildi. F-Drones şirketi ise saatte 400 kilometreden fazla hıza ulaşan LITAVR+ sistemini geliştirdi.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın deniz koridorunu hedef almak için Banderol adı verilen ucuz bir seyir füzesi kullanıyor. Yaklaşık 500 kilometre menzile sahip füze, 150 kilogramlık harp başlığı taşıyor.

🔹 Son haftalarda Odessa Limanı’na onlarca Banderol füzesi fırlatıldı ve Ukrayna’nın tahıl ihracatı kesintiye uğradı. Ukrayna, ağustos başından bu yana 1,4 milyon ton tahıl ve yağlı tohum ihraç etti; bu miktar potansiyel ihracat hacminin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

🔹 Ukrayna Donanması sözcüsü Dmytro Pletençuk, Banderol saldırılarının Karadeniz’deki deniz koridoru operasyonlarını önemli ölçüde yavaşlattığını söyledi. Sektör kaynakları, sürekli saldırıların tahıl sevkiyatları için sigorta maliyetlerini aşırı yükselttiğini belirtti.

🔹 Eski Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, Rusya’nın hava saldırıları ile füze ve gelişmiş dron kullanımını kritik tehditler olarak niteledi. Fedorov, Ukrayna’nın bu sorunlara yanıt vermemesi halinde ağır darbe alacağını söyledi.

🔹 Hindistan ekonomisi, haziran ayında sona eren çeyrekte yüzde 7,8 büyüdü. Büyüme, ekonomistlerin yüzde 7,1’lik beklentisini aştı ancak ocak-mart çeyreğinde revize edilen yüzde 8,6’lık oranın altında kaldı.

🔹 Hindistan’ın haziran ayında sona eren çeyrekteki büyümesi, yüksek petrol fiyatlarına ve ABD’nin Hindistan’ın önemli ihracat pazarlarından biriyle ticarete uyguladığı tarifelerin etkisine rağmen gerçekleşti.

🔹 Finansal hizmetler, gayrimenkul ve bilgi teknolojilerini kapsayan sektörün gayrisafi katma değeri yüzde 12,1 arttı. İmalat yüzde 9,2, elektrik, gaz ve diğer kamu hizmetleri sektörü yüzde 8,9 büyüdü.

🔹 Hükümet, İran savaşının şubat sonunda başlamasından bu yana akaryakıt fiyat artışlarını sınırlamak gibi ekonomik önlemler uyguladı. Geçen yıl eylülde yapılan tüketim vergisi indirimleri de özel tüketimi destekledi.

🔹 Özel tüketim nisan-haziran döneminde yüzde 7,1 büyüdü; geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 6,8’di. Kamu harcamaları yüzde 4,3 arttı.

🔹 Tarım sektöründeki büyüme geçen yılki yüzde 4,4’ten yüzde 3,6’ya geriledi. El Nino hava koşullarının etkisiyle muson yağışları mevsim ortalamasının yüzde 14 altında kaldı; düşük üretim gıda fiyatlarını artırabilir.

🔹 Veri merkezleri, yenilenebilir enerji ve elektronik gibi sektörlerin etkisiyle özel sermaye harcamalarında toparlanma işaretleri görüldü. Mali yılın 1 Nisan’da başlamasından 5 Ağustos’a kadar açıklanan yatırımlar 26,75 trilyon rupiye ulaştı ve bunun yüzde 86’sını yerli özel sektör oluşturdu.

🔹 Tüketimi artırmak için yapılan vergi indirimlerinin etkisi önümüzdeki aylarda azalabilir. Hindistan’ın ithal petrole yüksek bağımlılığı ve devam eden Orta Doğu krizi ekonomik görünüm açısından risk oluşturuyor.

🔹 Hindistan’da manşet enflasyon temmuzda yüzde 4,45 oldu ve merkez bankasının yüzde 6’lık tolerans sınırının altında kaldı. Yetkililer önümüzdeki aylarda faiz artışı olasılığını gündeme getirirken, Hindistan Merkez Bankası mevcut mali yılda ekonominin yüzde 6,7 büyümesini bekliyor.

🔹 Oxford Economics’in Hindistan başekonomisti Alexandra Hermann Prasad, hanehalkı talebinin dayanıklılığı ve yatırımlardaki toparlanmayla büyümenin yıl sonuna ve 2027’ye doğru kademeli olarak güçlenebileceğini söyledi. Prasad, yüksek jeopolitik belirsizliğin toparlanma hızını yavaşlatabileceği ve gıda ile enerji maliyetlerinin enflasyonu artırarak reel gelirleri ve tüketici güvenini baskılayabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi, Hindistan’ın Pakistan’la 1960’tan beri yürürlükte olan İndus Suları Anlaşması’na uyması ve Keşmir’de inşa ettiği hidroelektrik santralindeki çalışmaları sınırlaması gerektiğine karar verdi.

🔹 Anlaşma, Pakistan’daki tarım arazilerinin yüzde 80’ine su sağlıyor. Hindistan, Keşmir’de 26 kişinin öldüğü saldırının ardından anlaşmayı Nisan 2025’te askıya aldı.

🔹 Hindistan, saldırganlardan ikisinin Pakistanlı olduğunu tespit etti; Pakistan ise saldırıyla herhangi bir bağlantısı bulunduğunu reddetti.

🔹 Pakistan, Hindistan’ın Keşmir’deki iki hidroelektrik projesinde rezervuar kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalara başlamasının ardından hukuki süreç başlattı.

