🔹 Arnavutluk’un güney kıyısındaki Sazan Adası ve Zvërnec Yarımadası’nda Jared Kushner ve Ivanka Trump’ın desteklediği lüks tatil köyü projelerine karşı başlayan protestolar ülke çapında hükümet karşıtı bir harekete dönüştü.

🔹 Göstericiler, Sazan Adası’nın Arnavutluk’un tek adası olduğunu ve halkın erişimine kapatılmasının kabul edilemez olduğunu savunuyor.

🔹 Son beş yılda Arnavutluk’ta görülmemiş ölçekte büyüyen protestolar, çevre kaygılarının ötesine geçerek yolsuzluk, ekonomik eşitsizlik ve siyasi elitlere yönelik tepkiyi de kapsıyor.

🔹 Başbakan Edi Rama, yaklaşık 1,4 milyar avroluk yatırımı Arnavutluk’u Akdeniz’in en cazip üst segment turizm merkezlerinden biri yapacak stratejik bir proje olarak savunuyor.

🔹 Protestolar, koruma altındaki Pishë Poro-Narta rezervinde inşaat hazırlıkları için ormanlık alanların ve kum tepelerinin temizlenmeye başlanmasının ardından hız kazandı.

🔹 Bölge, Avrupa’nın son doğal nehirlerinden birini, yüzlerce nadir kuş türünü ve 70’ten fazla tehdit altındaki canlı türünü barındırıyor.

🔹 Göstericiler ile özel güvenlik görevlileri arasında yaşanan olaylarda bazı protestocular gözaltına alındı ve güvenlik görevlilerinin sert müdahalesi kamuoyunda tepki topladı.

🔹 Ivanka Trump, projeyi “lagün ve deniz arasında yer alan olağanüstü bir bölge” olarak tanımladı ve Sazan Adası ile karşı kıyıdaki sahil şeridinin kapsamlı şekilde geliştirileceğini söyledi.

🔹 Çevreciler, projelerin flamingolar, Akdeniz fokları ve iribaş deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarını tehdit ettiğini belirtiyor.

🔹 Protestocular, yatırımcıların kimlikleri ve proje finansman yapısına ilişkin yeterli şeffaflık bulunmadığını savunuyor.

🔹 Gösterilerde Başbakan Edi Rama’nın yanı sıra muhalefet lideri Sali Berisha da eleştiriliyor. Hareket herhangi bir siyasi partiye bağlı olmadan yürütülüyor.

🔹 Avrupa Parlamentosu, koruma altındaki bölgelerdeki inşaat faaliyetlerinin durdurulmasını isteyen bir karar kabul ederek protestoculara destek verdi.

🔹 Avrupa Birliği yetkilileri, çevre mevzuatıyla ilgili sorunların çözülmemesi halinde Arnavutluk’un AB üyelik sürecinin olumsuz etkilenebileceğini belirtti.

🔹 Rama hükümeti ise projenin çevresel etki değerlendirmelerinin AB standartlarına uygun yürütüldüğünü ve yatırımın yeni istihdam yaratacağını savunuyor.

🔹 Projeye destek verenler, yatırımların Arnavutluk’un ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacağını ve ülkenin turizm potansiyelini artıracağını ifade ediyor.

🔹 Çevre uzmanları ise yeni havalimanı ve planlanan tatil köyü projelerinin bölgedeki ekolojik koridorları bozabileceği ve kuş popülasyonları üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Avrupa’da karar vericiler, ABD’nin NATO’daki rolünü azaltması ihtimaline karşı kıtanın savunmasını yönetecek yeni bir yapı oluşturulmasını tartışıyor.

🔹 AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius, Avrupa’nın kendi savunma sorumluluğunu üstlenebilmesi için bir “Avrupa Savunma Birliği” veya “Avrupa Güvenlik Konseyi” kurulmasını önerdi.

🔹 Kubilius, Rusya’dan gelen tehditlerin yanı sıra ABD’nin Avrupa’dan daha fazla sorumluluk almasını talep ettiğini belirterek Avrupa’nın yalnızca askerî kapasite değil, kurumsal savunma hazırlığı da geliştirmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Önerilen Avrupa Güvenlik Konseyi’nde Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, Polonya, İtalya ve İspanya’nın daimi üye olması öngörülüyor. Diğer ülkeler ise dönüşümlü olarak temsil edilecek.

