🔹 Avrupa Komisyonu, ChatGPT’yi çok büyük çevrim içi arama motoru (VLOSE), Reddit ve Roblox’u ise çok büyük çevrim içi platform (VLOP) olarak sınıflandırdı.

🔹 Üç platform, AB’de aylık 45 milyon kullanıcı eşiğini aştığı için Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) daha sıkı kurallarına tabi olacak.

🔹 Yeni yükümlülükler şeffaflık, yasa dışı içeriklerin hızlı kaldırılması ve dezenformasyonla mücadele kurallarını kapsıyor.

🔹 Platformların hizmetlerinden ve algoritmik sistemlerinden kaynaklanan sistemik riskleri değerlendirmesi ve azaltması gerekiyor. Bu riskler çocuklar, kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı, temel haklar, seçim süreçleri ve kamu güvenliği üzerindeki etkileri içeriyor.

🔹 ChatGPT, Reddit ve Roblox’un ek yükümlülüklere uymak için kasım sonuna kadar dört ayı bulunuyor.

🔹 Avrupa Komisyonu, gerektiğinde bu hizmetlerin işlevlerini ve bağlantılı sistemlerini incelemek için soruşturma yetkisine sahip olacak.

🔹 Denetim, platformların Avrupa merkezlerinin bulunduğu İrlanda ve Hollanda’daki düzenleyicilerle iş birliği içinde yürütülecek.

🔹 Avrupa Komisyonu, DSA kapsamında 28 çok büyük çevrim içi platform ve arama motoru belirledi. Listede Amazon Store, App Store, Facebook, Google Maps, Google Play, Google Shopping, Instagram, LinkedIn, Pinterest, Snapchat, Twitter/X, Wikipedia, YouTube, Bing, Google Search, AliExpress, TikTok, Booking, XVideos, XNXX, Pornhub, stripChat ve WhatsApp da yer alıyor.

🔹 Komisyon Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, yeni sınıflandırmaların üç platformu AB’de daha yüksek düzeyde denetim ve hesap verebilirlik kapsamına aldığını söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması sırasında Çin’in kenarda durmasını övdü.

🔹 Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in birkaç hafta içinde Washington’ı ziyaret etmesinin beklendiğini söyledi.

🔹 Trump, Xi Jinping’e ve Çin liderinin kendisine yönelik karşılıklı saygı bulunduğunu ifade etti.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin bankalarının yönetimin ikincil yaptırımlar kapsamında hedef alınmayabileceğini söyledi.

🔹 Bessent, ABD’nin Çin olmadan da İran’a yönelik yaptırımları uygulayabileceğini belirtti.

🔹 ABD yönetimi daha önce İranlı kuruluşlarla ticari bağlantıları nedeniyle Çin bankalarını ve rafinerilerini yaptırımlarla tehdit etmişti.

🔹 ABD Hazinesi, Çin ana karası ve Hong Kong’daki bazı kuruluşlar dahil dünya genelinde 60 kuruluş ve kişiye yeni yaptırımlar açıkladı.

🔹 Washington’daki Çin Büyükelçiliği, uluslararası hukukta dayanağı bulunmayan tek taraflı yaptırımlara karşı olduklarını söyledi.

🔹 Çin, 2025’te İran’ın toplam petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasını satın alarak İran petrolünün en büyük alıcısı oldu.

🔹 ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu, Pekin’i ticaret ve finans ağları, teknoloji transferleri ve çift kullanımlı ürünler yoluyla Tahran’ın küresel yaptırımları aşmasına yardımcı olmakla suçladı; Çin suçlamaları reddetti.

🔹 ABD güçleri, İran’ın Larak Adası’ndaki iki roket fırlatıcısını vurdu; Tahran ise Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki ABD üslerine saldırılarla karşılık verdi.

🔹 Trump, İran’a yönelik son saldırıların sürüp sürmeyeceğini söylemedi ancak İran ekonomisi ve ordusunun büyük ölçüde zayıflatıldığını söyledi.