🔹 Mahkeme, Hindistan’ın anlaşmayı sona erdirmek veya askıya almak için gerekçesi bulunmadığını ve Batı Nehirleri üzerindeki hidroelektrik projelerinin tasarım ve işletiminde anlaşma yükümlülüklerine uyması gerektiğini açıkladı.

🔹 Hindistan Dışişleri Bakanlığı, mahkemeyi tanımadığını ve kararı kategorik olarak reddettiğini söyledi. Bakanlık, mahkemenin mevcut veya gelecekteki kararlarının Hindistan’ın projeleriyle ilgili eylemlerini etkilemeyeceğini açıkladı.

🔹 Pakistan, mahkemenin geçici tedbirlerin gerekli olduğu yönündeki kararını memnuniyetle karşıladı.

🔹 Dünya Bankası tarafından atanacak tarafsız bir uzman, Himalaya bölgesindeki hidroelektrik santrallerinin inşasının anlaşmaya uygun olup olmadığını Temmuz 2027’ye kadar değerlendirecek.

🔹 Mahkeme, Pakistan’ın talebi üzerine Hindistan’ın Ratle Hidroelektrik Santrali’ndeki baraj duvarı ve enerji su alma yapısını, tarafsız uzmanın kararından sonraki 90 gün dolana kadar belirlenen seviyelerin üzerine inşa etmesini yasakladı.

🔹 Güney Kore hükümeti, yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek amacıyla 2027 yılı devlet harcamalarını 820,9 trilyon won olarak önerdi. Bu rakam, 2026 bütçesine göre %12,8 artış anlamına geliyor ve kayıtlardaki en yüksek bütçe artışını oluşturuyor.

🔹 Hükümet, çip sektöründen kaynaklanan vergi gelirlerindeki artışın 162,3 trilyon wonunu yeni Geleceğe Yanıt Fonu’na aktarmayı planlıyor. Bu tutarın 45,4 trilyon wonu gençler, yeni büyüme sektörleri, bölgesel kalkınma ve eğitim programlarında kullanılacak.

🔹 Fonun 12,5 trilyon wonu yeni tahvil ihracını azaltmak için kullanılacak, en az 104,4 trilyon won ise rezerv olarak tutulacak. Rezerv, ek bütçe hazırlamadan ortaya çıkabilecek politika ihtiyaçlarına yanıt verilmesini sağlayacak.

🔹 Güney Kore, yapay zekâ ve veri merkezlerine stratejik yatırım yapmak üzere devlet varlık fonuna 20 trilyon won aktardı. Ayrı bir Ulusal Büyüme Fonu, bu sektörlere özel yatırımları çekmek için kamu kaynaklarını kullanacak.

🔹 Ulusal vergi gelirlerinin, yarı iletken sektöründen gelen kurumlar ve gelir vergisi tahsilatlarının etkisiyle 194,2 trilyon won artarak 584,4 trilyon wona ulaşması bekleniyor. Toplam hükümet gelirinin ise %30,4 artışla 880,8 trilyon wona çıkması öngörülüyor.

🔹 Bütçe Bakanı Park Hong-keun, yarı iletken patlamasının sağladığı vergi gelirlerini ekonomi ve toplumda kapsamlı bir dönüşüm için kullanmayı amaçlayan stratejik bir bütçe önerisi hazırladıklarını söyledi.

🔹 Yönetilen mali açığın 2027’de 3,1 trilyon wona, yani gayrisafi yurt içi hasılanın %0,1’ine gerilemesi bekleniyor. Borç stokunun 1.519,8 trilyon wona yükselmesine rağmen borç-gayrisafi yurt içi hasıla oranının %50,6’dan %48,3’e düşmesi öngörülüyor.

🔹 Güney Kore, mega proje olarak adlandırılan çip yatırım planı ile daha geniş yapay zekâ programına yönelik harcamaları yaklaşık iki katına çıkararak 21,3 trilyon wona yükseltmeyi planlıyor. Program yarı iletkenleri, fiziksel yapay zekâyı, yerli yapay zekâ veri merkezlerini ve bunları destekleyecek enerji, su ve sanayi altyapısını kapsıyor.

🔹 Yarı iletken sektörüne ayrılan kaynak 3,4 trilyon wona çıkarılacak. Seul metropolitan bölgesi ile ülkenin güneybatısındaki Honam bölgesindeki üretim merkezleri desteklenecek; Gwangju askeri havaalanının taşınması için gelecek yıl 300 milyar won ayrılacak.

🔹 Hükümet, fiziksel yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi ve uygulanması için 3,1 trilyon won, gelişmiş yerli yapay zekâ modelleri ve hizmetleri için 12,2 trilyon won harcayacak. Yerli bir modelin küresel teknoloji sınırına ulaşmasına yardımcı olmak amacıyla 10.000 grafik işlem birimi ile veri ve insan kaynağı sağlanacak.

🔹 Savunma harcamalarının yıllık bazda %8,2 artarak 73,3 trilyon wona ulaşması planlanıyor. Gençleri eğitim, istihdam, konut, evlilik ve çocuk bakımı alanlarında desteklemek için 43,3 trilyon won ayrılacak; bu kalem %50’den fazla artacak.

🔹 Bütçenin yürürlüğe girmesi için Ulusal Meclis’in onayı gerekiyor. Hükümet, 2030’a kadar yönetilen mali açığı gayrisafi yurt içi hasılanın %3’ü içinde tutmayı ve borç oranını %40’ların yüksek seviyelerine indirmeyi hedefliyor.