Associated Press

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, ABD'de doğan kişilerin Amerikan vatandaşı olmasını kısıtlamaya yönelik yeni bir girişim başlattı. 🔹 Trump, göç konusunda iki başkanlık işlemi imzaladı. İşlemlerden biri ABD'de doğan kişilerin vatandaşlığa uygunluğunu sınırlandırmayı, diğeri ise doğum yapmak amacıyla ABD'ye gelen ziyaretçilere yönelik kısıtlamaları artırmayı hedefliyor. 🔹 Daha sonra yayımlanan başkanlık kararı, önceki girişime kıyasla daha dar kapsamlı tutuldu. Karar, yabancı büyükelçilik veya kuruluşlarla bağlantısı bulunan yetişkinlerin çocuklarını ve ABD'nin "düşman yabancısı" sayılan kişilerin çocuklarını kapsayan kategorilere odaklanıyor. 🔹 Karar, ebeveynleri vatandaşlık elde etmek için sahte faaliyetlere girişen çocukların doğuştan vatandaşlık hakkını da sınırlandırmayı amaçlıyor. 🔹 İkinci başkanlık işlemi, Trump'ın "doğum turizmi" olarak adlandırdığı uygulamayı sınırlamak için doğum yapmak amacıyla vize almak isteyen ziyaretçilere yönelik kuralları sıkılaştırıyor. 🔹 Trump, yeni adımlarının Anayasa'ya uygun olduğunu düşündüğünü söyledi. Trump, önceki Yüksek Mahkeme kararını adaletsiz olarak nitelendirerek konuyu farklı bir yoldan sona erdireceğini açıkladı. 🔹 Yüksek Mahkeme, haziran ayında Trump'ın önceki kararını 6'ya karşı 3 oyla geçersiz kıldı ve ABD'de yasadışı veya geçici statüyle bulunan kişilerin çocuklarının Amerikan vatandaşı olmasını reddeden yaklaşımı kabul etmedi. 🔹 Trump'ın ikinci döneminin ilk gününde imzaladığı önceki başkanlık kararı, ABD'de doğan herkesin otomatik olarak Amerikan vatandaşı olmasını sona erdirmeyi hedeflemişti. Karar alt mahkemeler tarafından engellendi ve yürürlüğe girmedi. 🔹 Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği, yeni girişimin de reddedileceğini açıkladı. Birliğin Göçmen Hakları Projesi Direktör Yardımcısı Cody Wofsy, doğuştan vatandaşlığın Anayasa tarafından güvence altına alındığını ve yeni bir başkanlık kararının Anayasa'nın anlamını değiştiremeyeceğini söyledi. 🔹 Göç savunucuları ve hukuk uzmanları, Anayasa'nın vatandaşlık hakkına kimlerin sahip olduğunu açıkça belirlediğini söyledi. Doğuştan vatandaşlığın sınırlandırılmasının ABD'de ikinci sınıf bir insan topluluğu oluşturabileceğini belirten uzmanlar, bu hakkın ülkenin geleceğinde herkesin eşit pay sahibi olmasını sağladığını ifade etti. 🔹 ABD'de her yıl yaklaşık 3,5 milyon doğum gerçekleşiyor. Bu doğumların yaklaşık 26 bininin doğum turizmi kapsamında olabileceği tahmin ediliyor. 🔹 Doğuştan vatandaşlığın Anayasa tarafından korunup korunmadığı konusunda Yüksek Mahkeme'de yalnızca beş yargıç bu hakkın Anayasa'da güvence altına alındığı görüşünü benimsedi; Yargıç Brett Kavanaugh ise önceki kararı federal yasanın doğuştan vatandaşlık hakkı tanıdığı gerekçesiyle reddetti.

🔹 Meksika, ABD'nin Michoacán eyaletindeki hükümet operasyonlarını askıya almasından bir gün sonra bölgeye 1.500 ek asker göndermeye başladı. Askıya alma kararı, avokado ihracatı için zorunlu ABD denetimlerinin durdurulmasını da kapsıyor. 🔹 ABD, Michoacán'daki operasyonları ABD çıkarlarına yönelik belirli ayrıntıları açıklanmayan bir tehdit nedeniyle durdurdu. 🔹 Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ihracatın mümkün olan en kısa sürede yeniden başlaması ve Meksika ekonomisiyle ABD tedarikinin ciddi biçimde etkilenmemesi için avokado üretim bölgelerindeki güvenliğin artırıldığını açıkladı. 🔹 ABD'de tüketilen avokadoların yüzde 80'den fazlası Meksika'dan geliyor. Meksika'nın avokado satışları 2025'te 3,7 milyar dolara ulaştı. 🔹 ABD Tarım Bakanlığı denetçileri, zararlıların ülkeye girmesini önlemek için ihracattan önce avokadoların kalitesini yerinde kontrol ediyor. Denetimler yapılmadığında ithalat duruyor ve ABD'de fiyatlar artabilir. 🔹 Çok sayıda kartelin faaliyet gösterdiği Michoacán, ABD'ye avokado ihraç eden başlıca Meksika eyaleti ve ihracata izin verilen iki eyaletten biri. Karteller bölgede uyuşturucu üretimi ve ticareti yapıyor, şiddet ve haraç faaliyetleri yürütüyor. 🔹 İhracatın bu kez belirli bir olay nedeniyle durdurulduğu açıklanmadı. Michoacán yetkilileri, kararın haraç soruşturmalarıyla bağlantılı son tutuklamaların ardından önleyici amaç taşıdığını bildirdi. 🔹 2024'te Michoacán'da iki ABD Tarım Bakanlığı çalışanına saldırıldı ve çalışanlar kısa süreliğine alıkonuldu. Önceki ihracat duraklamaları arasında bu olayın ardından alınan kararlar da yer aldı. 🔹 California Avocado Commission, ABD'ye gönderilen meyvelerin daha sıkı izlenmesini talep etti. Komisyon Başkanı Ken Melban, kartellerin ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nı kullanarak Amerikalı üreticilerin rekabet gücünü zayıflatmasına ve yerli üretime zarar vermesine izin verilmemesi gerektiğini söyledi. 🔹 İhracatın durması yalnızca Michoacán'da yetiştirilen avokadoları etkiliyor. USDA, 2022'den bu yana yalnızca Jalisco eyaletine de ABD'ye ihracat izni veriyor ancak Jalisco'nun ihracat hacmi çok daha düşük. 🔹 İhracat duraklamaları genellikle birkaç gün içinde sona eriyor; uzun süreli kesintiler kıtlığa veya fiyat artışlarına yol açabilir. Michoacán'daki avokado sektörü yaklaşık 200.000 kişiye istihdam sağlıyor. 🔹 Michoacánlı bir üretici, ihraç edilen her kilogram için 1 peso haraç ödediğini ve günde yaklaşık 90 ton avokado gönderdiğini söyledi. Üreticinin günlük haraç ödemesi 5.000 doların üzerine çıkıyor. 🔹 Sheinbaum, Meksikalı yetkililerin denetimleri üstlenebileceğini de söyledi. Bu seçenek daha önce değerlendirildi ancak doğrulamalar USDA'nın sorumluluğunda kaldı ve Meksika güvenlik güçleri denetçilere eşlik etti. 🔹 Üreticiler, ihracat durumu genellikle kısa sürede yatışsa da haraç ödemelerinin sona ermediğini söyledi.

🔹 Rus ordusuna insansız hava aracı sağlayan fabrikanın müdürü Vladimir Tkaçuk, aracının patlaması sonucu ağır yaralandı; şoförü hayatını kaybetti. 🔹 Patlama, salı gecesi Moskova’nın yaklaşık 1.400 kilometre doğusundaki Yekaterinburg yakınlarında bulunan Bolşoy İstok’ta meydana geldi. 🔹 Tkaçuk, ağır durumda hastaneye kaldırıldı. Yetkililerden hemen bir açıklama gelmedi. 🔹 Tkaçuk, Uraldronzavod fabrikasında Rusça “Gulyabani” anlamına gelen Upyr insansız hava araçlarının üretimini yönetiyordu. 🔹 Küçük ölçekli bir girişimci olan Tkaçuk, Upyr’i geliştiren mühendis ekibini kurdu ve üretimi Yekaterinburg yakınlarında organize etti. 🔹 Ucuz ve basit birinci şahıs görüşlü Upyr dronu, elektronik karıştırmaya karşı sağladığı koruma nedeniyle Rus birlikleri tarafından beğeniliyordu. 🔹 Tkaçuk, Eylül 2024’te St. Petersburg’da düzenlenen askeri insansız hava araçları sergisinde tasarımlarını Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e sundu. 🔹 Tkaçuk’un Telegram’da 650 binden fazla takipçisi bulunan “Savaşa Takıntılı” kanalında, yaşamına yönelik bir girişimin ardından acil serviste ve durumunun stabil olduğu duyuruldu. 🔹 Rus ordusu için insansız hava aracı üreten başka bir şirketin yöneticisi Andrey Çerezov da bir hafta önce Tula’da silahla vurularak yaralandı. 🔹 Rus makamları, Şubat 2022’de Ukrayna’ya asker gönderilmesinden bu yana üst düzey askeri yetkililere ve kamuya mal olmuş kişilere yönelik bir dizi bombalama ve saldırıdan Kiev’i sorumlu tuttu. 🔹 Moskova’daki Balzi Rossi restoranında cumartesi günü düzenlenen bombalı saldırıda beş kişi öldü, 19 kişi yaralandı. Rusya’nın Roma Büyükelçiliği saldırıyı Ukrayna’ya bağladı ve bunun Rusya’daki İtalyan toplumunu korkutma girişimi olduğunu açıkladı. 🔹 Rus güvenlik kurumları restoran saldırısının şüphelilerini açıklamadı. Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin saldırıyı “acımasız bir terör eylemi” olarak nitelendirdi ancak sorumluyu belirtmedi. 🔹 Bazı Rus medya kuruluşları, restoran saldırısında doğum gününü kutlayan bir Rus generalin hedef alındığını yazdı. Generalin, 2022’de Kiev’i ele geçirme girişimine liderlik eden ve kısa süre önce Rusya Uzay ve Hava Kuvvetleri Komutanlığına atanan Korgeneral Aleksandr Çayko olabileceği öne sürüldü; bu bilgiler bağımsız olarak doğrulanamadı.

🔹 Rusya'nın balistik füzeleri Ukrayna'ya ulaştığında hava savunma sistemlerinin tehdidi tespit edip önlemesi için yalnızca birkaç dakikası, bazen birkaç saniyesi kalıyor. 🔹 Balistik füzeler roket gibi fırlatılıyor ve hedeflerine ses hızının birkaç katına ulaşan hızlarla, dik bir açıyla ilerliyor. Bu özellik, savaş başlığının tespit edilip imha edilmesi için gereken süreyi önemli ölçüde kısaltıyor. 🔹 Rusya'nın Kyiv'e düzenlediği son füze saldırısında bir bira fabrikası, depo ve posta tasnif merkezi hedef alındı. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, saldırıda en az 17 kişinin öldüğünü ve onlarca kişinin yaralandığını söyledi. 🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri sözcüsü Yuriy İhnat, Patriot sistemlerinin Ukrayna hizmetinde Rusya'nın İskander-M, S-400 ve Zirkon füzelerini önleyebilen tek sistem olduğunu söyledi. ABD'nin THAAD ve deniz konuşlu Aegis sistemleri Ukrayna'ya verilmedi. 🔹 Patriot sisteminin PAC-3 modeli, hedefin yakınında patlamak yerine manevra yapabilen önleyiciyi gelen savaş başlığıyla çarpıştırıyor. Ukrayna'nın şehirlerini korumaya yetecek sayıda Patriot bataryası ve önleyici füzesi bulunmuyor. 🔹 Rusya, balistik füzeleri seyir füzeleri, insansız hava araçları ve sahte hedeflerle birlikte kullanarak Ukrayna hava savunmasını aynı anda çok sayıda tehdidi izlemeye ve sınırlı sayıdaki önleyici füzeyi paylaştırmaya zorluyor. 🔹 Patriot ve THAAD önleyicilerine yönelik küresel talep, ABD-İsrail savaşı nedeniyle arttı. ABD Patriot envanterinin savaş öncesi seviyeye göre en az %65 azaldığı tahmin ediliyor; Pentagon ise geniş bir cephaneliği koruduğunu açıkladı. 🔹 Lockheed Martin 2025'te 600'den fazla PAC-3 MSE önleyicisi teslim etti ve 2030 sonuna kadar yıllık üretim kapasitesini 2 bine çıkarmaya çalışıyor. NATO, Avrupa'nın ilk Patriot füze üretim tesisinin eylülde Almanya'da açılmasının beklendiğini açıkladı. 🔹 Donald Trump, Türkiye'deki NATO zirvesinde ABD'nin Ukrayna'ya Patriot üretme lisansı vereceğini söyledi; yaklaşık üç hafta sonra nihai karar vermediğini açıkladı. Ukrayna'da üretimin başlaması, lisans verilse bile yıllar alabilir. 🔹 Ukrayna, füzeleri havada önlemenin yanı sıra Rus füze rampalarını ve ilgili altyapıyı fırlatma öncesinde imha etmeye çalışıyor. Zelenskiy, Ukrayna güçlerinin Rusya içinde hedef belirlemek için Starlink iletişimini kullanmasına izin verilmesi konusunda Trump'tan Elon Musk'a yardımcı olmasını istedi; talep Beyaz Saray, Ukrayna Büyükelçiliği veya SpaceX tarafından kamuoyu önünde doğrulanmadı. 🔹 Kyiv, Patriot sistemlerine bağımlılığı azaltmak amacıyla daha düşük maliyetli Freya adlı balistik füze savunma sistemini geliştiriyor. Ukrayna ve dokuz Avrupa ülkesi, ortak füze savunma kapasitesi oluşturmak için temmuz ayında koalisyon kurdu; Freya'nın ne zaman kullanılabilir hale geleceği netleşmedi. 🔹 Zelenskiy, Ukrayna'nın 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yalnızca üçte bir oranında hava savunma füzesi aldığını söyledi. Önleyici füze sevkiyatını hemen artırmayan ortakların yeni yaptırımlar uygulaması gerektiğini belirtti.