🔹 Trump, İran’a karşı nükleer silah kullanılmasını dışladı ve ABD’nin böyle bir seçeneği değerlendirmesi için neden bulunmadığını belirtti.

🔹 Federal Ticaret Komisyonu, Amazon’a dava açarak şirketin ürün reklamı vermek isteyen reklamverenlerin ödemesi gereken asgari fiyatı gizlice yükselttiğini ileri sürdü.

🔹 FTC, 2018’de başlayan uygulama nedeniyle reklamverenlerin 20 milyar dolardan fazla kaybettiğini ve tüketicilerin daha yüksek fiyatlar ödediğini açıkladı.

🔹 Amazon, davanın yanlış yönlendirildiğini ve FTC’nin reklamverenlerin çalışma biçimini temelden yanlış anladığını söyledi; şirket davadaki görüşlerini mahkemede sunacağını açıkladı.

🔹 Dava, Amazon.com ve mobil uygulamasındaki Sponsored Products, Sponsored Brands ve Sponsored Display reklamlarının fiyatlarını belirleyen açık artırma sistemine odaklanıyor.

🔹 Sistem normalde kazanan teklif sahibinin, ikinci en yüksek teklifin biraz üzerinde ödeme yapmasını öngörüyor. En yüksek teklif 15 dolar, ikinci teklif 12 dolar olduğunda kazanan teklif sahibinin 12,01 dolar ödemesi gerekiyor.

🔹 FTC, Amazon’un 2018’de bazı açık artırmalara şirket içinde “soft reserve” adı verilen bir fiyatlandırma sistemi getirdiğini açıkladı.

🔹 Amazon, açık artırma tamamlandıktan sonra belirlenen daha yüksek fiyatları reklamverenlerden tahsil etti; bazı çalışanlar bu fiyatları “sonradan yapılan fiyat ayarlamaları” olarak adlandırdı.

🔹 Amazon, değişikliklerin reklamları daha ilgili hale getiren düzenlemeler sonrasında düşen fiyatlar karşısında premium reklam alanlarının değerini korumak için yapıldığını söyledi.

🔹 Amazon, yerleştirilen reklamların yaklaşık yüzde 92’sinin en yüksek teklife verilmediğini ve uygulamanın reklamverenlere zarar vermediğini açıkladı.

🔹 FTC, Amazon’un son yıllarda reklam açık artırmalarının yüzde 70 ila yüzde 80’ine bu şekilde müdahale ettiğini ve Noel dönemi ile diğer yoğun alışveriş etkinliklerinde daha yüksek ek ücret uyguladığını açıkladı.

🔹 FTC Başkanı Andrew Ferguson, yüksek reklam fiyatlarının gıda ve market ürünleri gibi temel tüketim mallarında perakende fiyat artışlarına yol açtığını söyledi.

🔹 Amazon, reklam uygulamalarının tüketicilere zarar vermediğini açıkladı. Amazon, Alphabet’in Google’ı ve Meta Platforms’un ardından dünyanın üçüncü büyük dijital reklam platformunu işletiyor.

🔹 Hindistan hükümeti, ABD-İsrail'in İran savaşı sonrasında çiftçilerin üre kullanımını azaltması için doğal tarımı teşvik ediyor ve susuz amonyağın tarımda kullanımına izin veriyor.

🔹 Başbakan Narendra Modi, çiftçilerden doğal tarıma geçerek üre kullanımını %25 ila %50 azaltmalarını istedi.

🔹 Hindistan merkezi hükümeti, 20 Temmuz'da susuz amonyağın doğrudan tarımda üç yıl süreyle kullanılmasına izin verdi.

🔹 Küresel LNG tedarik zincirindeki kesintiler üre ithalat fiyatlarını artırdı. Hindistan'ın üre tüketimi, Brezilya, Avrupa ve ABD'nin toplam tüketiminin neredeyse iki katına ulaşıyor.