🔹 Yapının yalnızca AB ülkeleriyle sınırlı kalmaması, Birleşik Krallık, Norveç ve Ukrayna’nın da dahil edilmesi planlanıyor.

🔹 Avrupa’da bazı çevreler NATO içinde daha güçlü bir Avrupa sütunu oluşturulmasını savunurken, bazıları ayrı bir Avrupa karargâhı kurulmasını destekliyor. Bu konuda ortak bir görüş oluşmuş değil.

🔹 Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, NATO’nun yerine geçecek yapılar oluşturmak yerine mevcut bölgesel iş birliği platformlarının güçlendirilmesini savundu.

🔹 Tartışmalarda NATO’nun 5. maddesine benzer şekilde AB Antlaşması’nın 42.7 maddesinin Avrupa savunmasının temelini oluşturup oluşturamayacağı da gündeme geldi.

🔹 Eski İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström, AB’nin dayanışma maddesinin NATO’nun kolektif savunma garantisinin yerini alamayacağını söyledi.

🔹 Eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen de AB’nin kendi başına 42.7 maddesini uygulayabilecek askerî kapasiteye sahip olmadığını belirtti.

🔹 Avrupa savunmasının önündeki en büyük sorunlardan biri silah üretim kapasitesi olarak görülüyor. Ukrayna savaşının ardından Avrupa, hem kendi savunması hem de Ukrayna’ya destek için yeterli üretim artışını sağlayamadı.

🔹 Kubilius, Avrupa’nın pahalı ve sınırlı üretim yerine Ukrayna’nın kullandığı “yeterince iyi” yaklaşımıyla daha hızlı ve daha ucuz silah üretimine yönelmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Avrupa savunma sanayiinde bürokratik süreçlerin üretim artışını yavaşlattığı, yeni mühimmat ve patlayıcı tesislerinin izin süreçlerinin uzun sürdüğü belirtiliyor.

🔹 Avrupa’nın karşı karşıya olduğu temel sorunun yalnızca daha fazla silah üretmek değil, onlarca yıllık ulusal yaklaşımları aşarak ortak stratejik karar alma iradesi oluşturmak olduğu değerlendiriliyor.

🔹 SK Hynix hisseleri pazartesi günü yüzde 5,7 yükselerek şirketin piyasa değerini 2.082,5 trilyon wona çıkardı ve ilk kez Samsung Electronics’i geride bıraktı.

🔹 Samsung Electronics’in piyasa değeri aynı sırada 2.081,3 trilyon won seviyesinde kaldı. Şirket, imtiyazlı hisseler de dahil edildiğinde değerinin yaklaşık 2.252 trilyon won olduğunu belirtti.

🔹 SK Hynix, yapay zekâ sistemlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerinin en büyük tedarikçisi konumuna geldi. Şirketin müşterileri arasında Nvidia ve Google bulunuyor.

🔹 Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme SK Hynix hisselerinin bu yıl yüzde 340’ın üzerinde yükselmesini sağladı.

🔹 HBM çipleri, ChatGPT ve gelişmiş yapay zekâ modellerini çalıştıran altyapının kritik bileşenleri haline gelirken, geleneksel bellek ürünlerinden daha yüksek kâr marjları sunuyor.

🔹 Samsung Electronics 2000 yılından bu yana Güney Kore’nin en değerli şirketi konumundaydı.

🔹 SK Hynix 2002 yılında ağır borç yükü nedeniyle Micron’a satılmanın eşiğine gelmiş, satış gerçekleşmeyince yaklaşık on yıl boyunca alacaklıların kontrolünde kalmıştı.

🔹 Şirket 2023 yılında bellek sektöründeki daralma nedeniyle 7,73 trilyon won faaliyet zararı açıklamıştı.

🔹 Yapay zekâ talebindeki artışla birlikte toparlanan SK Hynix, 2024 yılında 23,5 trilyon won faaliyet kârı elde ederek rekor kırdı.

🔹 Analistlere göre şirketin başarısının temelinde, sektör daralma yaşarken bile HBM yatırımlarını sürdürmesi bulunuyor.

🔹 2025 itibarıyla SK Hynix küresel HBM pazarının yüzde 61’ini kontrol ediyor. Samsung Electronics’in payı yüzde 17, Micron’un payı ise yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.

🔹 SK Group Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae-won, Hynix’i satın alırken hedefinin şirketi standart bellek üreticisinden vazgeçilmez yarı iletken ürünler geliştiren bir şirkete dönüştürmek olduğunu söyledi.