🔹 İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydetti. 🔹 Taslak anlaşmaya göre gemiler Basra Körfezi’ne İran’ın kontrolündeki bir rotadan girecek ve Umman’ın kontrolündeki bir rotadan çıkacak. 🔹 Güvenlik sağlanması ve deniz ortamının korunması karşılığında hizmet ücretleri alınması planlanıyor. 🔹 Görüşmeler sürüyor; nihai anlaşmanın farklı bir biçim alabileceği ve herhangi bir anlaşmanın ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmasına bağlanabileceği belirtiliyor. 🔹 ABD, İran’ın boğaz üzerinde kontrol kuracağı herhangi bir anlaşmayı kabul etmiyor. ABD, hiçbir tarafın geçiş rotalarını veya geçiş imkanını kontrol etmediği mevcut duruma dönülmesini istiyor. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman’la görüşmelerin güvenli giriş ve çıkış deniz koridorları oluşturulmasına odaklandığını söyledi. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, görüşmelerde ilerleme sağlandığını ancak henüz nihai sonuca ulaşılmadığını açıkladı. 🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, boğazın bugün veya yarın açılması için anlaşma yapılabileceğini söyledi; geçiş ücretleri konusunda ise serbest dolaşım olacağını belirtti. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ücret alınmasına karşı çıktı ve İran’ı yeni bir ABD askeri tırmanışını önlemek için anlaşmaya varma konusunda “son şansına” sahip olmakla niteledi. 🔹 İran, ABD ile müzakere yürüttüğünü reddetti ve görüşmelerin yalnızca Umman’la yapıldığını açıkladı. 🔹 Haziran ayında boğazı yeniden açmak ve savaşı sona erdirmek amacıyla 60 günlük görüşmeler başlatmak için yapılan geçici anlaşma, boğaz çevresinde artan çatışmalar nedeniyle çöktü. 🔹 Umman açıklarında Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir kargo gemisi kimliği bilinmeyen bir mermiyle vurulduğunu bildirdi; İngiliz deniz güvenliği şirketi Ambrey geminin hasar gördüğünü açıkladı.

🔹 Senato Yargı Komitesi, Başkan Donald Trump’ın eski kişisel avukatı Todd Blanche’ın başsavcılık adaylığını 12-10 oyla ve parti çizgisinde destekleyerek Genel Kurul oylamasına taşıdı. 🔹 Teksas Senatörü John Cornyn ile Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, Trump’ın İç Gelir Servisi’ne (IRS) karşı açtığı davanın uzlaşma şartları nedeniyle Blanche’ın adaylığını engellemekle tehdit etti. 🔹 Cornyn ve Tillis, Adalet Bakanlığı’nın siyasi nedenlerle yargılandığını düşünen Trump müttefiklerini tazmin etmek üzere oluşturulacağı duyurulan 1,8 milyar dolarlık fondan ilerlemeyeceğini yazılı olarak teyit etmesinin ardından Blanche’ı destekledi. 🔹 Blanche, pazar akşamı yayımladığı emirle “her türlü şüphenin ötesinde bir Fon olmadığını” açıkladı. 🔹 Blanche’ın Senato Genel Kurulu’nda onaylanması için gereken oy sayısı kesinleşmedi; oylamanın hafta sonuna kadar yapılması mümkün. 🔹 Maine Senatörü Susan Collins, Adalet Bakanlığı’nın bağımsızlığını aşındıran adımlar attığını söyleyerek Blanche’ı desteklemeyeceğini açıkladı. Alaska Senatörü Lisa Murkowski ile Louisiana Senatörü Bill Cassidy ise oylarının yönünü açıklamadı. 🔹 Demokrat senatörler, fonun yeni bir Adalet Bakanlığı emriyle yeniden oluşturulabileceğini savunarak fonu kalıcı olarak yasaklayan bir yasa talep etti. 🔹 Adalet Bakanlığı, uzlaşmadaki vergi denetimi muafiyetinin yalnızca anlaşma sırasında açık olan talepler için geçerli olduğunu ve Trump’ın gelecekteki vergi bildirimlerinin incelenmesini engellemediğini açıkladı. Muafiyet yalnızca davayı açan Trump, iki oğlu ve Trump Organization için geçerli. 🔹 Cornyn, Adalet Bakanlığı’nın başında istikrar sağlayacak bir güce ihtiyaç olduğunu söyleyerek Blanche’ı desteklediğini açıkladı. 🔹 Blanche, Trump’ın dört ceza davasındaki savunma ekibinin önemli üyelerinden biri olarak görev yaptıktan sonra geçen yıl Adalet Bakan Yardımcısı oldu ve Pam Bondi’nin görevden ayrılmasının ardından geçici başsavcılığa getirildi. 🔹 Blanche’ın göreve gelmesinin ardından Adalet Bakanlığı, eski FBI Direktörü James Comey hakkında Trump’ı tehdit ettiği suçlamasıyla dava açılması için harekete geçti. Comey’nin avukatları, bakanlığı hâkimleri yanıltmak, yanlış ifadeler içeren belgeler sunmak ve siyasi saik taşıdığını savundukları kovuşturmayı yürütmek için önemli bilgileri gizlemekle suçladı. 🔹 Blanche ayrıca eski Adalet Bakanlığı savcısı Joseph diGenova’yı, eski kolluk kuvvetleri ve istihbarat yetkililerinin Trump’ı zayıflatmak amacıyla komplo kurup kurmadığını inceleyen Florida merkezli soruşturmayı yönetmek üzere atadı.

🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu, Hamas tamamen silahsızlandırılana kadar İsrail güçlerinin Gazze’deki mevcut hatlarından çekilmeyeceğini söyledi. 🔹 Netanyahu, İsrail güçlerinin kendilerini, topraklarını ve vatandaşlarını korumak için gereken her şeyi yapmaya devam edeceğini açıkladı. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu anlaşma, Hamas’ın silahsızlanmaya başlamasını, İsrail’in saldırıları durdurmasını ve kontrol ettiği Gazze topraklarının yaklaşık yüzde 60’ından çekilmeye başlamasını öngörüyordu. 🔹 Netanyahu, ABD yönetiminin gönderdiği taslağı kabul etmediklerini ve kendi görüşlerini ilettiklerini söyledi. 🔹 Anlaşma, Ekim ayında yürürlüğe giren ve büyük askeri operasyonları sona erdirerek Gazze’de tutulan rehinelerin kalan bölümünün serbest bırakılmasını sağlayan ateşkes düzenlemesine dayanıyordu; ancak diğer başlıklardaki uygulama durdu. 🔹 Filistinliler, 2023’te Gazze Şehri’nin Sabra Mahallesi’nde düzenlenen İsrail saldırısında ölen kişiler için toplu cenaze namazı kıldı. 🔹 Saldırıda 22 Kasım 2023’te 300’den fazla kişi öldü. Hafta sonunda enkazdan 40’ı çocuk 112 kişinin kalıntıları çıkarıldı; 157 kişinin cenazesine ise hâlâ ulaşılamadı. 🔹 Cenazeler Filistin bayraklarına sarılarak enkazların arasında sıralandı ve yüzlerce kişi cenaze namazına katıldı. Namazın ardından cenazeler yakındaki mezarlığa götürülerek defnedildi. 🔹 Ateşkes, Gazze’nin bazı bölgelerinde enkaz kaldırma ve cenazeleri çıkarma çalışmalarının ilerlemesine imkân sağladı. 🔹 Gazze Sağlık Bakanlığı, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana bölgede en az 1.252 kişinin öldüğünü açıkladı. 🔹 Bakanlık, İsrail’in misilleme operasyonunda toplam Filistinli ölü sayısının 73.377’yi aştığını bildirdi; kadınlar ve çocuklar ölenlerin çoğunluğunu oluşturuyor. 🔹 Gazze Sağlık Bakanlığı kayıtlarındaki verilere göre en az 7.400 kişi hâlâ enkaz altında bulunuyor; bazı olaylarda ailelerin tamamının ölmesi nedeniyle gerçek sayının binlerce daha yüksek olabileceği belirtiliyor. 🔹 İsrail, saldırılarının askerlerini tehdit eden, 7 Ekim 2023 saldırısına katılan veya başka ihlaller gerçekleştiren militanları hedef aldığını açıkladı. Ateşkesin başlamasından bu yana beş İsrail askeri öldü. 🔹 Ekim ayındaki ABD destekli ateşkes anlaşması, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, İsrail’in çekilmesini, Uluslararası İstikrar Gücü konuşlandırılmasını ve bağımsız bir Filistin yönetiminin idare ile yeniden imar çalışmalarını yürütmesini öngörüyordu. 🔹 İsrail, sürecin Hamas’ın silahlarını bırakmasına bağlı olduğunu söylerken Hamas, İsrail’in saldırıları durdurmasını ve Gazze’den çekilmeye başlamasını talep ediyor. Taraflar birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçluyor. 🔹 Gazze’de yaklaşık 2 milyon Filistinlinin çoğu yerinden edildi; birçok kişi, aşırı kalabalık ve kötü koşullar nedeniyle kemirgen istilası ile suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıkların görüldüğü çadır kamplarında yaşıyor.

🔹 SpaceX, halka açık şirket olarak yayımladığı ilk çeyrek raporunda 541 milyon dolar zarar açıkladı; hisse başına zarar 9 cent oldu. 🔹 Haziran sonunda sona eren üç aylık dönemdeki zarar, finans analistlerinin tahminlerinin yarısından az gerçekleşti. 🔹 Şirketin geliri yıllık bazda yüzde 90’dan fazla artarak 7,8 milyar dolara yükseldi. 🔹 SpaceX’in bağlantı iş kolunun geliri yüzde 66 arttı; Starlink uydu iletişim hizmetinin abone sayısı iki katına çıkarak 12 milyona ulaştı. 🔹 Elon Musk, Starlink’in gelecekte dünya internet trafiğinin çoğunluğunu sağlayabileceğini söyledi. 🔹 SpaceX’in altyapı ve araştırma-geliştirme harcamaları bir yıl içinde 3 milyar doların altından 18 milyar dolara yükseldi. Finans Direktörü Bret Johnsen, sonraki iki çeyrekte de benzer sermaye harcamaları beklediğini açıkladı. 🔹 Musk, yapay zekâ yatırımlarını savundu ve şirketin gelirinin 1 trilyon dolara 2030’da ulaşmasını beklediğini söyledi; önceki hedef 2031’di. 🔹 SpaceX hisseleri salı günü normal işlemlerde yüzde 9 yükseldi ancak mesai sonrası kazancının büyük bölümünü geri verdi. Hisse, hazirandaki zirvesinden bu yana yaklaşık yarı yarıya geriledi. 🔹 Starship, geçen ayın sonunda yapılan testte uyduları uzaya başarıyla yerleştirdi. Musk, şirketin ay sonunda uzay aracını ve güçlendiricisini mekanik kollarla üsse dönüş sırasında yakalayarak yeniden kullanılabilirliği test etmeyi planladığını söyledi. 🔹 SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell, şirketin 2028’de Ay’a astronot göndermek istediğini açıkladı. 🔹 İçeriden bazı kişilerin hisse satışını sınırlayan kilitlenme hükmü perşembe günü gevşeyecek ve 900 milyondan fazla SpaceX hissesi işlem görmeye açılacak. Önümüzdeki aylarda başka hisse dilimleri de serbest bırakılacak. 🔹 SpaceX ayrıca daha önce Twitter olarak bilinen X sosyal medya platformunu işletiyor.

ABD-İran görüşmeleri 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni saldırı turunu iptal ettikten sonra ABD ile İran'ın savaşı sona erdirmek için görüşmelere yeniden başladığını söyledi. 🔹 Trump, görüşmelerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin kaygıların ele alınması için "son şans" olduğunu söyledi. 🔹 Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin çağrısı üzerine İran'a yönelik büyük saldırıları ertelediğini açıklayan Trump, ABD güçlerinin İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük saldırıyı düzenlemeye hazırlandığını söyledi. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı, ABD ile görüşme yapılmadığını açıkladı. Bakanlık sözcüsü İsmail Baghaei, görüşmelerin yalnızca Hürmüz Boğazı'nda geçici ve güvenli bir seyir rotası oluşturmak amacıyla Umman'la yürütüldüğünü söyledi. 🔹 Pazar günü Hürmüz Boğazı'ndan dokuz gemi geçti; gemilerin çoğu İran'ın kontrolündeki rotayı kullandı. Savaş öncesinde dünya genelindeki petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu suyolundan geçiyordu. İran'ın bölgesel temasları 🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Şii Müslümanların yıllık Erbain törenlerine katılmak üzere Irak'ın Necef kentine gitti. 🔹 İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Mohammad Atabak, ABD'nin deniz ablukası sırasında transit geçişteki darboğazları azaltmak ve İran'a ait daha fazla konteyneri Pakistan limanlarından geçirmek amacıyla Pakistan'a iki günlük ziyaret başlattı. 🔹 Suriye Geçici Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ve Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani, Şam'da karşılıklı iş birliğini geliştirme ve bölgesel güvenliğe katkı sağlama yollarını görüştü. 🔹 Görüşme, İran destekli Iraklı milis gruplarının Irak genelinde ve Kürt bölgesinde ABD çıkarlarını hedef alan çok sayıda insansız hava aracı saldırısı düzenlediği dönemde gerçekleşti. İran ve Gazze 🔹 İran yargısı, geçen yılki 12 günlük savaş ve devam eden çatışma sırasında İsrail adına casusluk yaptıkları gerekçesiyle Omid Behzad ile Pouria Safvat'ı idam etti. 🔹 Gazze'nin savaş sonrası geçiş sürecini yöneten Nikolay Mladenov, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşerek Gazze'ye yönelik askeri saldırıların durdurulmasını ve bölgedeki tüm silahların tasfiye edilmesini talep etti. 🔹 Gazze Şeridi'nde pazartesi günü bir araca düzenlenen İsrail saldırısında iki erkek öldü. Gazze'deki hastaneler, hafta sonundaki saldırılarda çocukların da aralarında bulunduğu en az 17 kişinin öldüğünü açıkladı; İsrail ordusu saldırıların militanları hedef aldığını söyledi. 🔹 Gazze'de yüz binlerce yerinden edilmiş Filistinlinin kaldığı plastik çadırlar, yaz sıcakları nedeniyle aşırı ısınıyor. Temiz su, elektrik ve sanitasyon olanaklarının sınırlı olması susuzluk, sıcaklığa bağlı hastalıklar ve bulaşıcı hastalık riskini artırıyor.