🔹 Hindistan Tarımsal Araştırma Konseyi, yenilenebilir enerjiyle üretilen yeşil susuz amonyağı buğday, pirinç, şeker kamışı ve mısır üzerinde test ediyor. İlk denemeler olumlu sonuçlar veriyor.

🔹 Susuz amonyak yaklaşık %82 azot içeriyor; bu oran ürede %46 seviyesinde. Uygun şekilde toprağa enjekte edildiğinde azot kullanım verimliliğini artırabilir.

🔹 Hindistan'da yeşil susuz amonyak henüz büyük ölçekli ticari üretimle bulunmuyor. Diğer ticari kaynaklardan önemli miktarlarda yeşil amonyağın 2028'den sonra erişilebilir olması bekleniyor.

🔹 Susuz amonyak, basınçlı depolama ve taşıma ile özel uygulama ekipmanı gerektiriyor; 15-20 santimetre derinliğe enjekte edilmesi gerekiyor. Kimyasal yanık ve soğuk yanığı riski nedeniyle eğitim ve standart işletme prosedürleri gerekiyor.

🔹 Doğrudan çiftlik düzeyinde kullanımın, uygun sübvansiyon veya ekonomik destek olmadan yakın vadede, özellikle küçük üreticiler arasında sınırlı kalması bekleniyor.

🔹 Jaysons Chemical Industries, Hindistan tarımına uygun bir çekilir tank ve enjeksiyon sistemi geliştirdi. Ekipmanın satılabilmesi için amonyak depolama ve kullanımına ilişkin hükümet sertifikası gerekiyor.

🔹 Kimyasal içermeyen organik tarımı teşvik eden yaklaşık on yıllık girişim, Hindistan'ın 154,2 milyon hektarlık ekili alanının yalnızca %3,9'unu kapsıyor. Kasım 2024'te başlatılan Ulusal Doğal Tarım Misyonu ise alanın %1'inden azına ulaşıyor.

🔹 Doğal tarıma geçiş, üre kadar desteklenmediği ve çiftçiler için mali açıdan uygulanabilir olmadığı için yavaş ilerliyor. Susuz amonyak için çok bölgeli denemeler ve çiftçi üretici kuruluşları, kooperatifler veya tarım ekipmanı kiralama hizmetleri aracılığıyla kontrollü uygulama sistemi gerekiyor.

🔹 Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları, savunma paktının imzalanmasından üç hafta sonra İstanbul’da ilk toplantıyı yaptı.

🔹 Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ittifakın bölgede “yeni bir güvenlik ve iş birliği mimarisinin” başlangıcı olduğunu söyledi.

🔹 Fidan, paktın belirli bir devlete karşı olmadığını açıkladı; ancak İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu ve onunla birlikte hareket eden grubu küresel güvenlik için tehdit olarak nitelendirdi.

🔹 Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim, İsrail’in Türkiye’nin asker konuşlandırmak istediğini öne sürerek Suriye’deki bir hava üssünü bombalamasının ardından arttı. Fidan’ın Suudi ve Pakistanlı mevkidaşlarıyla görüşmelerinde İsrail’in bölge politikası ve Gazze barış anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmaması da ele alındı.

🔹 Üç ülke, yeni ittifakını “Mekke Savunma İttifakı” olarak adlandırdı. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif anlaşmayı 7 Ağustos’ta Mekke’de imzaladı.

🔹 İstanbul’daki toplantıda ittifakın kurumsallaşması için takvim belirlendi. İlk genel sekreterin merkezi Riyad’da bulunan Pakistanlı bir isim olması planlanıyor.

🔹 Üç ülke, silahlı kuvvetler arasında birlikte çalışabilirliği artırmayı, savunma sanayisinde ortak üretim ile araştırma ve geliştirme çalışmalarını derinleştirmeyi planlıyor. Terörle mücadelede de daha yakın iş birliği yapılacak.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlı deniz taşımacılığı üç ülkenin ekonomisini etkiliyor. Ülkeler, Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığına yönelik tehditlerinden de endişe duyuyor.