🔹 Analistler, SK Hynix’in yalnızca HBM pazarında değil, geleneksel DRAM pazarında da Samsung’a yaklaşmaya başladığını belirtiyor.

🔹 Bank of America tahminlerine göre SK Hynix’in DRAM üretim kapasitesi 2025-2028 döneminde yüzde 38 büyüyecek. Aynı dönemde Samsung’un büyümesinin yüzde 17,5 seviyesinde kalması bekleniyor.

🔹 SK Hynix’in planlanan ABD halka arzı için Nasdaq’ı tercih etmeyi değerlendirdiği ve bunun şirketin küresel yatırımcı tabanını genişletebileceği belirtiliyor.

🔹 ABD ve İran heyetleri İsviçre’de yürütülen ilk tur üst düzey görüşmeleri tamamladı. Katar ve Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin ardından taraflar 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşılması için bir yol haritası üzerinde uzlaştı.

🔹 Teknik düzeydeki müzakereler hafta boyunca İsviçre’nin Bürgenstock bölgesinde devam edecek.

🔹 Ortak açıklamaya göre taraflar Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik bir mekanizma kurulmasını ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilerin güvenli geçişini destekleyecek bir iletişim hattı oluşturulmasını kabul etti.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İranlı yetkililer arasındaki görüşmeler pazar günü başladı ve pazartesi sabahına kadar sürdü.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyetler, dondurulmuş bazı varlıkların serbest bırakılması ve yeniden inşa ile kalkınma planının başlatılması konusunda ilerleme sağlandığını açıkladı.

🔹 Görüşmeler başlamadan önce Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapatması halinde İran’ın “ülkesiz kalacağını” söyledi ve ABD’nin gerekirse boğazın kontrolünü alabileceğini yineledi.

🔹 Trump, geçen hafta imzalanan mutabakatın küresel ekonomide yüksek petrol fiyatlarının yol açabileceği bir çöküşü önlemek amacıyla kabul edildiğini belirtti.

🔹 Görüşmeler sonrasında Brent petrol fiyatı düşüşünü sürdürerek varil başına 79,44 dolara geriledi.

🔹 İran medyası, Trump’ın açıklamalarının ardından İran heyetinin müzakere salonuna dönmeyi reddettiğini ancak Katar ve Pakistan üzerinden mesaj alışverişinin sürdüğünü bildirdi.

🔹 ABD’li bir diplomat ise İran heyetinin görüşmeleri terk etmediğini, tarafların gece boyunca Hürmüz Boğazı, Lübnan, nükleer konular ve mutabakatın uygulanması gibi başlıklarda müzakereleri sürdürdüğünü söyledi.

🔹 İran, ABD’nin Lübnan’daki çatışmaların durdurulmasına ilişkin taahhütlerini yerine getirmediğini savunarak hafta sonu Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini yeniden durdurduğunu açıklamıştı.

🔹 Vance, Lübnan’daki gelişmelere ilişkin olarak çatışmaların sona erdirilmesi yönünde ilerleme kaydedildiğini söyledi ve sürecin karmaşık olduğunu belirtti.

🔹 Trump, İran’ın Lübnan’daki müttefiki Hizbullah’ı dizginlememesi halinde İran’a yönelik saldırıların yeniden başlayabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Buna karşın Vance, Trump’ın ABD ile İran halkı arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açılmasını istediğini ifade etti.

🔹 Kpler verilerine göre pazar günü Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı 5’e düştü. Bir gün önce bu sayı 26 olarak kaydedilmişti.

🔹 Lübnan’da ise pazar günü son dönemin en sakin günlerinden biri yaşandı. Reuters muhabirleri, güney Lübnan’da çok sayıda kişinin evlerine döndüğünü ve bazı kişilerin Hizbullah bayrakları taşıdığını gözlemledi.

🔹 ABD’de hanehalkı toplam borcu 2026’nın ilk çeyreği sonunda 19,9 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Amerikalılar harcamalarını sürdürmek için daha fazla borçlanırken kişisel tasarruf oranı nisanda yüzde 2,6’ya gerileyerek tarihi düşük seviyelere yaklaştı.

🔹 Société Générale stratejisti Albert Edwards, bu durumun “servet etkisi” ile bağlantılı olabileceğini belirtti. Hisse senetleri ve gayrimenkul fiyatlarındaki yükseliş, tüketicilerin kendilerini daha zengin hissederek daha fazla harcama yapmasına yol açıyor.