Kritik mineral üretimi 🔹 New Hampshire'daki Phoenix Tailings tesisi, madencilik atıklarını elektrik kullanarak işleyip ABD silah sistemlerinde kullanılan kritik metalleri çıkarıyor. 🔹 Phoenix Tailings, kritik minerallerin işlenmesinde Çin'in hakimiyetini azaltmak için Pentagon'dan 500 milyon dolarlık kredi aldı. 🔹 Şirket, Massachusetts'te savunma, havacılık ve otomotiv sektörlerine yönelik daha büyük bir tesis kurmayı planlıyor. Yeni fabrikanın inşası 18 aya kadar sürebilir. 🔹 Phoenix Tailings, maden atıklarının yanı sıra geri dönüştürülmüş mıknatısları ve disk sürücülerini hammadde olarak kullanıyor. 🔹 Elektrik içeren kimyasal süreç, malzemenin oksijenini ayırarak savaş uçakları, füzeler, radar sistemleri ve insansız hava araçlarında kullanılan güçlü sabit mıknatısların üretimine uygun metal elde ediyor. 🔹 Savunma sektörü samaryuma her yıl 50 ila 100 ton ihtiyaç duyuyor; ABD'nin üretim kapasitesi ise sınırlı kalıyor. 🔹 Phoenix Tailings'in yıllık samaryum üretimi yaklaşık 200 kilogram seviyesinde bulunuyor. Şirket üretimi üç ay içinde yaklaşık 5 tona, gelecek yıl veya 2028'de ise 120 tona çıkarmayı hedefliyor. Alternatif tedarik kaynakları 🔹 Arnold Magnetic Technologies, Tomahawk gibi hassas güdümlü füzelerde kullanılan samaryum-kobalt mıknatısları için Çin yerine Fransa'daki Solvay şirketine yöneldi. 🔹 Solvay, La Rochelle kentindeki terk edilmiş madencilik atıklarını yeniden işleyerek samaryum dahil farklı nadir toprak elementlerini üretmeye başladı. 🔹 Solvay, kalıcı mıknatıslara yönelik talep, tedarik zinciri güvenliği ve Avrupa ile ABD'deki müşterilerin çeşitlendirilmiş tedarik arayışının üretim artışını desteklediğini açıkladı. 🔹 Çin, küresel tungsten madeni arzının yaklaşık yüzde 80'ini ve işleme kapasitesinin daha büyük bölümünü kontrol ediyor. ABD, tungsten ihtiyacında Çin ithalatına bağımlı durumda. 🔹 ABD'deki tungsten üretimini artırma çabalarının yıllar sürmesi bekleniyor; bu süreçte Pentagon ve savunma yüklenicileri mevcut stoklara, genişletilmiş geri dönüşüme ve sınırlı sayıdaki Çin dışı kaynağa ihtiyaç duyabilir. İran savaşı ve ABD politikası 🔹 İran'la yeniden başlayan çatışmalar, ABD ordusunun Patriot ve THAAD önleyicileri ile Tomahawk füzelerindeki azalan stokları üzerindeki baskıyı artırdı. 🔹 Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, Tomahawk, Patriot ve THAAD stoklarının yenilenmesinin en az üç yıl sürebileceği konusunda uyardı. 🔹 Başkan Donald Trump'ın 20 Temmuz tarihli başkanlık kararnamesi, askeri ekipmanlar ile bunların üretim, bakım ve onarımında kullanılan kritik malzemelerin yurt içinden veya müttefik ülkelerden tedarik edilmesini öngörüyor. 🔹 Lockheed Martin, müşterilerinin görevlerini destekleyen kritik malzemelere erişimi güvence altına almak için küresel nadir toprak elementi tedarik zincirini sürekli değerlendirdiğini açıkladı.

🔹 Japon hükümeti, Ukrayna ve Orta Doğu’da kullanılan dronlar ile yapay zekâ gibi yeni savaş yöntemlerine uyum sağlanması ve savunma sanayisinin güçlendirilmesi gerektiğini açıkladı. 🔹 Kabine tarafından kabul edilen 598 sayfalık savunma belgesi, Çin’i Japonya’nın en büyük stratejik sınaması olarak tanımladı. 🔹 Japonya son yıllarda askeri kapasitesini ve savunma harcamalarını artırdı; Çin’in askeri faaliyetlerini caydırmak amacıyla uzun menzilli seyir füzeleri konuşlandırmaya başladı. 🔹 Japon hükümeti, kıyı savunmasında kullanılmak üzere uzun menzilli füzelerle birlikte görev yapabilecek muharebe dronlarının geliştirilmesine öncelik veriyor. Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi, temmuz başında “Hız kritik” dedi. 🔹 Tedarik, Teknoloji ve Lojistik Ajansı, hızlı geliştirme programı için 38 başvuru arasından dört drone üreticisi seçti. Seçilen şirketlerin ağustos başında Japon donanmasının testlerine katılması ve ardından nihai seçimin yapılması planlanıyor. 🔹 Toshiba, Pro Drone adlı girişimle birlikte muharebe dronları geliştirme planını açıkladı. Mürettebatsız silahlar, nüfusu ve asker sayısı azalan Japonya’nın personel açığını azaltabilir. 🔹 Japonya, Çin’in Pasifik’teki savaş gemilerinin artan varlığı ve faaliyet sıklığı nedeniyle güneybatı adalarındaki askeri güçlerini artırdı. Savunma Bakanlığı, Pasifik stratejisini incelemek ve Çin’e karşı savunmayı güçlendirmek için özel bir birim kurdu. 🔹 Savunma belgesi, Çin’in askeri harcamalarını şeffaflık olmadan sürekli artırdığını ve nükleer ile füze kapasitesini hızlı biçimde geliştirdiğini kaydetti. Çin uçaklarının geçen aralıkta, Japonya’nın güneybatısındaki uçak gemisi tatbikatları sırasında Japon uçaklarına radar kilitlemesi yaptığı belirtildi; radar kilitleme füze ateşlemeye hazırlık anlamına gelebilir. 🔹 Çin’e ait iki uçak gemisi, geçen haziranda ilk kez Japonya’nın güneyindeki Iwo Jima Adası yakınlarında görüldü. Çin ve Rusya’nın Japonya çevresindeki ortak bombardıman uçağı uçuşları ile savaş gemisi faaliyetleri, Japonya’nın ulusal güvenliği açısından ciddi bir endişe oluşturuyor. 🔹 Savunma belgesi, Kuzey Kore’nin hipersonik silahlar da dahil olmak üzere füze kapasitesini hızla geliştirmesini giderek daha ciddi ve acil bir tehdit olarak tanımladı. Kuzey Kore’nin Rusya ile artan askeri ilişkileri ve Moskova’nın Ukrayna’daki savaşına verdiği destek de ciddi endişe olarak değerlendirildi. 🔹 Japon hükümeti, savunma üretimi ve teknolojisinin askeri güç açısından gerekli olduğunu açıkladı; girişimlere ve bilimsel araştırmalara yönelik finansmanı artırıyor. Japonya’nın ölümcül silah ihracatı yasağını kaldırması, ülkenin gelişmemiş savunma sanayisini güçlendirebilir. 🔹 Japonya, Avustralya’ya 11 geliştirilmiş Mogami sınıfı fırkateynin ortak geliştirilmesi ve transferi için anlaşma yaptı. Yeni Zelanda ile benzer bir anlaşmayı görüşen Japonya, emekliye ayrılmış muhripleri Filipinler’e satmak için de anlaşma imzaladı.

Görüşmeler 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasındaki yeni görüşmelerin İran’ın anlaşma yapıp ABD’nin saldırıları tırmandırmasını önlemesi için “son şans” olduğunu söyledi. 🔹 Trump, müzakerelerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ve İran’ın nükleer programıyla ilgili ABD’nin endişelerini giderecek bir yol oluşturulmasına odaklanacağını açıkladı. 🔹 Trump, görüşmelerin ilk aşamasının boğazın açılması, ikinci aşamasının ise nükleer silahlardan arındırma süreci olacağını söyledi; ikinci aşamanın zaman alacağını ekledi. 🔹 Trump, İran’ın nükleer silah geliştirmesini önleme konusunun görüşüldüğünü söyledi ve müzakerelerin durumunun aynı gün veya ertesi gün öğrenilebileceğini belirtti. Saldırı planı 🔹 Trump, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yeni saldırıları ertelemesini istediğini söyledi. 🔹 ABD güçlerinin pazar günü II. Dünya Savaşı’ndan bu yana düzenlenecek en büyük saldırıyı gerçekleştirmesi için plan hazırlandı; Trump, Körfez ülkelerinin liderleri ve bazı İranlı yetkililerin talebi üzerine planı iptal ederek diplomasiye daha fazla zaman tanıdı. 🔹 Trump, İran’a karşı sabrının tükendiğini söyleyerek Tahran’ın “iyi bir belge” imzalaması için bunun son şans olduğunu açıkladı. 🔹 İran’ın Umman’la görüşmelerinin yalnızca Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş için geçici bir rota oluşturulmasına odaklandığını açıklaması Trump’ın tepkisini çekti. 🔹 Trump, İran’ın kabul edip etmemesinden bağımsız olarak nükleer silah geliştirmesini önleme konusunda görüşmeler yürütüldüğünü söyledi. Siyasi ve ekonomik etkiler 🔹 Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Trump’la yaptığı telefon görüşmesinde çatışmanın tırmanmasının küresel ekonomiyi ağır etkileyebileceği uyarısında bulundu. 🔹 Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri olası İran saldırılarına karşı kendilerini savunabilecek konumda; Kuveyt ise Irak’taki İran destekli milislerin saldırılarına karşı daha savunmasız olabilir. 🔹 ABD’li yetişkinlerin yaklaşık üçte ikisi İran savaşının buna değmediğini düşünüyor; bu görüş Demokratların ve bağımsızların büyük çoğunluğu ile Cumhuriyetçilerin yaklaşık yüzde 37’si tarafından paylaşılıyor. 🔹 Louisiana Senatörü John Kennedy, çatışmanın daha da tırmanmasının enerji fiyatlarını artırabileceğini ve ABD’de enflasyonu yükseltebileceğini söyledi. 🔹 Kennedy, çatışmayı tırmandırmak yerine yaptırımların sıkılaştırılmasını ve İran’ın nükleer programının hedef alınmasını önerdi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin talebi üzerine İran’a yönelik yeni saldırı emri vermeyi ertelediğini açıkladı. 🔹 Trump, ABD güçlerinin pazar günü İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirilecek en büyük saldırıyı düzenlemesi için plan hazırlandığını, ancak diplomasiye daha fazla zaman tanımak amacıyla planı iptal ettiğini söyledi. 🔹 Trump, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve bazı İranlı yetkililerle yapılan görüşmelerin kararında etkili olduğunu belirtti. 🔹 Trump, ortaya çıkan anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve İran’ın nükleer programıyla ilgili ABD kaygılarının giderilmesini kapsayacağını söyledi. Savaş öncesinde dünya genelindeki petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçiyordu. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Hürmüz Boğazı’nın 28 Şubat’tan önceki durumuna dönmeyeceğini açıkladı. Bekai, İran’ın Umman ile boğazdan geçişleri görüştüğünü, ancak boğazın yeniden açılması konusunda şu anda bir görüşme yapılmadığını söyledi. 🔹 İran Savunma Bakanı, Trump’ın açıklamasının ardından İran’ın şaşırmadığını ve pasif kalmadığını, ülkenin ABD’den gelebilecek somut tehditlere karşı teyakkuzda olduğunu duyurdu. 🔹 Trump, ABD ve İran arasındaki müzakerelerin pazartesi öğleden sonra yeniden başlamasını beklediğini söyledi. 🔹 Arabuluculuk sürecine dahil olan bölgesel bir yetkili, önerinin ABD ve İran’ı müzakerelere döndürmeyi, Hürmüz Boğazı’nı açmayı ve bölgedeki saldırıları durdurmayı öngördüğünü açıkladı. Öneri kapsamında ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını sona erdirmesi ve Tahran’ın petrol ihraç etmesine izin vermesi planlanıyor. 🔹 Bölgesel yetkili, henüz anlaşmaya varılmadığını ancak arabuluculuk çalışmalarının sürdüğünü söyledi. 🔹 Trump, İsrail’in haziranda varılan ateşkes anlaşmasını uygulayarak savaşı sona erdirme taahhüdüne katıldığını açıkladı. İsrail yönetimi açıklamaya kamuoyu önünde yanıt vermedi. 🔹 Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, yeni bir ABD bombardımanının İran’ın Körfez ülkelerine misilleme yapmasına ve küresel ekonominin ağır zarar görmesine yol açabileceği uyarısında bulundu. 🔹 Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar olası İran saldırılarına karşı kendilerini savunabilecek durumda bulunurken, Kuveyt İran destekli Iraklı milislerin saldırılarına karşı daha savunmasız olabilir.