🔹 Pakistan, ittifakı Hindistan’ın İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri’yle artan iş birliğine karşı denge unsuru olarak görüyor. Suudi Arabistan ise Pakistan’dan askeri destek alıyor.

🔹 Mekke Paktı, yeni üyelerin katılımına açık olduğunu duyurdu. Pakistan’a göre çoğunluğu Müslüman altı veya yedi ülke üyelikle ilgileniyor; Fidan da Mısır’ı ittifaka katılmaya davet etti.

🔹 Anlaşma, imzacı devletlerden birine yönelik saldırının tüm taraflara yapılmış saldırı sayılmasını öngörüyor. Bu hükmün pratikte hangi sonuçları doğuracağı belirsizliğini koruyor.

🔹 Fidan, yeni paktın mevcut ittifakların yerini almayacağını söyledi.

🔹 Güneş enerjisi kapasitesi, Çin’in yeşil enerji dönüşümünde önemli bir eşik oluşturarak kömürü geride bıraktı.

🔹 Güneş enerjisi kapasitesi temmuz sonu itibarıyla 1.286 gigavata ulaştı ve toplam kurulu elektrik üretim kapasitesinin yüzde 31,5’ini oluşturdu.

🔹 Çin Elektrik Konseyi, haziran sonunda güneş enerjisinin kömür kapasitesinin yalnızca 1 gigavat gerisinde bulunduğunu açıkladı.

🔹 Çin, küresel güneş enerjisi tedarik zincirindeki lider konumunu koruyor. Sektöre yatırımların gelecek beş yılda 2 trilyon yuanı (298 milyar dolar) aşması bekleniyor.

🔹 Güneş enerjisi üretimi, 2026’nın ilk yedi ayında yıllık yüzde 15,5 artarak 802,4 milyar kilovatsaat oldu; bu miktar ülkenin toplam elektrik üretiminin yaklaşık sekizde birine karşılık geldi.

🔹 Çin’in yenilenebilir enerji kapasitesi kurulumundaki rekor hız, rüzgâr ve güneş projelerine yönelik garantili geliri sona erdiren politika değişikliğinin ardından 2026’da belirgin biçimde yavaşladı.

🔹 Çin, 2026’nın ilk yedi ayında 86 gigavat güneş enerjisi kapasitesi ekledi. Yeni politikanın yürürlüğe girmesinden önceki son ay olan Mayıs 2025’te tek başına 93 gigavat kapasite kurulmuştu.

🔹 Alejandro Betancourt’un yönettiği North American Blue Energy Partners, Venezuela’daki petrol üretimini artırmak amacıyla önümüzdeki birkaç yıl içinde ülkeye 50’den fazla sondaj kulesi göndermeyi planlıyor.

🔹 Şirket, 2026 sonuna kadar Venezuela’daki petrol sahalarına altı sondaj kulesi taşımayı, 2027’de 12 kule daha konuşlandırmayı ve 2028’den itibaren ayda iki kule eklemeyi hedefliyor. Toplam sayının 52’ye ulaşması bekleniyor.

🔹 Trump yönetiminin desteklediği plan kapsamında ABD, 17 Venezuela petrol sahasını geliştirmeyi planlayan NABEP’te doğrudan pay alacak.

🔹 Söz konusu sahalar yaklaşık 65 milyar varil petrol barındırıyor; bu miktar Venezuela’nın kanıtlanmış petrol rezervlerinin yaklaşık beşte birine denk geliyor.

🔹 Hukuk uzmanları ve petrol sektörü yöneticileri, anlaşmanın Venezuela Anayasası’na uygunluğu ile Venezuela ve ABD’deki siyasi değişiklikler karşısında sürdürülebilirliği konusunda endişeler taşıyor.