🔹 Yapay zekâ odaklı piyasa rallisi hisse senedi fiyatlarını yükseltirken, tüketim harcamalarının giderek bu yükselişe bağımlı hale geldiği değerlendiriliyor.

🔹 ABD ekonomisinin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturan tüketici harcamaları, varlık fiyatlarında yaşanabilecek olası bir gerilemeye karşı daha kırılgan hale geliyor.

🔹 Hanehalkı gelir artışında ise zayıflama işaretleri görülüyor. Transfer ödemeleri hariç kişisel gelir nisanda 16,5 trilyon dolara geriledi ve 2025 zirvesinin yaklaşık 200 milyar dolar altında kaldı.

🔹 Edwards, Amerikalı tüketicilerin çizgi film karakteri Wile E. Coyote’ye benzediğini belirterek, harcamaların gelir artışından kopuk şekilde devam ettiğini söyledi.

🔹 Tasarruf oranının yeniden yükselmeye başlaması halinde tüketici harcamalarının sert şekilde yavaşlayabileceği ve bunun ekonomik büyüme üzerinde baskı yaratabileceği belirtiliyor.

🔹 Ekonomik büyüme yaratmak için gereken borç miktarı da artıyor. GSYH’nin kredi yoğunluğu göstergesi 2025 yılında 3,73 seviyesine çıkarak son 70 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.

🔹 Bu durum, ekonomik büyümenin giderek daha fazla borca bağımlı hale geldiğini ve yapay zekâ kaynaklı piyasa iyimserliğinin zayıflaması halinde ekonominin daha kırılgan olabileceğini gösteriyor.

🔹 ABD ve İran heyetleri, İsviçre’deki Lucerne Gölü Zirvesi kapsamında pazar gecesine kadar süren görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 Taraflar, yeni bir nükleer anlaşmaya ulaşmayı hedefleyen 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması üzerinde çalıştı.

🔹 Görüşmeler, taraflar arasında önemli anlaşmazlıklar sürmesine rağmen diplomatik temasların devam ettiğini gösterdi.

🔹 Müzakereler sürerken ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social paylaşımları ve Fox News röportajında İran’a yönelik yeni tehditlerde bulundu.

🔹 Görüşmelerde ele alınan başlıklardan biri Lübnan’daki çatışmaların kontrol altına alınması ve ateşkesin uygulanması oldu.

🔹 ABD tarafı, Hizbullah ile İsrail güçleri arasındaki çatışmalar nedeniyle Lübnan’da çatışmasızlık mekanizmalarının görüşüldüğünü açıkladı.

🔹 Taraflar ayrıca daha önce imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasını ve tüm tarafların yükümlülükler konusunda uyumlu hareket etmesini ele aldı.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katarlı ve Pakistanlı arabulucuların Lübnan savaşının sona erdirilmesi yönünde önemli ilerleme sağladığını açıkladı.

🔹 Zirvenin sonunda yayımlanan ortak açıklamada Katar ve Pakistan, 18 saat süren müzakerelerde “cesaret verici ilerleme” kaydedildiğini bildirdi.

🔹 Teknik müzakere ekiplerinin hafta boyunca İsviçre’de kalarak görüşmeleri sürdürmesi planlanıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, yakın zamanda yenilenen Lincoln Memorial Reflecting Pool’da meydana gelen hasarların ardından acil onarım talimatı verdi.

🔹 Trump, havuzun bakım sorununu kişisel olarak takip ederek konuyu kamuoyunun gündemine taşıdı.

🔹 İlk yenileme çalışmalarının maliyeti yaklaşık 14 milyon dolar olarak açıklandı.

🔹 Trump, Kasım 2025’te havuzun ABD’nin 250. kuruluş yıl dönümü kutlamaları öncesinde yenilenmesini ve “Amerikan bayrağı mavisi” renge boyanmasını istemişti.

🔹 Yaklaşık 600 metre uzunluğundaki havuzda son günlerde yosun oluşumu ve kaplama sorunları yaşandığı görüldü.

🔹 Trump, vandalların bıçak veya benzeri kesici bir alet kullanarak havuz kaplamasında yaklaşık 250 fit (76 metre) uzunluğunda bir yarık açtığını söyledi.