🔹 ABD Deniz Piyadeleri'ne ait F-35B savaş uçağı, cuma günü San Diego'daki Miramar Hava Üssü yakınlarında düştü. 🔹 Pilot, uçak düşmeden önce fırlatma koltuğunu kullandı ve paraşütü açıldı. Pilotun hayati tehlike taşımayan yaralanmalar nedeniyle yerel bir sağlık kuruluşuna götürüldüğü ve durumunun stabil olduğu açıklandı. 🔹 Uçak, Kaliforniya'daki bir Hava Kuvvetleri üssüne gitmek üzere Teksas'tan havalanmıştı. 🔹 Görgü tanığı Wade Lott, uçağın yere yaklaşık 30 metre kala pilotun fırladığını, uçağın pistin yanına düşerek patladığını söyledi. 🔹 Kaza bölgesinde siyah duman yükseldi; askeri ve itfaiye araçları olay yerine sevk edildi. İtfaiye ekipleri, enkazın yakınında başlayan bitki örtüsü yangınına müdahale etti. 🔹 Deniz Piyadeleri kazayı, hasarın 2 milyon doları aşması, uçağın tamamen kullanılamaz hale gelmesi veya personel ölümü durumlarında kullanılan en ağır kategori olan “Class A” kaza olarak sınıflandırdı. 🔹 ABD Deniz Piyadeleri, Donanması ve Hava Kuvvetleri envanterinde 630'dan fazla F-35 bulunuyor. Kısa mesafede kalkış ve dikey iniş yapabilen F-35B'nin tek bir uçağının maliyeti yaklaşık 109 milyon dolar. 🔹 Hava Kuvvetleri'nde 2000'den bu yana F-35 uçaklarının karıştığı en az 17 başka “Class A” kaza yaşandı. F-35 modellerinin 2015'te hizmete girmesinden bu yana beş kazada pilotlar fırlatma koltuğunu kullanarak kurtuldu; bu kazalardan en az birinde pilot yaralandı.

🔹 Batı Avrupa’nın büyük bölümünde orman yangını acil durumu hafiflerken, şiddetli rüzgârlar alevleri bir sahil tatil beldesine taşıdığı için en tehlikeli cephe Yunanistan’a kaydı. 🔹 Korint Körfezi’ndeki Porto Germeno’yu korumak için yaklaşık 500 itfaiyeci görev yaptı; alevler yoğun çam ormanında ilerlerken duman güneşi kapattı. 🔹 Agios Vasileios yakınlarında cuma günü başlayan yangın nedeniyle yaklaşık 300 kişi deniz yoluyla tahliye edildi ve cumartesi günü yeni tahliye emirleri verildi. 🔹 Yunanistan’daki yangın bölgesinde Fransa ve Romanya’dan geçici olarak gönderilen ekiplerin yanı sıra 19 yangın söndürme uçağı ve 11 helikopter görev aldı. Nafpaktos’un doğusunda çıkan başka bir yangın, en az dört köy için tahliye uyarılarına yol açtı. 🔹 İklim Krizi ve Sivil Koruma Bakanı Evangelos Tournas, çok güçlü ve fırtına şiddetindeki rüzgârların müdahaleyi son derece zorlaştırdığını söyledi. Şiddetli türbülans, bazı uçakların su almasını veya yangınlara yeterince yaklaşarak su bırakmasını engelledi. 🔹 Fransa’nın güneybatısındaki Gironde yangını, Bordeaux’nun batısında 420 kilometrekarelik çam ormanını yaktı; yaklaşık 198 bin kişinin evlerine dönmesine izin verildi. 🔹 Gironde yangını cumartesi günü kendi sınırları içinde tutuldu ancak ilerlemenin tamamen durduğunu gösteren “sabit” aşamaya ulaşmadı. Aktif bölgeler ve yer altındaki sıcak noktalar sürerken, Cap Ferret yarımadasının büyük bölümü tahliyeye kapalı kaldı. 🔹 Güney Fransa’nın Var bölgesindeki Gros Bessillon yangını, mistral rüzgârlarının közleri yeniden canlandırmasının ardından aktif kaldı. Bölgede 1.300 itfaiyeci görev yaparken yaklaşık 2.500 kişi evlerine dönemedi. 🔹 İspanya’daki büyük yangınlar ilerlemeyi durdurdu, Portekiz’in ana yangını kontrol altına alındı. Fransa ve İspanya’daki yangınların krizin zirvesinde yaklaşık 333 bin kişiyi evlerinden ve tatil bölgelerinden uzaklaştırdığı belirtisiz doğrudan olgu olarak: Fransa ve İspanya’daki yangınlar krizin zirvesinde yaklaşık 333 bin kişiyi evlerinden ve tatil bölgelerinden uzaklaştırdı. 🔹 AB’nin Copernicus İklim Servisi, Avrupa’nın 1980’lerden bu yana küresel ortalamanın iki katından fazla ısınarak dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğunu açıkladı. Artan sıcaklıklar ve uzun süreli kuraklık bitki örtüsünü daha kuru ve yanıcı hale getirerek yangınların daha hızlı yayılmasına ve daha yoğun yanmasına yol açıyor. 🔹 Yunanistan’da 2018’de Atina yakınlarındaki Mati sahil yerleşiminde çıkan yangın 104 kişinin ölümüne neden olmuştu; yangın, bu yüzyılda Avrupa’nın en ölümcül orman yangını oldu. 🔹 Le Porge’da yaşayan 40 yaşındaki Matthieu Plessis, ailesine yedi nesildir ait olan evin kalıntılarına döndü. Yangın, bisiklet tamir işletmesine ait araç ve makineleri yok etti; Plessis, güçlü kalmaya ve diğer insanlara yardım etmeye çalıştığını söyledi.

🔹 F-35B tipi savaş uçağı, cuma günü Kaliforniya’daki San Diego yakınlarında bulunan Miramar Hava Üssü çevresinde düştü. 🔹 Pilot, uçak düşmeden önce fırlatma koltuğunu kullandı ve paraşütü açıldı. 🔹 ABD Deniz Piyadeleri, pilotun hayati tehlike oluşturmayan yaralanmalar nedeniyle yerel bir sağlık kuruluşuna götürüldüğünü ve durumunun stabil olduğunu açıkladı. 🔹 Kaza bölgesinde siyah duman yükseldi; askeri araçlar, itfaiye ekipleri ve personel enkazın çevresinde çalışma yaptı. 🔹 San Diego İtfaiyesi, kaza bölgesi yakınında başlayan bitki örtüsü yangınına müdahale etti. 🔹 Görgü tanığı Wade Lott, iki uçağın piste doğru alçaldığını, ilk uçağın sorunsuz indiğini ve ikinci uçağın yere yaklaşık 30 metre kala yavaşladığını söyledi. 🔹 Lott, pilotun uçak yere çarpmadan hemen önce fırladığını ve uçağın başka bir uçağın yanına düşerek pistte parçalandığını söyledi. 🔹 ABD Deniz Piyadeleri kazayı, hasarın 2 milyon doları aşması, uçağın tamamen kullanılamaz hale gelmesi veya bir askerin ölümü durumlarında kullanılan en ağır kategori olan “A Sınıfı kaza” olarak sınıflandırdı. 🔹 ABD Deniz Piyadeleri, Donanması ve Hava Kuvvetleri envanterinde 630’dan fazla F-35 bulunuyor. Kısa kalkış ve dikey iniş için tasarlanan tek bir F-35B’nin maliyeti yaklaşık 109 milyon dolar. 🔹 F-35 programının, 1.800’den fazla ilave uçağın satın alınması ve uçakların onlarca yıl işletilmesiyle toplamda yaklaşık 2 trilyon dolara mal olması bekleniyor. 🔹 ABD Hava Kuvvetleri’nde 2000’den bu yana F-35 uçaklarını içeren en az 17 başka “A Sınıfı kaza” meydana geldi. 🔹 F-35’in 2015’te hizmete girmesinden bu yana bu uçakların farklı modellerinde, yeni kullanıma giren diğer savaş uçaklarına kıyasla daha az kaza yaşandı; ölümcül kazalar nadir kaldı.

🔹 Fas’tan İspanya’nın Ceuta topraklarına geçen on binlerce göçmen, yaşanan kaosun ardından cuma günü gönüllü olarak Fas’a döndü. En az 57 kişi hayatını kaybetti. 🔹 Ceuta Başkanı Juan Jesús Vivas, göçmen sayısını 60 bin olarak açıkladı; bu sayı bölge nüfusunun yaklaşık yüzde 70’ine denk geliyor. İspanya İçişleri Bakanlığı ise perşembe gününden itibaren yaklaşık 50 bin kişinin geçtiğini ve cuma akşamına kadar 48 bin 300 kişinin Fas’a döndüğünü duyurdu. 🔹 Bazı göçmenler denizde yaklaşık 5 kilometre yüzerek Ceuta’ya ulaştı. İspanyol makamları geçişleri durdurmak için tazyikli su, göz yaşartıcı gaz ve uyarı ateşi kullandı. 🔹 Hayatını kaybedenlerin bir kısmı boğuldu, bir kısmı ise Tarajal Plajı yakınındaki dalgakıran bariyerini geçmeye çalışırken yaşanan izdihamda öldü. 🔹 İspanya, Ceuta’da düzeni sağlamak için silahlı kuvvetlerini ve ek polis ekiplerini bölgeye gönderdi. Fas tarafında da güvenlik güçleri ile göçmenler arasında çatışmalar yaşandı. 🔹 İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Ceuta’yı ziyaret ederek sınır geçişini İspanya’nın toprak bütünlüğünün ihlali olarak nitelendirdi ve insan kaçakçılarını suçladı. 🔹 Sánchez, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin deniz yoluyla gelen göçmenlerin karadan geçen veya sınır çitine tırmanan kişiler gibi derhal sınır dışı edilemeyeceğine ilişkin kararının kaçakçılık ağları tarafından yanlış yorumlandığını söyledi. 🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ceuta’dan gelen görüntüleri kabul edilemez olarak nitelendirdi. Von der Leyen, tehlikeli geçişlerin durdurulmasını, kaçakçılık ağlarının dağıtılmasını ve kuralların izin verdiği ölçüde iadelerin hızlandırılmasını istedi. 🔹 Fas’ın İspanya Büyükelçisi Karima Benyaich, Ceuta’daki gelişmelerin Fas’ın isteği dışında yaşandığını söyledi ve yasal, düzenli ve güvenli göçü önceliklendirdiklerini açıkladı. 🔹 İtalya, İspanya ile arasındaki Schengen düzenlemesini geçici olarak askıya alarak hava ve deniz ulaşımında sınır kontrollerini yeniden başlattı. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez de İspanya ile sınır kontrollerini güçlendireceklerini söyledi. 🔹 İspanya hükümeti, Ceuta’daki krizin ülkede daha önce kabul edilen göçmen düzenlemesiyle ilgisi olmadığını açıkladı. Hükümet, yılın başında ülkede izinsiz yaşayan yüz binlerce göçmene oturum ve çalışma izni verilmesini öngören bir düzenleme başlatmıştı. 🔹 Fas’tan gelen göçmenler, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki diğer toprağı Melilla’ya da geçmeye çalıştı. Sınırdaki Bni Nsar kentinde polisle çatışan bazı kişiler taş attı ve polis araçlarını ateşe verdi; onlarca kişi gözaltına alındı.

🔹 Çin’in resmi imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI), hazirandaki 50,3 seviyesinden temmuzda 49,2’ye geriledi. Endeks, beş ay sonra ilk kez daralmaya işaret etti ve ekonomistlerin beklentilerinin altında kaldı. 🔹 PMI, fabrika yöneticileriyle yapılan anketlere dayanıyor. 50’nin üzerindeki değerler genişlemeyi, 50’nin altındaki değerler daralmayı gösteriyor. 🔹 Yeni siparişler alt endeksi temmuzda 48,5’e düşerek 2023’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü; haziranda bu değer 51,2’ydi. 🔹 Üretim alt endeksi hazirandaki 51,4 seviyesinden temmuzda 49,9’a geriledi. 🔹 İç tüketim ve yatırımlardaki durgunluk, Çin ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor. Uzun süredir devam eden emlak sektöründeki zayıflık tüketici güvenini etkilerken, istihdamdaki yoğun rekabet çalışanların harcamalar konusunda temkinli davranmasına yol açıyor. 🔹 İnşaat faaliyetleri dahil iç mal talebindeki zayıflık, PMI verilerindeki düşüşe katkıda bulundu. Temmuzda Çin’i etkileyen birkaç tayfun da imalat faaliyetlerini aksatmış olabilir. 🔹 Yarı iletkenler ve elektrikli araçlar gibi teknoloji ürünlerindeki güçlü ihracat, Çin’in genel büyüme ivmesini destekledi; ancak bu sektörler yüksek sermaye yatırımı gerektiriyor. 🔹 Çin ekonomisi, nisan-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 4,3 büyüdü. Bu oran, üç yılı aşkın sürenin en düşük yıllık büyüme hızı oldu ve hükümetin yüzde 4,5-5 aralığındaki yıllık büyüme hedefinin altında kaldı. 🔹 ABD dahil bazı ülkeler, güneş panellerinden otomobillere kadar Çin’deki aşırı sanayi kapasitesinden ve yoğun devlet sübvansiyonlarından şikâyet etti. Bu ülkeler, iç talep yavaşlarken Çin ihracatının artmasının ucuz ürünlerle diğer ekonomiler için tehdit oluşturduğunu söyledi; Pekin bu suçlamalara karşı çıktı. 🔹 Ekonomistler, Çin’in yılın geri kalanında büyümeyi desteklemek için ihracata dayanmaya devam etmesini bekliyor. Çinli liderler ise Komünist Parti Politbürosu toplantısında iç tüketimi artırma taahhüdünde bulundu.