🔹 Venezuela’nın petrol üretimi son 10 yılda gerileyerek günde yaklaşık 1,2 milyon varile düştü. Ülkede aktif sondaj kulesi sayısına ilişkin tahminler iki ile 24 arasında değişiyor; bu sayı 2014’teki 220 kulenin oldukça altında.

🔹 NABEP, Helmerich & Payne, Precision Drilling ve Patterson-UTI Energy’den 23 yeni sondaj kulesi satın aldı. Şirket ayrıca mevcut kuyuların bakım, onarım ve üretim artışı için yaklaşık 30 kuyu müdahale kulesi planlıyor.

🔹 NABEP, sondaj kampanyasını petrol üretiminden elde ettiği nakit akışıyla finanse ediyor ve günde 200.000 varil petrol üretiyor.

🔹 Şirket, Venezuela’da Chevron’un ardından en büyük ikinci özel petrol üreticisi konumunda bulunuyor. Anlaşmanın üretimi birkaç yıl içinde Chevron’un ülkedeki günlük yaklaşık 300.000 varillik seviyesinin üzerine çıkarabilmesi bekleniyor.

🔹 Eski Chevron yöneticisi Ed Chow, planın Venezuela’ya yatırım yapmak isteyen şirketler açısından belirsizliği artırabileceğini söyledi.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Japonya hükümeti ve Japonya Merkez Bankası’nın yeni güçlendirecek adımlar atacağına inandığını söyledi.

🔹 Bessent, bu adımların Japonya Merkez Bankası’nın eylül ayında faiz artırması anlamına gelip gelmediği sorusuna, piyasaların bu ihtimali fiyatladığını söyledi.

🔹 Yen, Bessent’in açıklamalarının ardından dolar karşısında değer kazandı; dolar 159,73 yenden işlem gördü.

🔹 Yenin 160 seviyesine yakın seyretmesi, Japonya’nın yeni desteklemek için piyasaya müdahale etme ihtimalini artırıyor.

🔹 Japonya Merkez Bankası’nın 17-18 Eylül toplantısında faiz artırması ve sonrasında mevcut yılda yaklaşık iki kez olan artış hızından daha agresif bir politika izlemesi bekleniyor.

🔹 Eylül ayında faiz artırılması, bankanın faizleri üç ayda bir yükselteceği yönündeki beklentileri güçlendirebilir.

🔹 Zayıf yen, ithalat fiyatlarını ve genel enflasyonu artırarak Japonya’daki politika yapıcıların üzerindeki baskıyı yükseltti.

🔹 Japonya ve ABD, yen ve Japon devlet tahvillerindeki satışların küresel piyasalara yayılmasını önlemek amacıyla 31 Temmuz’da ortak yen alımı müdahalesi gerçekleştirdi.

🔹 Müdahale yen üzerinde kalıcı bir taban oluşturmadı; Bessent, yen hareketlerini düzensiz görmediğini söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sınırlı saldırıların büyük bir tırmanışın başlangıcı olmasının muhtemel olmadığını söyledi.

🔹 Trump, İran’ın başarısız bir devlet olduğunu, yüzde 350 enflasyon yaşadığını, para biriminin bulunmadığını ve askerlerine ödeme yapamadığını söyledi.

🔹 İran ile ABD, temmuz ayında ateşkes görüşmelerinin başarısız olmasının ardından çatışmayı sürdürüyor. Savaşın başlangıcından altı ay sonra çatışmaların yoğunluğu, mart ve nisan başındaki ilk aşamaya göre daha sınırlı kaldı.

🔹 İran’ın askeri kapasitesi zayıflarken yönetim iktidarda kalmayı başardı ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere saldırma ve deniz ulaşımını tehlikeye atma kapasitesini koruyor.

🔹 ABD’nin İran hedeflerine yönelik kapsamlı yeni bir saldırı düzenlemek yerine, petrol tankerlerini ve boğazdan geçmeyi göze alan diğer gemileri koruyarak Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini artırmaya odaklanması bekleniyor.