🔹 Yönetim yetkilileri, havuzdaki vandalizm iddialarıyla bağlantılı olarak beş kişinin tutuklandığını açıkladı.

🔹 Beş kişi hakkında federal ihlal tutanağı düzenlendiği, olaylarla ilgili toplam 14 polis raporu hazırlandığı belirtildi.

🔹 Polis raporlarından birinin, havuz kaplamasının kesildiği iddiasıyla ilgili olduğu ifade edildi.

🔹 Washington Bölgesi Başsavcısı Jeanine Pirro, havuza zarar verdiği tespit edilen kişilerin yargılanacağını açıkladı.

🔹 Havuzdaki sorunlar ve onarım çalışmaları, Trump yönetiminin öne çıkardığı yenileme projesinin performansına yönelik kamuoyu tartışmalarını artırdı.

🔹 Ukrayna’nın işgal altındaki bölgelerde faaliyet gösteren yeraltı direniş ağı, Rus birlikleri hakkında istihbarat toplayarak Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırılarına hedef bilgisi sağlıyor.

🔹 Direniş ağları, çevrim içi sahte kimlikler ve romantik ilişkiler kurarak Rus askerlerinden ve komutanlarından bilgi elde ediyor. Bir operasyonda bir Rus yanlısı Çeçen komutanın gönderdiği fotoğraftaki harita sayesinde bir askeri üs tespit edilerek vuruldu.

🔹 İşgalin ilk dönemlerinde bayrak asma ve duvar yazıları gibi sembolik protestolar yaygınken, Rus güvenlik önlemlerinin artmasıyla direniş daha gizli ve istihbarat odaklı hale geldi.

🔹 Mariupol ve diğer işgal bölgelerinde yüksek çözünürlüklü kamera ağları kuruldu. Direniş faaliyetleriyle ilişkilendirilen kişiler gözaltı, işkence ve sorgulamalarla karşı karşıya kalıyor.

🔹 Direniş mensupları çoğunlukla tek başlarına çalışıyor ve yalnızca şifreli iletişim kanalları üzerinden bağlantı kuruyor. Ağın tamamını bilen kişi sayısı bilinçli olarak sınırlandırılıyor.

🔹 Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde satılan telefonlara, iletişim ve konum verilerini izleyen “Druge” adlı yazılımın yüklendiği belirtiliyor. Direniş mensupları bu nedenle Ukrayna kontrolündeki bölgelerden kaçak telefonlar kullanıyor.

🔹 İşgal altındaki bölgelerdeki kadınlar direniş ağının önemli bölümünü oluşturuyor. Okullarda, kliniklerde ve yerel yönetimlerde çalışan kadınlar Ukrayna istihbaratına bilgi aktarıyor.

🔹 Bazı kadınlar Rus askerlerine yardım ulaştıran kuruluşlarda gönüllü olarak çalışırken askeri hareketlilik ve birlik konuşlanmaları hakkında bilgi topluyor.

🔹 Ukrayna dışında yaşayan mülteciler ve eski bölge sakinleri, işgal altındaki yerlerdeki hedeflerin doğrulanmasına yardımcı oluyor ve elde edilen koordinatların doğruluğunu kontrol ediyor.

🔹 Direniş liderleri, kadın ajanları tanımlamak için Ukrayna folklorundaki “vidma” kelimesini kullanıyor. Kelime “cadı” anlamına gelse de Ukrayna kültüründe bilgi ve bilgelikle ilişkilendiriliyor.

🔹 Çocuklar işgalin ilk dönemlerinde direnişe destek verse de, ağır riskler nedeniyle örgütlü direniş ağları artık çocukların faaliyetlere katılmasını yasaklıyor.

🔹 Direniş ağlarından gelen bilgiler, Ukrayna’nın işgal altındaki bölgelerde yürüttüğü orta menzilli insansız hava aracı saldırılarının temel kaynaklarından biri haline geldi. Hedef koordinatlarının iletilmesinden saldırıya kadar geçen sürenin bazı durumlarda dakikalarla ölçüldüğü belirtiliyor.

🔹 Direniş mensupları, işgal altındaki bölgelerin Ukrayna’dan koparılmasını öngören herhangi bir barış anlaşmasını kabul etmeyeceklerini ve faaliyetlerini sürdürmeye kararlı olduklarını ifade ediyor.

🔹 Serena Williams, yaklaşık dört yıllık aranın ardından profesyonel tenise döndü ve Londra’daki Queen’s Club turnuvasında çiftlerde ilk maçını kazandı.