🔹 Amazon, bu yıl teknoloji yatırımlarını çoğunlukla yapay zekâ alanında olmak üzere 20 milyar dolar artırarak toplam sermaye harcamasını 220 milyar dolara çıkaracak. Bu tutar robotlar, yarı iletkenler ve uydulara yapılacak harcamaları da kapsıyor. 🔹 Amazon CEO’su ve Başkanı Andy Jassy, artışın temel nedeninin bellek çiplerindeki maliyet yükselişi olduğunu söyledi. Yeni yatırım planı, şubatta açıklanan 200 milyar dolarlık planın ve geçen yılki 128 milyar dolarlık sermaye harcamasının üzerinde bulunuyor. 🔹 Amazon Web Services’in (AWS) satışları, nisan-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 37 arttı. Büyüme, önceki çeyrekteki yüzde 28’lik artışın üzerine çıkarak son 18 çeyreğin en yüksek seviyesine ulaştı. 🔹 Jassy, 220 milyar dolarlık harcama düzeyinde bile Amazon’un bu yılki talebin tamamını karşılayacak kapasiteye sahip olmayacağını söyledi. Talep baskısının 2027’de de sürmesinin beklendiğini ve 2028 için mevcut talebin de yüksek olduğunu ekledi. 🔹 Amazon hisseleri, sonuçların açıklanmasının ardından mesai sonrası işlemlerde yüzde 9’dan fazla yükseldi. 🔹 Amazon’un ikinci çeyrek net geliri, geçen yılın aynı dönemindeki 18,16 milyar dolardan 62,65 milyar dolara çıktı. Hisse başına kazanç 1,68 dolardan 5,75 dolara yükseldi. 🔹 Şirketin net satışları 167,7 milyar dolardan 200,6 milyar dolara ulaştı ve 197,03 milyar dolarlık beklentiyi aştı. Amazon, mevcut çeyrek satışlarının 197 milyar ila 202 milyar dolar aralığında olmasını bekliyor. 🔹 Jassy, Amazon’un yapay zekâ ve çip işletmelerinin her birinde yıllıklandırılmış gelir hızının 25 milyar doların üzerine çıktığını söyledi. Prime üyelerine yönelik aynı gün veya ertesi gün teslimatlar yılın ilk yarısında yüzde 40 arttı. 🔹 Amazon, nisan ayında OpenAI, Anthropic ve Meta ile kapsamlı anlaşmalar imzaladı. Şirket, ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI ile ortaklığının büyük ölçüde genişletildiğini de duyurdu. 🔹 Amazon, robotik, yapay zekâ ve daha verimli depolama sistemleriyle teslimat sürelerini kısaltıyor. Şirket, mayıs ayında ABD’de ve diğer ülkelerdeki onlarca şehirde 30 dakikalık teslimat için küçük sipariş işleme merkezleri açmaya başladı. 🔹 Amazon’un çevrim içi eczane hizmetindeki yeni müşteri sayısı yılın ilk altı ayında iki katından fazla arttı. Aynı gün reçeteli ilaç teslimatları da yaklaşık beş katına çıktı. 🔹 Amazon, dört gün süren Prime Day satış etkinliğini bu yıl temmuzdan hazirana aldı. Şirket, Trump yönetiminin dış ticaret politikaları nedeniyle artan gümrük maliyetleriyle karşı karşıya bulunuyor; yükselen petrol ve yakıt fiyatlarının sevkiyat maliyetlerini artırması da e-ticaret gelirlerini azaltabilir.

🔹 ABD ordusu, Ürdün’deki bir ABD üssüne yönelik İran füze saldırısına karşı İran’a yönelik “ağır bir saldırı dalgasını” tamamladı. 🔹 ABD Merkez Komutanlığı, iki saatten uzun süren operasyonlarda İran Devrim Muhafızları’na ait onlarca hedefin vurulduğunu açıkladı. Hedefler arasında askeri komuta merkezleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri ile kıyı gözetleme ve savunma noktaları yer aldı. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Ürdün’de ABD askerlerinin bulunduğu üssün hedef alınmasının ardından İran’a “çok sert” karşılık vereceklerini söyledi. 🔹 İran devlet medyası, Hürmüz Boğazı’ndaki Kiş Adası’nda düzenlenen saldırılarda iki kişinin yaralandığını ve Huzistan eyaletinde de patlamalar yaşandığını duyurdu. 🔹 Mısır’ın Dimyat Limanı’nda insansız hava aracı saldırıları iki doğal gaz gemisinde yangına yol açtı. Saldırıların ABD mülkiyetindeki yüzer depolama tesisi ile Yunanistan’a ait tankeri hedef aldığı, sorumlunun ise belirlenemediği bildirildi; olayda yaralanan olmadı. 🔹 ABD ve Suudi Arabistan’a ait savaş uçakları, Suudi Arabistan’a yönelik insansız hava aracı saldırılarına karşılık olarak Irak’ın doğusundaki İran destekli milislerin lojistik ve silah noktalarını vurdu. 🔹 Irak’taki Haşdi Şabi, saldırılarda en az 20 savaşçının öldüğünü ve 32 kişinin yaralandığını açıkladı. İranlı yetkililer, dört İranlı danışmanın öldüğünü duyurdu; iki Iraklı milis yetkilisi ise ölen İranlı danışman sayısını altı olarak verdi. 🔹 Irak Ulusal Güvenlik Konseyi, saldırılarda çok sayıda sivilin öldüğünü ve yaralandığını açıkladı. Irak Başbakanı Ali el-Zeydi’nin Suudi Arabistan’a planlanan ziyareti süresiz ertelendi. 🔹 Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman, Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile ayrı ayrı görüştü. Suudi Arabistan, İran ve vekillerinin petrol sektörünü hedef almasına izin vermeyeceğini bildirirken savaşta gerilimin düşürülmesini ve Washington ile Tahran’ın müzakerelere dönmesini istedi. 🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmalar nedeniyle geçici anlaşma çöktü ve boğaz fiilen kapandı. Bölgede yeniden başlayan çatışmaların ardından Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 7,3 artarak 88,093 dolara yükseldi. 🔹 Husiler, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na petrol taşıyan tesislere insansız hava araçlarıyla saldırdıklarını açıkladı. Suudi Arabistan’daki Abkayk petrol işleme tesisinde hasar görüldü; tesis günde yaklaşık 7 milyon varil ham petrol işleyebiliyor. 🔹 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini ortak yönetme teklifini reddettiklerini açıkladı. İran, gemilerin geçici olarak kendi karasularından transit geçmesini önerdi ve boğazın savaş öncesindeki serbest geçiş düzenine dönmemesi gerektiğini bildirdi.

🔹 ABD Merkez Bankası, politika faizini yaklaşık yüzde 3,6 seviyesinde tuttu. Karar, faizin üst üste beşinci toplantıda değiştirilmemesi anlamına geldi. 🔹 Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, enflasyonla mücadele için faizlerin artırılması yönünde oy kullandı. 🔹 Enflasyon, Fed’in yüzde 2 hedefinin üzerinde beş yıldan uzun süredir seyrediyor. İran’daki savaş, enerji fiyatlarındaki yükseliş, teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımları ve Donald Trump yönetiminin yabancı mallara yönelik tarifeleri fiyat baskılarını artırıyor. 🔹 Ortalama kredi kartı faizi yaklaşık yüzde 20 seviyesinde kalırken, mortgage faizleri geçen ağustostan bu yana en yüksek düzeye çıktı. 🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadelenin günler veya haftalar içinde tamamlanamayacağını söyledi. Warsh, toplantıdaki yoğun görüş ayrılıkları için “İyi bir aile kavgası istedim ve bunu yaşadım” dedi. 🔹 ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi, haziran ortasındaki yaklaşık yüzde 4,50 seviyesinden karar öncesinde yüzde 4,64’e yükseldi. 🔹 Wall Street yatırımcıları karar öncesinde faiz artırımı ihtimalini yüzde 33 olarak gördü. CME Group verilerine göre yatırımcıların çoğu eylül ayında faiz artırımı bekliyor. 🔹 Donald Trump, daha düşük faiz istediğini ancak Fed yönetim kurulunun faizleri yüksek tutmak istediğini söyledi ve Warsh’a destek verdi. 🔹 Fed yetkilileri, gösterge faizi değiştirmeden önce daha fazla ekonomik veri bekliyor. Ticaret Bakanlığı, nisan-haziran dönemine ilişkin ekonomik büyümenin ilk tahminini ve Fed’in tercih ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin haziran verisini açıklayacak. 🔹 İran’daki çatışmaların yoğunlaşmasıyla petrolün varil fiyatı geçen hafta kısa süreliğine 100 doların üzerine çıktı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması, dünya petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği güzergâhta büyük bir kesintiye yol açtı. 🔹 Enflasyon, 2022 ortasında yüzde 9’un biraz üzerine çıktıktan sonra Fed’in 2022 ve 2023’teki 11 faiz artırımıyla geriledi ancak ilerleme büyük ölçüde durdu. Gıda ve enerji fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek enflasyon haziranda yavaşladı.

🔹 Donald Trump ve Adalet Bakanlığı, E. Jean Carroll’ın kazandığı 83 milyon dolarlık hakaret tazminatı kararının kaldırılması için ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu. 🔹 Başvurunun merkezinde Trump’ın ilk başkanlık döneminde, 2019’da Carroll hakkında yaptığı açıklamalar bulunuyor. Trump, başkanlık görevini yürüttüğü sırada yaptığı açıklamalar nedeniyle dava edilemeyeceğini savunuyor. 🔹 Adalet Bakanlığı, federal hükümet çalışanlarını görevlerini yerine getirirken açılan davalardan koruyan Westfall Yasası’nın uygulanmasını talep ediyor. 🔹 Federal hükümet avukatları, Trump’ın görev kapsamındaki eylemleri nedeniyle kişisel olarak yaklaşık 100 milyon dolarlık sorumlulukla karşı karşıya bulunduğunu söyledi. 🔹 Trump’ın avukatları, başkanlık dokunulmazlığının 83 milyon dolarlık tazminata karşı koruma sağladığını savundu ve kararın “aşırı yüksek” olduğunu söyledi. 🔹 Manhattan’daki bir jüri, Ocak 2024’te Carroll’a 83 milyon dolar tazminat ödenmesine karar verdi. Alt mahkemeler Trump’ın kararı bozma başvurularını reddetti; ödeme, Yüksek Mahkeme’nin incelemesine kadar ertelendi. 🔹 Carroll, Trump’ın 1996’da New York’taki Bergdorf Goodman mağazasının soyunma odasında kendisine cinsel saldırıda bulunduğunu söyledi. Trump, bu suçlamaları ve herhangi bir hukuka aykırı davranışını sürekli olarak reddetti. 🔹 2023’te başka bir jüri, Trump’ın Carroll’a cinsel istismarda bulunduğuna ve başkanlık döneminin ardından yaptığı açıklamalarla hakaret ettiğine karar vererek Carroll’a 5 milyon dolar tazminat verdi. Bu kararın ödemesi yapıldı; Yüksek Mahkeme, Trump’ın bu karara yönelik temyiz başvurusunu haziranda incelemeyi reddetti.