🔹 ABD askeri liderleri, mühimmat stoklarındaki azalma ve personel üzerindeki yük nedeniyle savaşın uzatılması konusunda siyasi yönetime uyarıda bulunuyor.

🔹 İran ve ABD pazartesi günü karşılıklı saldırılar düzenledi. Tahran, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki ABD hedeflerine yönelik operasyon başlattığını açıklarken ABD Merkez Komutanlığı, Hürmüz Boğazı’na ateş açmaya hazırlanan İran fırlatıcılarını vurduğunu bildirdi.

🔹 Trump, ABD Donanması’nın yardımıyla birçok geminin önceki gece Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini söyledi ve İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacağını açıkladı.

🔹 Trump, İran’a karşı nükleer silah kullanma niyetinin bulunmadığını söyledi. İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemenin savaşın temel amaçlarından biri olduğunu belirtti.

🔹 Trump, İran’a karşı nükleer silah kullanımını dışlayıp dışlamadığı sorusuna “Evet, kullanımı dışlıyorum” yanıtını verdi ve böyle bir silaha başvurmak için neden olmadığını söyledi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi kapsamında bir araya geldi.

🔹 Xi ve Putin, Şanghay İşbirliği Örgütü’nün bölgesel istikrarı ve kalkınmayı destekleyen rolünün güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Xi Jinping, Çin’in Rusya dahil tüm taraflarla örgütün geleceğini görüşmeye, uzun vadeli gelişimini desteklemeye ve küresel yönetişim reformunu ilerletmeye hazır olduğunu açıkladı.

🔹 Vladimir Putin, Rusya ve Çin’in örgüt içindeki dayanışma ve iş birliğini artırması ve yönlendirici rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Putin, Moskova ile Pekin arasındaki ilişkileri devletler arası ilişkilere model olarak nitelendirdi ve ticaret, enerji, sanayi, ulaştırma, bilim ve teknoloji alanlarında iş birliğini güçlendirmeye hazır olduklarını açıkladı.

🔹 Xi Jinping, Putin’in mayıs ayındaki Çin ziyaretinde kararlaştırılan girişimlerin iki ülkenin ilgili kurumları tarafından uygulandığını ve önemli sonuçlar elde edildiğini söyledi.

🔹 Çin ile Rusya arasındaki ticaretin 2025’teki düşüşün ardından bu yıl toparlandığı; yılın ilk yarısında ticaret hacminin yıllık bazda yaklaşık yüzde 25 arttığı ve ilk yedi ayda 159 milyar ABD dolarına yaklaştığı bildirildi.

🔹 Görüşmelerde, yılda 50 milyar metreküpe kadar Rus doğal gazını Moğolistan üzerinden Çin’e taşıması planlanan Sibirya’nın Gücü 2 boru hattının gündeme gelmesi bekleniyor. Taraflar fiyat, finansman, tedarik taahhütleri ve inşaat takvimi konusunda henüz anlaşmaya varmadı.

🔹 Xi ve Putin, ortak ilgi alanlarına giren uluslararası ve bölgesel meseleleri de görüştü.

🔹 Çin, Ukrayna’nın işgalini kınamadı ve savaşı sona erdirmek için müzakere çağrısı yaptı; Pekin, çatışmanın tarafı olmadığını ve Rusya’nın savunma sanayisini desteklediği yönündeki Batı suçlamalarını reddetti.

🔹 Şanghay İşbirliği Örgütü, Çin ve Rusya’nın yanı sıra Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan tarafından 2001’de kuruldu; Hindistan, Pakistan, İran ve Belarus daha sonra örgüte katıldı.

🔹 Örgüt, güvenlik iş birliğinin yanı sıra ticaret, bağlantısallık, dijital kalkınma ve küresel yönetişim alanlarında rolünü genişletmeye çalışıyor. Üye ülkeler İran ve Ukrayna savaşları, Rusya ile ilişkiler ve Batı etkisine karşı tutum konusunda görüş ayrılıkları yaşıyor.