🔹 Williams, daha önce GLP-1 sınıfı kilo verme ilaçları kullandığını ve bu ilaçlar sayesinde 34 pound (yaklaşık 15 kilogram) verdiğini açıklamıştı.

🔹 Williams, ilacın sağlıklı beslenme ve antrenman programını desteklediğini, antrenman kalitesini ve performansını geliştirdiğini söyledi.

🔹 Williams’ın dönüşü, GLP-1 ilaçlarının elit sporcularda performans artırıcı etki yaratıp yaratmadığı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

🔹 Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA), GLP-1 ilaçlarının kullanımını izlediğini ancak şu aşamada bu ilaçların yasaklı maddeler listesinde bulunmadığını açıkladı.

🔹 Uzmanlar arasında görüş birliği bulunmuyor. Bazı uzmanlar ilaçların sporculara anlamlı bir avantaj sağlamadığını savunurken, bazıları özellikle yeme bozukluklarını teşvik edebileceği gerekçesiyle yasaklanmasını destekliyor.

🔹 Elit sporcularda GLP-1 kullanımının performans üzerindeki etkilerini inceleyen kapsamlı bilimsel çalışmalar henüz bulunmuyor.

🔹 Daha düşük vücut ağırlığı; koşu, tırmanış ve jimnastik gibi branşlarda avantaj sağlayabilir. Kilo kategorilerinin bulunduğu sporlarda da sporcular için ek fayda oluşturabilir.

🔹 Buna karşılık GLP-1 kullanan kişilerde verilen kilonun yaklaşık yüzde 25 ila 35’i kas ve diğer yağsız dokulardan oluşabiliyor.

🔹 İlaçların bulantı, kusma ve ishal gibi yan etkileri sporcuların antrenman ve performansını olumsuz etkileyebilir.

🔹 Bazı araştırmalar GLP-1 ilaçlarının dopamin sinyallerini azaltabileceğini ve bunun motivasyon, rekabet isteği ve girişkenlik üzerinde olumsuz etki yaratabileceğini gösteriyor.

🔹 WADA, semaglutid kullanımının koşucuların vücut kompozisyonu ve performansı üzerindeki etkilerini inceleyen bir araştırmayı finanse ediyor.

🔹 İlaç şirketleri, kilo kaybı sağlarken kas kütlesini korumayı hedefleyen yeni nesil tedaviler üzerinde çalışıyor.

🔹 WADA, bir ilacın yasaklanıp yasaklanmamasına karar verirken yalnızca performans etkisini değil, aynı zamanda sporun etik değerleriyle uyumunu da değerlendiriyor.

🔹 Serena Williams’ın dönüşü, GLP-1 ilaçlarının elit sporlarda rekabet avantajı sağlayıp sağlamadığı tartışmasının en görünür örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Artık gerçeklerle yüzleşme zamanı. Bir daha hiçbirimiz Türkiye’yi Dünya Kupası için “gizli favori” olarak göstermemeliyiz. Elbette 2002’de yarı finale çıktılar ama bu, biraz Miami Dolphins’in 1973’te büyük bir takım olduğunu söylemeye benziyor. Herkesin bir parlak günü olur.

Türkiye dün gece, 2026 Dünya Kupası’nın dokuzuncu gününde turnuvaya veda etti. Uçak bileti parasının bundan daha büyük bir israfı zor görülür. Türkiye’nin ihtimallerine neden bu kadar kapılıyoruz, bilmiyorum. Çoğu zaman finallere katılmayı bile başaramıyorlar. Bu onların sadece üçüncü Dünya Kupası katılımıydı ama Arda Güler, Kenan Yıldız, Hakan Çalhanoğlu ve makul yeteneğe sahip başka oyuncuları var. Bu yüzden bu kadar kötü olmalarının bir bahanesi yok.

Türkiye’nin elenişini özetlemenin en iyi yolunu düşünüyordum. Muhtemelen şöyle denebilir: Turnuvada Haiti’den tam olarak iki buçuk saat daha uzun kalabildiler. Haiti’nin futbol kültürü daha yeni filizleniyor. Onlar yeni bir zemin açıyordu. Türkiye’nin kampanyası ise o zeminin altına gömülmeli. “Burada, Boğaz’ın çocuklarının bir şeyler yapabileceğini düşünen bütün aptalların —ben de dahil— onuru yatıyor.”