🔹 Japonya’nın güneyindeki Kyushu Adası’nda bulunan Kumamoto bölgesini 7,1 büyüklüğünde deprem vurdu. Depremde en az 18 kişi hayatını kaybetti, 62 kişi yaralandı; yaralılardan 6’sının durumu ağır. 🔹 Askerler ve acil durum ekipleri, çöken evlerde ve ağır hasar gören alışveriş merkezinde mahsur kalanları arıyor. Kayıp kişi sayısının artabileceği belirtilmeden, enkaz altında hâlâ insanların bulunabileceği bildiriliyor. 🔹 Kashima kentindeki Aeon Mall’da yaklaşık 3 bin müşteri otoparka tahliye edildi. Alışveriş merkezinin başka bir bölümünde gaz patlaması meydana geldi ve ikinci kat çöktü. 🔹 Aeon Başkanı Akio Yoshida, alışveriş merkezi bölgesinde dört kişinin öldüğünü ve üç kişinin kayıp olduğunu açıkladı. Patlamada insanların hayatını kaybetmesini ciddi bir mesele olarak gördüklerini söyledi. 🔹 Yatsushiro kentindeki Nippon Paper Industries fabrikasında bacanın çökmesi sonucu beş kişi öldü, yedi kişi enkazdan kurtarıldı. Dört kişinin daha mahsur kalmış olabileceği bildirildi. 🔹 Bir fabrikada vinç düşmesi sonucu Vietnamlı bir teknik stajyer hayatını kaybetti. Fabrikadaki diğer yedi Vietnamlı teknik stajyer güvenli şekilde tahliye edildi; çalışanlardan biriyle evli Vietnamlı bir kadın ise çöken duvar nedeniyle yaralandı. 🔹 Kumamoto’da yaklaşık 34 bin 900 ev elektriksiz, 15 bin ev ise susuz kaldı. 8 bin 800’den fazla kişi 400’ün üzerindeki sığınağa yerleşti. 🔹 Japonya Öz Savunma Kuvvetleri arama ve kurtarma çalışmalarına katıldı. Tayvan’dan itfaiyecilerin de aralarında bulunduğu yüzlerce görevli çalışmalara destek veriyor. 🔹 Başbakan Sanae Takaichi, kurtarılmayı bekleyen insanlar bulunduğunu ve hükümetin mümkün olduğunca çok kişiyi kurtarmak için çalışacağını söyledi. Hükümet, ağır hasar gören bölgelere gıda ve diğer temel ihtiyaçları ulaştırmaya hazırlanıyor. 🔹 Hava sıcaklıkları, kurtarma ekiplerinin çalışmalarını ve hayatta kalanların durumunu zorlaştırıyor. Kumamoto’daki 16. yüzyıldan kalma bir Budist tapınağının yenilenen kapıları çöktü, bazı evler tamamen yıkılarak yakındaki nehre sürüklendi. 🔹 Hızlı tren seferleri askıya alındı. Aso Kumamoto Havalimanı’ndaki uçuşlar yeniden başladı ancak bazı hava yolları tedbir amacıyla seferlerini iptal etti.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, İran’ın Orta Doğu’daki Amerikan güçlerine fırlattığı tüm füzelerin önlendiğini açıkladı. Komutanlık, Amerikan güçlerinin yüksek hazırlık seviyesinde olduğunu duyurdu. 🔹 ABD ve Suudi Arabistan’a ait savaş uçakları, İran Devrim Muhafızları tarafından yönlendirilen son 72 saatteki 30’dan fazla insansız hava aracı saldırısına karşılık olarak Irak’ın doğusundaki lojistik ve silah tesislerini vurdu. 🔹 ABD, Amerikan askerlerine veya Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik yeni saldırıların ek askeri müdahaleye yol açabileceği uyarısını yaptı. 🔹 Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, saldırıları doğruladı ve ülkenin gerilimi artırmak istemediğini, ancak karşılaştığı her türlü saldırıya yanıt vereceğini açıkladı. 🔹 Suudi Arabistan, Irak’taki İran destekli milislerin gönderdiği insansız hava araçlarını ikinci gününde de düşürdü. Suudi savunma sistemleri, ülkenin doğusundaki petrol tesislerini hedef alan birçok İHA’yı önledi ve imha etti. 🔹 Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, Suudi Arabistan’ın benzer bir saldırıyı pazartesi günü bildirmesinin ardından güvenlik kurumlarına soruşturma talimatı verdi. Irak ordusu, ülke topraklarının dost veya kardeş ülkelere yönelik saldırılarda güzergâh ya da fırlatma noktası olarak kullanılmasını engelleyeceğini açıkladı. 🔹 Irak’taki İran destekli milisler, İHA saldırılarındaki rollerini reddetti. Irak’taki İslami Direniş, Suudi Arabistan’ın suçlamalarını “uydurma” olarak niteledi ve saldırıların Yemen’deki Husiler tarafından düzenlenmiş olabileceğini belirtti. 🔹 Husiler, Suudi petrol tankeri NCC Ghazal’a füze ateşlediklerini ve tankerin geri dönmek zorunda kaldığını duyurdu. Husiler geçen hafta Suudi deniz taşımacılığına abluka ilan etmişti. 🔹 Bir tanker, Kızıldeniz’in güneyinde seyrederken patlama sesleri duyduğunu bildirdi. Mürettebat ve gemi güvenliğini korudu. 🔹 İran ile ABD, hafta sonu çatışmalara ara verdi ancak gerilim yüksek kaldı. Arabulucular, iki ülkeyi yeniden müzakerelere döndürme konusunda ilerleme sağlandığını açıkladı. 🔹 İran, önceki çatışma döneminde ABD saldırılarının bir havaalanı ile deniz kontrol kulesini yok ettiğini, 12 köprü ve iki tünel dahil çeşitli altyapı tesislerine zarar verdiğini açıkladı. 🔹 Hürmüz Boğazı’ndan normalde dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si geçiyor. İran, savaşın başlamasıyla yük ve petrol gemilerine ateş açarak veya onları tehdit ederek boğazı fiilen kapattı; gemiler daha sonra ABD gözetimindeki Umman kıyılarına yakın güney rotasına yöneldi. 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’la Beyaz Saray’da görüştü. Netanyahu toplantıyı “mükemmel”, Trump ise “çok iyi” olarak niteledi. 🔹 Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD’nin İran’dan gelen saldırıları önlemek için ihtiyaç duyduğu tüm imkânlara sahip olduğunu söyledi. ABD Kongresi üyeleri ve askeri uzmanlar ise füze önleyici stoklarının azalması konusunda endişelerini dile getirdi.

Hava savunma stokları 🔹 İran’la son çatışmalar, ABD ordusunun zaten azalmış gelişmiş füze önleyicisi stoklarını daha da tüketti ve çatışmaların yeniden başlaması halinde Amerikan askerlerinin karşı karşıya olduğu riski artırabilir. 🔹 Patriot ve THAAD önleyicilerindeki azalma, ABD ile Orta Doğu’daki müttefiklerini hava savunma sistemlerini korumak için daha fazla risk almaya zorlayabilir. Amerikan güçleri, İran’dan gelen insansız hava araçları ve füzelere daha az önleyici füze fırlatabilir. 🔹 ABD ordusu salı günü, Orta Doğu’daki Amerikan güçlerine yönelik sürpriz saldırı girişiminde İran’dan atılan çok sayıda balistik füzeyi önlediğini açıkladı. 🔹 CSIS tahminine göre Patriot önleyicilerinin sayısı savaş öncesindeki 2.330’dan nisan ayındaki ateşkes sırasında 1.030’a, son çatışmaların ardından ise 759-827 aralığına geriledi. Bu, savaş öncesine kıyasla en az yüzde 65’lik düşüş anlamına geliyor. 🔹 THAAD önleyicilerinin sayısı savaş öncesindeki 452’den nisan ateşkesi sırasında 232-262 aralığına düştü. ABD stokları kısmen yenileyerek sayıyı 234-278 aralığına çıkardı ancak mevcut stoklar hâlâ savaş öncesine göre en az yüzde 38 daha düşük. 🔹 Daha düşük stoklar, ABD ordusunun İran’dan gelen füze ve insansız hava araçlarını vurma yöntemini değiştirebilir. Kuvvetler, üç önleyici füze yerine iki füze kullanabilir; bu seçenek önleme ihtimalini azaltırken füze tasarrufu sağlayabilir. 🔹 İran füzesinin insan veya altyapı bulunmayan bir bölgeye düşmesinin beklendiği durumlarda ABD güçleri önleyici füze fırlatmayıp sınırlı hasar riskini kabul edebilir. Savaşın maliyeti ve takviye planları 🔹 Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, mühimmat stoklarının durumunun İran’daki askeri operasyonları etkileyebileceğini Donald Trump’a söyledi. 🔹 Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ordusunun dünyanın en güçlü ordusu olduğunu ve başkanın seçtiği zamanda ve yerde operasyon yürütmek için ihtiyaç duyduğu tüm imkânlara sahip bulunduğunu açıkladı. 🔹 İran’ın 17 Temmuz’da Ürdün’deki bir üsse füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlemesi sonucu üç ABD askeri öldü. Irak’ta bir Amerikan askeri, İran’a ait bir insansız hava aracının kontrollü şekilde imha edilmesi sırasında hayatını kaybetti; savaşta ölen ABD askerlerinin toplamı 18’e çıktı. 🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, savaşın tahmini maliyetinin 37,5 milyar dolar olduğunu söyledi. Pentagon, savaş sonrasında ordunun stoklarını yenilemek ve Patriot ile THAAD gibi gelişmiş mühimmatlar almak için Kongre’den 67 milyar dolar talep ediyor. 🔹 Patriot, THAAD ve Tomahawk seyir füzelerinin stoklarını yenilemek en az üç yıl sürebilir; azalan stoklar, Çin’le olası bir gelecekteki çatışmada ABD ordusunun ateş gücünü etkileyebilir. 🔹 Demokratlar, Kongre’nin onayı olmadan 28 Şubat’ta İsrail’le birlikte başlatılan savaşta sınırlı sayıdaki gelişmiş silahların kullanılmasını eleştiriyor.

🔹 Çin’in en büyük bellek yongası üreticisi CXMT’nin hisseleri, Şanghay’da işlem görmeye başladığı ilk gün yüzde 466 yükseldi. 🔹 Şirket, yaklaşık 3,3 trilyon yuanı aşan piyasa değeriyle Çin ana karasındaki borsalarda işlem gören en değerli şirket oldu. Bu değer, Samsung Electronics, SK Hynix ve Micron Technology’nin piyasa değerlerinin altında kaldı. 🔹 ChangXin Memory Technologies adıyla da bilinen CXMT, halka arzda hisse başına 8,66 yuan fiyatla en az 8,6 milyar dolar topladı. 🔹 Şanghay Borsası’nın STAR piyasasındaki halka arz, 2010’da 22,1 milyar dolarlık Agricultural Bank of China halka arzından sonra Çin ana karasının en büyük ikinci halka arzı oldu. 🔹 2016’da Hefei’de kurulan CXMT, yapay zekâ sunucularından otomobillere, akıllı telefonlardan kişisel bilgisayarlara kadar birçok alanda kullanılan DRAM bellek yongalarının dünyanın en büyük üreticileri arasında yer alıyor. 🔹 CXMT’nin geliri, yapay zekâ talebindeki hızlı artışın etkisiyle 2026’nın ilk üç ayında 50,8 milyar yuana, yani yaklaşık 7,5 milyar dolara yükseldi. Gelir, yıllık bazda yüzde 700’den fazla arttı. 🔹 Yapay zekâ kullanımındaki artış küresel bellek yongası kıtlığına yol açarken bazı bilgisayar ve akıllı telefonların fiyatlarını yükseltti. 🔹 Brookings Enstitüsü uzmanı Kyle Chan, CXMT’nin ABD ihracat kontrolleri karşısında Çin’in yapay zekâ hamlesinde kritik rol oynadığını söyledi. ABD kısıtlamaları, Çin’in yüksek performanslı DRAM türü HBM bellek yongalarını ithal etmesini de engelliyor. 🔹 CXMT, Çin’in yapay zekâ modellerini çalıştıracak gelişmiş HBM yongalarını kendi imkânlarıyla geliştirmesi için en güçlü aday olarak görülüyor. Şirket, üretim kapasitesini artırırken tedarik zinciri darboğazları ve gelişmiş yonga üretim ekipmanlarına erişim kısıtlamalarıyla karşı karşıya bulunuyor. 🔹 Counterpoint Research verilerine göre CXMT, 2025’te sevkiyat bazında dünyanın dördüncü büyük DRAM üreticisi oldu ve küresel pazarın yaklaşık yüzde 8’ini oluşturdu. Samsung Electronics’in payı yüzde 36, SK Hynix’in yüzde 29, Micron’un ise yaklaşık yüzde 24 seviyesinde kaldı. 🔹 CXMT’nin küresel sevkiyat payı 2026’nın ilk üç ayında yaklaşık yüzde 9’a çıktı ve 2028’de yüzde 11’e ulaşması bekleniyor. Şirketin uzun vadede rekabetçi olabilmesi için en az yüzde 15 küresel pazar payına ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor. 🔹 Counterpoint Research bellek yarı iletkenleri araştırma direktörü MS Hwang, ekipmanlara yönelik ticaret kısıtlamalarının CXMT için temel zorluk olmaya devam ettiğini söyledi. 🔹 Bazı ABD’li Kongre üyeleri, ulusal ve ekonomik güvenlik gerekçeleriyle ABD şirketlerinin CXMT bellek yongalarını satın almasını engellemesi için Donald Trump yönetimine çağrı yaptı. 🔹 Pentagon, CXMT’yi Çin ordusuyla bağlantılı olduğunu belirttiği Çinli şirketler arasında sayıyor. Çin yönetimi bu tür sınıflandırmaları çoğu durumda reddediyor. 🔹 CXMT’nin halka arzı, Güney Koreli SK Hynix’in aynı ay Nasdaq’ta gerçekleştirdiği 26,5 milyar dolarlık halka arzın ardından geldi.

🔹 Elon Musk'ın daha önce Twitter olarak bilinen sosyal medya şirketi X, kullanıcıların birbirlerine para gönderebildiği banka hesabı benzeri X Money ürününü kullanıma sundu. 🔹 X Money yeni bir banka değil; hizmet, Cross River Bank'ın sağladığı teknoloji ve bankacılık hizmetlerini X markasıyla kullanıyor. 🔹 Hizmet şu anda yalnızca davetle kullanılabiliyor ve davetler şimdilik X'in ücretli üyelerine veriliyor. 🔹 Kullanıcılara tüm ATM'lerde kullanılabilen X markalı Visa banka kartı sağlanıyor. 🔹 X kullanıcıları, X Money aracılığıyla diğer X kullanıcılarına gerçek zamanlı para gönderebilecek. 🔹 X Money, mevduatlara yüzde 6 getiri ve uygun alışverişlerde yüzde 3 nakit iade sunuyor. Yüzde 6 getiriden yararlanmak için hesaba en az 1.000 dolar yatırılması ve X'in aylık en az 8 dolar ücretli premium hizmetlerine abone olunması gerekiyor. 🔹 X'in premium hizmet ücretini karşılayabilmek için hesaba en az 1.600 dolar yatırılması gerekiyor. 🔹 Musk, X'i finansal hizmetleri de içeren bir “her şey uygulamasına” dönüştürme hedefini uzun süredir dile getiriyor. Musk'ın daha önce kurduğu çevrim içi banka X.com, daha sonra satın alınarak PayPal'a dönüşen yapıya dahil oldu. 🔹 X Money, PayPal'ın Venmo hizmeti ile Zelle ve Cash App gibi eşler arası para transferi hizmetlerinin hakim olduğu rekabetçi bir pazara giriyor.

