Dünya tahvil piyasalarındaki satışın arkasında ne var?
Reuters
🔹 ABD'den Almanya ve Japonya'ya kadar hükümetlerin borçlanma maliyetleri, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin artan endişeler ile borç yüklerine yönelik kaygılar nedeniyle onlarca yılın en yüksek seviyelerinde bulunuyor veya bu seviyelere yaklaşıyor.
🔹 Japonya'nın 10 yıllık tahvil getirisi, ultra düşük faiz döneminden çıkan ekonomi için önemli bir eşik olarak, 1996'dan bu yana ilk kez yüzde 3'e ulaştı.
🔹 İngiltere'nin 30 yıllık borçlanma maliyetleri 30 yılın zirvesine yaklaşırken, Almanya ve Fransa'nın 10 yıllık tahvil getirileri sırasıyla 2011 ve 2008'den bu yana görülmeyen seviyelere çıktı.
🔹 ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi, 2023 ortasından bu yana en yüksek seviyeye çıkarak yaklaşık yüzde 4,80 oldu. ABD-İran gerilimi nedeniyle petrol fiyatlarındaki artış, yüksek enflasyonla birlikte yatırımcıların daha fazla faiz artışı beklemesine yol açtı.
🔹 ABD'nin kamu borcu 40 trilyon doları aştı. Almanya dışındaki G7 ülkelerinde borcun ekonomik çıktıya oranı yüzde 100 veya daha yüksek seviyede bulunuyor.
🔹 Tahvil getirileri, hükümet borçlarından konut, öğrenci ve taşıt kredilerine kadar ekonomideki borçlanma maliyetlerini etkiliyor. Artan faizler borçlanmayı ve harcamayı daha az cazip hale getirerek ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir.
🔹 ABD'de 30 yıllık mortgage faizleri, 10 yıllık Hazine tahvili getirilerindeki yükselişin ardından yaklaşık yüzde 6,7 ile bir yılın en yüksek seviyesine çıktı.
🔹 Artan getiriler, borçlarını yenileyen hükümetlerin maliyetlerini yükseltiyor. İngiltere'nin faiz ödemeleri ekonomik çıktının yaklaşık yüzde 4'üne ulaşarak pandemi öncesindeki on yıllık ortalamanın yaklaşık iki katına çıktı ve savunma bütçesini aştı.
🔹 Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft ve Oracle bu yıl veri merkezleri ve yapay zekâ modellerine yatırım yapmak için toplam 220 milyar dolarlık borç ihraç etti. Bu tutar geçen yılın toplamının iki katından fazla.
🔹 Yapay zekâ yatırımlarının finansmanı, küresel şirket tahvili ihraçlarının 2026'da şimdiye kadar rekor düzey olan 4,9 trilyon dolara çıkmasına katkı sağladı; toplam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 arttı.
🔹 ABD Hazinesi, artan borçlanma maliyetlerini sınırlamak amacıyla tahvil geri alımlarını duyurdu. Geri alımlar başlangıçta piyasayı istikrara kavuşturdu, ancak uzun vadeli tahvil getirileri daha sonra yeniden yükseldi.
🔹 İngiltere Merkez Bankası, 2022'deki mini bütçe krizi sırasında yaptığı gibi, piyasalar baskı altındayken tahvil alabilir. Avrupa Merkez Bankası da bütçe kurallarına uyan ve baskıyla karşılaşan ülkelerde borçlanma maliyetlerindeki gerekçesiz ve düzensiz artışı sınırlamak için tahvil alabilir.
🔹 Yatırımcılar mevcut getiri artışını düzenli bir hareket olarak görüyor ve yükselişi daha yüksek borçlanma ile enflasyona bağlıyor. Uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin kalıcı olarak düşmesi için hükümetlerin borcu azaltması veya büyümeyi artırması gerekiyor.
🔹 “Tahvil polisi” olarak adlandırılan yatırımcılar, mali disiplinsiz gördükleri hükümetleri tahvillerini satın almak için daha yüksek getiri talep ederek mali disipline zorlayabilir. Politika yapıcıların enflasyonu kontrol edemediğini düşünmeleri halinde de daha yüksek getiri isteyebilirler.