Türkiye’nin sefil düşük performansını anlatmanın başka bir yolu daha var: Avustralya ve Paraguay maçlarında toplam 62 şut çekip gol atamadılar. İstatistikçilerin kayıt tutmaya başladığı 1966’dan bu yana, iki maçlık bir süreçte bu kadar çok denemeyle fileleri bulamayan başka bir takım kaydı yok.

Vincenzo Montella kesinlikle kötü bir teknik direktör değil. Oyuncu olarak da faydalı bir isimdi. Roma ile Serie A kazandı —bu da Türkiye’nin 2002’de Dünya Kupası’nda son dörde kaldığı dönemlere denk geliyor— ve 2000 Avrupa Şampiyonası finalinde İtalya kadrosundaydı. O gece İtalya, Fransa karşısında resmen soyulmuştu.

Türkiye’nin bu finallerdeki şut performansı dikkat çekiciydi; daha doğrusu dikkat çekici derecede kötüydü. 62 şut, toplam 3,6 beklenen gol değeri üretti. Beklenen gol yani xG konusunda bilginiz yoksa, bunun anlamı şu: Şanslarının kalitesine bakıldığında Türkiye’nin dört golden az atması bekleniyordu. Yaklaşık her 17 şutta bir gol.

Bunu daha sade söyleyelim: Başlarına çuval geçirip golf oynasalar daha iyi olurdu. Uzaktan çekilen şutların bolluğu gülünçtü. Şutların yüzde 51,4’ü ceza sahası dışından geldi; 29’u ise 24 yard ya da daha uzak mesafeden çekildi. Bu durum bir ölçüde ne yapacağını bilememeyi —ya da sonunda tamamen paniğe kapılmayı— gösteriyor. Bu oyuncularla bir gün ava çıkarsanız, kesinlikle arkalarında durun.

Türkiye’nin yıldızı ve Real Madrid’in zarif orta saha oyuncusu Arda Güler, adeta keman bölümü meyhaneye gitmiş bir orkestranın şefi gibiydi. Tribüne giden ya da etkisiz kalan şutların 11’i ona aitti. Etrafındaki diğer oyuncular da hatırı sayılır şut sayıları biriktirdi: Kenan Yıldız 12, Hakan Çalhanoğlu 11 şut çekti. Toplamda 14 oyuncu kaleyi denedi. Kaleci Uğurcan Çakır bunların arasında değildi ama iş öyle bir noktaya geldi ki, onun da denemesi gerekirdi. Nitekim Paraguay karşısında son anlardaki bir serbest vuruşta hücuma katıldı ama sonuç değişmedi.

Her iki maçtan alınan görüntüler, Türkiye’nin karşısındaki savunmaları bozmakta ne kadar zorlandığını gösteriyor. Avustralya ve Paraguay savunmaları yerleşebiliyor, şekillerini koruyup Türkiye’nin sonuçsuz hücumlarını kontrol altında tutabiliyordu. Montella’nın, Paraguay karşısında Miguel Almiron oyundan atıldıktan sonra 10 kişi kalan rakibi nasıl açacağını bulmak için 45 dakikadan fazla süresi vardı. Almiron, oyuncuların ağızlarını kapatarak rakipleriyle konuşmasını yasaklayan yeni kuralı ihlal ettiği için kırmızı kart görmüştü. Bir şekilde, gecenin en büyük utancı Almiron’un yaşadığı şey olmadı.

İşte Türkiye’nin daha iyimser denemelerinden bazıları.

Merih Demiral’ın çok geç gelen kafa vuruşu, neredeyse turnuvayı Türkiye adına kurtaracaktı. Belki de bu sadece kaçınılmaz sonu biraz ertelemek olurdu. Ancak o da genel gidişata uydu ve topu yandan dışarı gönderdi. En azından o pozisyonda Türkiye, Paraguay kalecisinin gözlerinin beyazını görebilecek kadar yakına gelebilmişti.

X’te birinin yeni bir içki oyunu önerdiğini gördüm: Türkiye her fikir tükendiğinde bir kilometre uzaktan şut çekerse, elinizdeki en yakın sert içkiden bir shot için. Şimdiye kadar hepimiz masanın altına düşmüş olurduk. Eğer Türkiye sizin takımınızsa, acıyı hafifletmek için bundan fazlasına ihtiyacınız olurdu.