🔹 ABD Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın posta yoluyla oy kullanmayı kısıtlamayı amaçlayan başkanlık kararnamesini engellemedi. 🔹 Üç yargıçlı heyet, ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı Carl J. Nichols’ın kararını onadı. Nichols, Trump yönetimi uygulamaya ilişkin resmi düzenlemeleri yayımlamadan önce tedbir kararı talep edilmesini erken bulmuştu. 🔹 Trump yönetimi, mahkemenin kararından birkaç gün sonra kararnameye ilişkin yönergeleri yayımlamaya başladı. 🔹 Temyiz heyetinde eski Demokrat Başkan Barack Obama tarafından atanan iki yargıç ile Trump tarafından atanan bir yargıç yer aldı; karara karşı kayda geçmiş bir muhalefet bulunmadı. 🔹 Mahkeme, yönetimin kasım ayındaki ara seçimlerden önce bu değişiklikleri zorla uygulamaya çalışması halinde kararın başka mahkemelerce durdurulabileceğini kaydetti. Kararnamenin ülke çapında posta hizmetleri süreçlerinde kapsamlı ve finanse edilmemiş bir değişiklik öngördüğü, bunun seçimler öncesinde uygulanabilir olmayabileceği belirtildi. 🔹 Massachusetts’te bir federal yargıç, Demokrat eyalet yetkililerinin açtığı ayrı davada kararın bu yılki seçimlerde yürürlüğe girmesini engelledi. Boston merkezli temyiz mahkemesi bu kararı cumartesi günü onadı; Trump yönetimi pazartesi günü ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu. 🔹 Trump’ın mart ayında imzaladığı kararname, federal hükümetin uygun seçmenlerden oluşan bir liste hazırlamasını ve ABD Posta Servisi’nin oy pusulalarını yalnızca listedeki kişilere göndermesini öngörüyor. 🔹 Amerikan Posta İşçileri Sendikası Başkanı Jonathan Smith, posta çalışanlarının seçmenlerin posta yoluyla oy kullanmaya uygunluk bilgilerini göndereceği çevrim içi portalların hazırlanması için yönlendirildiğini söyledi. 🔹 Trump, ikinci kez göreve başlamasından bu yana oy kullanma prosedürlerini tek taraflı olarak değiştirmeye çalıştı; mahkemeler bu girişimleri durdurdu. Geçen yıl imzaladığı başka bir kararname ülke çapında seçmen kimliği zorunluluğu ve vatandaşlığı kanıtlayan belgeler sunulmasını öngörürken, vatandaşlık belgesi şartını içeren kapsamlı seçim yasa tasarısı Senato’da Demokratların ve partisindeki bazı üyelerin muhalefetiyle ilerlemedi.

🔹 Fransa’nın Atlantik kıyısındaki turistik bölgelerden 4 bin kişinin daha tahliye edilmesi emredildi. Bu kararla Bordeaux’nun batısındaki yangın nedeniyle tahliye edilenlerin sayısı 220 bine ulaştı. 🔹 Lège-Cap-Ferret Yarımadası’ndaki Grand Crohot Plajı yakınlarında yeni alevlenmeler başladı. Yangınla mücadelede 23 uçak ve helikopter görev yaptı. 🔹 Gironde’deki yangın, Paris’in dört katı büyüklüğündeki bir alanı yaktı ve Le Porge’da yaklaşık 150 evin yıkılmasına neden oldu. 🔹 Gironde Valisi Sophie Brocas, yaklaşık 60 bin kişinin Le Haillan ile Mérignac ve Eysines’in bazı bölgelerine dönmesine izin verildiğini söyledi. Bu bölgelerde yangın çıkmadı, ancak sakinlerden cep telefonlarını açık tutmaları ve acil durum çantalarını hazır bulundurmaları istendi. 🔹 Fransa’da bu yıl yangınlar 1.160 kilometrekareden fazla alanı yaktı. En az 110 itfaiyeci yaralandı. 🔹 Askeri mühendisler ve orman yangını önleme ekipleri yangın şeritleri açma çalışmalarını sürdürdü; tamamlanan yangın şeritlerinin uzunluğu 103 kilometreye ulaştı. 🔹 Gironde yangını, yıldırım, şiddetli rüzgâr ve ana yangın hattının ötesinde yeni alevler oluşturan bir pirokümülonimbus bulutu meydana getirdi. Bu oluşum, Fransa’da ilk kez kayda geçti. 🔹 Fransa Meteoroloji Servisi, Gironde için salı öğle saatlerinden itibaren sarı sıcaklık uyarısı yayımladı ve iç kesimlerde 33-35 derece sıcaklık bekledi. 🔹 İspanya’da itfaiyecilerin ilerleme sağlamasının ardından en az 20 bin kişinin tahliye kararları kaldırılmaya başlandı. Madrid bölgesindeki 10 kasabada yaklaşık 20 bin kişinin evlerine dönmesine izin verilirken 14 bin kişi için sokağa çıkma kısıtlamaları sona erdirildi. 🔹 İspanya, yazın dördüncü sıcak hava dalgasına hazırlanıyor; bazı bölgelerde sıcaklıkların 40 dereceyi aşması bekleniyor. Hükümet yangınlar nedeniyle ulusal acil durum ilan etti. 🔹 İspanya’da bu yıl orman yangınlarında en az 13 kişi öldü ve yangınlar 1.530 kilometrekarelik alanı yaktı. 🔹 Ávila’daki yangın 500 kilometrekareden fazla alanı yakarak İspanya tarihindeki en büyük orman yangını oldu. Başbakan Pedro Sánchez, iklim değişikliğinin yangınları kötüleştirdiğini söyleyerek orman yangınlarıyla mücadele için ulusal uzlaşı çağrısı yaptı.

🔹 ABD Federal İletişim Komisyonu, ulusal güvenlik riski oluşturdukları gerekçesiyle yabancı yapımı insansı robotların ülkeye ithalatını yasaklayacağını açıkladı. 🔹 Yasak, yeni insansı robot ithalatının yanı sıra dört ayaklı robotları ve yabancı üretimi güç invertörlerini de kapsıyor. 🔹 FCC, yabancı ülkelerde üretilen gelişmiş robotların ABD için tedarik zinciri açıkları, siber güvenlik riskleri ve ulusal güvenlik tehditleri oluşturabileceğini açıkladı. 🔹 FCC Başkanı Brendan Carr, kararın ABD’nin kritik tedarik zincirlerini güvence altına almayı amaçladığını söyledi. 🔹 Çin, küresel insansı robot konuşlandırmalarının yaklaşık yüzde 85’ini oluşturuyor. Morgan Stanley, Çin’in insansı robot pazarının 2030’a kadar 15 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor. 🔹 Omdia’ya göre 2025’te dünya genelinde yaklaşık 15 bin insansı robot sevk edildi; Çinli Unitree ve AGIBOT’un her biri 5 binden fazla robot gönderirken Tesla ve Figure AI gibi ABD’li şirketler birkaç yüz veya daha az robot sevk etti. 🔹 Çinli üreticiler üretimi artırıyor ve maliyetleri birçok yabancı rakipten daha hızlı düşürüyor. 🔹 ABD’ye erişimin kısıtlanması Çinli üreticiler için önemli bir gelecek pazarını ortadan kaldırabilir; ancak Çin’in geniş iç üretim kapasitesi ve diğer ihracat pazarları nedeniyle ülkenin insansı robot geliştirme faaliyetlerini önemli ölçüde yavaşlatmayabilir. 🔹 Çin, gelişmiş robotları için Avrupa’yı da önemli bir pazar olarak hedefliyor ve teknolojik ilerlemelerini tehdit değil, dünya için fırsat olarak savunuyor. 🔹 Yeni ABD yasağı, ABD’li ve Çinli teknoloji şirketleri arasındaki iş birliklerini etkileyebilir. Nvidia’nın haziranda tanıttığı insansı robot referans tasarımı, Çinli Unitree’nin ürettiği bir robot gövdesini kullanıyor. 🔹 Pentagon, Unitree’yi Çin ordusuyla bağlantılı veya orduya destek sağladığını belirttiği Çinli teknoloji şirketleri listesine aldı. Pekin yönetimi bu suçlamaya kesinlikle karşı çıktığını açıkladı. 🔹 ABD, Çin yapımı dronlara yönelik ithalat yasaklarının ardından Çin teknolojisini sınırlamaya yönelik adımlar atıyor ve Çin’in açık kaynaklı yapay zekâ modellerine kısıtlama getirilmesini değerlendiriyor.

🔹 Federal Rezerv’in salı ve çarşamba günkü toplantısında politika faizini değiştirmemesi bekleniyor. Başkan Kevin Warsh ise yakında faiz artırması yönünde artan baskıyla karşı karşıya; böyle bir adım, kendisini atayan Başkan Donald Trump’ın tepkisini çekebilir. 🔹 İran savaşının yeniden başlaması petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükseltti. Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı artış dizüstü bilgisayar, akıllı telefon ve elektrik maliyetlerini artırırken, Trump’ın onlarca ticaret ortağına getirdiği yeni tarifeler de fiyatları yükseltebilir. 🔹 Fed’in tercih ettiği ölçüte göre enflasyon beş yıldan uzun süredir yüzde 2 hedefinin üzerinde seyrediyor. Gıda ve enerji fiyatlarını dışlayan çekirdek enflasyon ise geçen aralıktan bu yana yükseldi ve 2023’ten beri yaklaşık yüzde 3 veya üzerinde kaldı. 🔹 Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, enflasyonun sürdürülebilir biçimde yüzde 2’ye dönmediğini söyledi. Logan, görünümü dengelemek için faizlerin bir miktar yükseltilmesi gerektiğini belirtti. 🔹 Mayıs ayında Fed başkanlığını devralan Warsh, enflasyonu yüzde 2’ye döndüreceğini söyledi ancak bunun nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntı vermedi. Kongre’deki temmuz ayı sunumunda yüksek enflasyona karşı “hoşgörü göstermeyeceklerini” açıkladı. 🔹 Warsh döneminde yayımlanan ilk faiz açıklamasında Fed, fiyat istikrarını sağlayacağını duyurdu. Bu açıklamalar, İran savaşının yeniden başlaması ve petrol ile doğal gaz fiyatlarındaki artışla birlikte borçlanma maliyetlerini yükseltti. 🔹 10 yıllık ABD Hazine tahvilinin getirisi geçen perşembe kısa süreliğine yüzde 4,7’nin üzerine çıktı. Bu seviye, yaklaşık 18 ayın en yüksek noktası oldu ve mortgage faizlerini güçlü biçimde etkiliyor. 🔹 Fed yönetim kurulunun etkili üyelerinden Christopher Waller, çekirdek enflasyon yükselmeyi sürdürürse faiz belirleme kurulunun yakın zamanda faiz artışını değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise bazı şirket yöneticilerinin ilk kez daha yüksek faiz talep ettiğini açıkladı. 🔹 Haziran ayı verilerinde çekirdek enflasyon belirgin biçimde yavaşladı, genel enflasyon ise doğal gaz fiyatlarının yaklaşık yüzde 10 düşmesiyle geriledi. Pandemi döneminde hızla yükselen konut kiralarının artış hızı da önceki yıllara kıyasla yavaşladı. 🔹 New York Fed Başkanı John Williams, enflasyonun zirve yapmış ve önümüzdeki çeyreklerde kademeli olarak gerileyecek olmasını beklemek için cesaret verici nedenler bulunduğunu söyledi. Ancak Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden başlamasıyla benzin fiyatları ülke genelinde galon başına 4 doların üzerine çıktı ve enflasyonun eylüldeki Fed toplantısından önce yükselmesi bekleniyor. 🔹 Warsh, Fed’in gaz ve bilgisayar ekipmanı gibi ürünlerdeki belirli fiyat artışlarının ekonominin diğer bölümlerine yayılmasını önlemesi gerektiğini söyledi. Stephen Douglass, Fed’in bu yıl faiz artırmasını beklemezken, Joseph Lavorgna enflasyonun Fed’in müdahalesi olmadan yavaşlamayacağını belirtti.

🔹 Bölgesel yetkililer, ABD ile İran’ı yeniden müzakerelere döndürme çabalarında ilerleme sağlandığını söyledi. Katar ve Pakistan öncülüğündeki arabulucular, çöken geçici ateşkes anlaşmasına dönülmesi için Washington ile Tahran arasındaki farkları gidermeye çalışıyor. 🔹 ABD ve İran üç gündür saldırı düzenlemedi. Bu ara, yaklaşık iki hafta süren ve topyekûn savaşa dönüş endişelerini artıran bombardımanların ardından geldi. 🔹 Suudi Arabistan, İran destekli Iraklı milislerin petrol tesislerini hedef alarak fırlattığı dronları düşürdü. Yemen’deki İran destekli Husiler de Suudi petrol tesislerine saldırdıklarını açıkladı; iki açıklamanın aynı saldırıya ilişkin olup olmadığı netleşmedi. 🔹 Irak’ta Kürt İranlı muhalif gruba yönelik iki drone saldırısı bildirildi. Ürdün, nereden geldiğini açıklamadığı iki dronu düşürdü; can kaybı veya hasar bildirilmedi. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın daha fazla görüşme talep ettiğini söyledi. Trump, “İyi görüşmeler yapıyoruz” dedi ve bir anlaşmaya varılma ihtimalinin bulunduğunu açıkladı; İran ise doğrudan görüşme yürütülmediğini belirtti. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, arabulucuların ABD tarafından mesaj iletebileceğini ancak doğrudan müzakere bulunmadığını söyledi. 🔹 İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yönetilmesi konusunda görüştü. Baghaei, güvenli seyrüsefer mekanizmaları oluşturmayı amaçladıklarını ve boğazın kapalı kalmayı sürdürdüğünü açıkladı. 🔹 ABD ordusunun İran’a yönelik yeniden uygulamaya koyduğu deniz ablukası devam etti. 17 ticari gemi yönlendirildi, iki gemi etkisiz hale getirildi ve iki gemiye çıkıldı. 🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiği üç haftanın en düşük seviyesine indi. Son 72 saatte yeni bir saldırı doğrulanmadı; Bab el-Mendeb Boğazı’ndaki trafik ise istikrarlı kaldı. 🔹 İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan gemilere yönelik saldırıları, ABD’nin İran’ın kıyı bölgeleri ve altyapısına düzenlediği saldırılarla yaklaşık iki haftalık tırmanışa dönüştü. İran’ın misilleme saldırılarında Ürdün’deki bir üste en az üç, Irak’taki bir üste bir ABD askeri öldü. 🔹 İran’daki operasyonlarda kullanılan füze ve önleyici sistemler, ABD’nin önemli mühimmat stoklarını azalttı. Genelkurmay Başkanı Dan Caine, stokların durumunun İran’daki askeri operasyonları etkileyebileceğini Trump’a iletti; Caine, hava gücünün askeri hedeflere ulaşmada sınırları bulunduğunu söyledi. 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump’la Washington’da görüşmeyi planladığını ve Trump’ın çabalarını tamamen desteklediğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ile Lübnan arasındaki görüşmelerin gelecek hafta Roma’da devam edeceğini ve İsrail güçlerinin çekileceği pilot bölgelerin genişletilmesinin ele alınacağını duyurdu.

🔹 Kaliforniya’daki jüri, Meta ve YouTube’un platformlarını genç kullanıcıları refahlarını gözetmeden kendilerine bağlayacak şekilde tasarladığına karar verdi. 🔹 Jüri, sosyal medya kullanımının ruh sağlığı sorunlarını ağırlaştırdığını söyleyen 20 yaşındaki KGM’ye 3 milyon dolar tazminat verilmesine karar verdi. 🔹 Jüri, şirketlerin çocuklara zarar verirken kötü niyet, baskı veya hileyle hareket ettiğine karar vererek 3 milyon dolar ek cezai tazminat önerdi. Nihai tazminat miktarına hâkim karar verecek. 🔹 Jüri, Meta ve YouTube’un platformlarının tasarımında veya işletilmesinde ihmalkâr davrandığını ve bu ihmalin KGM’nin zarar görmesinde önemli bir etken olduğunu belirledi. 🔹 Şirketlerin platformların reşit olmayan kullanıcılar için tehlikeli olabileceğini bildiği, ancak bu tehlikeye karşı yeterli uyarı yapmadığı sonucuna varıldı. 🔹 Jüri, sorumluluğun yüzde 70’ini Meta’ya, yüzde 30’unu YouTube’a yükledi. 3 milyon dolarlık cezai tazminat önerisinin 2,1 milyon doları Meta’ya, 900 bin doları YouTube’a ayrıldı. 🔹 KGM, YouTube’u 6 yaşında, Instagram’ı 9 yaşında kullanmaya başladığını ve çocukken gün boyunca sosyal medyada vakit geçirdiğini söyledi. 🔹 KGM’nin avukatları, sonsuz içerik akışı, otomatik oynatma ve bildirimler gibi özelliklerin genç kullanıcıları platformlarda tutmak için tasarlandığını savundu. 🔹 Google sözcüsü Jose Castañeda, kararın YouTube’u sorumlu biçimde geliştirilmiş bir video platformu yerine sosyal medya sitesi olarak yanlış tanımladığını söyledi. Meta sözcüsü ise ergen ruh sağlığının son derece karmaşık olduğunu ve tek bir uygulamayla ilişkilendirilemeyeceğini açıkladı. 🔹 Meta ve YouTube, karara karşı yasal seçeneklerini, temyiz başvuruları da dahil olmak üzere inceleyeceklerini duyurdu. 🔹 Dava, benzer zarar iddialarıyla açılmış binlerce davanın sonucunu etkileyebilir. Meta ile YouTube’un davadaki diğer sanıklar TikTok ve Snap, duruşma başlamadan önce uzlaşmıştı. 🔹 Meta, aynı hafta New Mexico’da çocukların ruh sağlığı ve güvenliğine zarar verdiği gerekçesiyle eyalet yasasını ihlal etmekten sorumlu bulunmuştu; jüri şirkete 375 milyon dolar ceza vermişti.

🔹 Seattle’daki Space Needle yakınlarında düzenlenen Bite of Seattle yemek festivalinde saat 18.00 civarında silahlı saldırı yaşandı. 🔹 Saldırıda 3 kişi hayatını kaybetti; 2 kişi olay yerinde, 1 kişi hastanede öldü. 🔹 Yaralanan 4 kişi, aralarında 2 yaşında bir çocuğun da bulunduğu, hastaneye kaldırıldı ve sağlık durumları stabil kaldı. 🔹 Polis, iki şüphelinin birbirlerine ateş ettiğini düşünüyor. Şüphelilerden biri olay yerinde teslim oldu, diğeri kaçtı. 🔹 Seattle Polis Başyardımcısı Tyrone Davis, kamuya yönelik devam eden bir tehdit bulunmadığını söyledi. Kaçan şüpheliye ilişkin polis henüz bir tanım elde edemedi. 🔹 Çok sayıda polis ve acil durum ekibi Seattle Center çevresine sevk edildi ve festival alanı boşaltıldı. 🔹 Festivalde görev yapan bazı polisler şüphelilerden birinin ateş ettiğini gördü; ekiplerin alandaki araması sonuç vermedi. 🔹 Silah sesleri üzerine ziyaretçiler kaçtı, bazıları yakındaki Seattle Çocuk Müzesi’ne sığındı. Satıcılar tezgâhlarını bırakarak çıkışlara yöneldi. 🔹 1982’de başlayan Bite of Seattle festivali, üç gün boyunca yaklaşık 350 bin ziyaretçi çekiyor.

🔹 CXMT hisseleri, Şanghay’da işlem görmeye başlamasının ardından yüzde 472 yükseldi; hisseler öğleden sonra erken saatlerde yüzde 462 artışla işlem gördü. 🔹 Şirketin piyasa değeri yaklaşık 3,3 trilyon yuana (487 milyar doların üzerinde) ulaşarak Çin ana karasındaki borsalarda listelenen en değerli şirket oldu. 🔹 CXMT halka arzda hisse başına 8,66 yuan fiyatla en az 8,6 milyar dolar topladı. Arz, Şanghay Borsası’nın STAR piyasasında gerçekleştirildi. 🔹 Halka arz, 2010’da Şanghay ve Hong Kong’da 22,1 milyar dolarlık hisse satışı yapan Agricultural Bank of China’nın ardından Çin ana karasındaki en büyük ikinci halka arz oldu. 🔹 2016’da Hefei’de kurulan CXMT, yapay zekâ sunucuları, otomobiller, akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarlarda kullanılan DRAM bellek çiplerinin dünyanın en büyük üreticileri arasında yer alıyor. 🔹 CXMT’nin geliri, yapay zekâ talebindeki artışın etkisiyle 2026’nın ilk üç ayında 50,8 milyar yuana (7,5 milyar dolar) yükseldi; yıllık artış yüzde 700’ü aştı. 🔹 ABD öncülüğündeki ihracat kısıtlamaları, Çin’in gelişmiş çip üretim makinelerine ve yüksek bant genişlikli HBM bellek çiplerine erişimini sınırlıyor. 🔹 Brookings Enstitüsü uzmanı Kyle Chan, CXMT’nin ABD ihracat kontrolleri karşısında Çin’in yapay zekâ hedefinde kritik rol oynadığını söyledi. 🔹 CXMT, Çin’in kendi gelişmiş HBM çiplerini geliştirmesi için en güçlü aday olarak görülüyor; ancak üretim kapasitesini artırırken tedarik zinciri darboğazları ve gelişmiş çip üretim araçlarına erişim kısıtlamalarıyla karşılaşıyor. 🔹 Counterpoint Research, CXMT’nin 2025’te sevkiyat bazında küresel DRAM pazarının yaklaşık yüzde 8’ine sahip dördüncü büyük üretici olduğunu hesapladı. Samsung Electronics yüzde 36, SK Hynix yüzde 29 ve Micron yaklaşık yüzde 24 pay aldı. 🔹 CXMT’nin küresel sevkiyat payı 2026’nın ilk üç ayında yaklaşık yüzde 9’a çıktı; bu oranın 2028’de yüzde 11’e ulaşması bekleniyor. Şirketin uzun vadede rekabetçi olabilmesi için en az yüzde 15 küresel pazar payına ihtiyaç duyabileceği tahmin ediliyor. 🔹 Counterpoint araştırma direktörü MS Hwang, üretim araçlarına yönelik ticaret kısıtlamalarının CXMT için temel zorluk olmaya devam ettiğini söyledi. 🔹 Bazı ABD’li milletvekilleri, ulusal ve ekonomik güvenlik kaygıları nedeniyle Donald Trump yönetiminden Amerikan şirketlerinin CXMT bellek çiplerini satın almasını engellemesini istedi. 🔹 Pentagon, CXMT’yi Çin ordusuyla bağlantılı olduğu belirtilen Çinli şirketler arasında sınıflandırdı. Pekin, bu tür sınıflandırmaları çoğu durumda reddetti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’nin ticaret uygulamaları hakkında resmi soruşturma başlatılacağını açıkladı. Trump, AB’nin Google, Apple ve diğer ABD’li teknoloji şirketlerine milyarlarca dolar tutarında haksız para cezası kestiğini söyledi. 🔹 Trump’ın açıklaması, AB’nin Google’a dijital rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 890 milyon avro, yaklaşık 1 milyar dolar, para cezası vermesinden bir gün sonra geldi. 🔹 Trump, Google, Apple, Meta, Amazon ve diğer ABD’li teknoloji şirketlerine uygulanan cezaların tamamen geri alınacağını söyledi. AB’ye mümkün olan en kısa sürede yüksek gümrük vergileri uygulanacağını açıkladı. 🔹 Beyaz Saray, soruşturmanın başlamasından bir gün önce 60’tan fazla ülkeden yapılan ithalata çift haneli gümrük vergileri duyurdu. Yeni vergiler, zorla çalıştırmayla üretilen mallara yönelik yasakların yeterince uygulanmadığı gerekçesiyle getirildi. 🔹 Soruşturma ve yeni gümrük vergileri, ABD Ticaret Yasası’nın başkana haksız, makul olmayan veya ayrımcı ticaret uygulamaları yapan ülkelere karşı vergi ve diğer yaptırımlar uygulama yetkisi veren 301. maddesine dayanıyor. 🔹 Google sözcüsü José Castañeda, şirketin AB’nin Dijital Piyasalar Yasası’na uymak için çalıştığını ve Avrupa Komisyonu’nun son kararlarının etkileriyle ilgili endişelerini dile getirdiğini söyledi. 🔹 Google, AB’nin mobil Android işletim sisteminin hâkimiyeti yoluyla rekabeti kısıtladığı ve tüketici seçeneklerini azalttığı gerekçesiyle verilen 4,5 milyar dolarlık rekabet cezasına karşı yaptığı itirazı yakın zamanda kaybetti. 🔹 Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, soruşturmanın ardından alınan kararların tüketicilerin çıkarları doğrultusunda uygulandığını söyledi. Komisyon sözcüsü Thomas Regnier, büyük teknoloji şirketlerinin adil rekabet için eşit şartlar sağlaması ve tüketicilerin daha ucuz alternatifleri seçebilmesi gerektiğini açıkladı. 🔹 Google’ın küresel ilişkilerden sorumlu başkanı Kent Walker, cezayı Avrupa’daki işletmelere ve tüketicilere zarar verecek bir uygulama olarak niteledi. Walker, Dijital Piyasalar Yasası’nın Google’ı anlık fiyat ve doğrudan erişilebilirlik gibi arama özelliklerini kaldırmaya ve Google Play’deki güvenlik önlemlerini zayıflatmaya zorladığını söyledi. 🔹 AB, Amazon, Apple, Google’ın çatı şirketi Alphabet, Meta, Microsoft ve TikTok’un sahibi ByteDance’i tüketicilerin erişimini kontrol eden “geçit bekçileri” olarak tanımlıyor. Alphabet geçen yıl 403 milyar dolar gelir bildirdi.

🔹 Avrupa Birliği, Google'a dijital rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 890 milyon avro (1 milyar dolar) para cezası verdi. 🔹 Google, Play uygulama mağazası ve yaygın arama motorunu tüketicileri kendi hizmet ve uygulamalarına yönlendirecek şekilde kullanarak rakiplerini dezavantajlı konuma düşürdü. 🔹 Avrupa Komisyonu, Google hakkındaki soruşturmanın ardından tüketicilerin çıkarlarını korumak için harekete geçti. 🔹 Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, en iyi ürünlerin arama motorunu işleten şirkete ait oldukları için değil, daha iyi oldukları için başarılı olması gerektiğini söyledi. 🔹 Ribera, Avrupalı tüketicilerin uygulama geliştiricilerinden en iyi tekliflere nereden kaydolabilecekleri konusunda bilgi alma hakkına sahip olduğunu belirtti. 🔹 Google Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, cezayı küçük bir grup çıkarcı şikâyetçinin yönlendirdiği ve Avrupa'daki işletmelerle tüketicileri olumsuz etkileyecek bir ürün gerilemesi olarak nitelendirdi. 🔹 Walker, AB'nin Dijital Piyasalar Yasası'nın Google'ı oteller, uçuşlar ve restoranlar için anlık fiyat ile doğrudan müsaitlik bilgisi gibi gerçek zamanlı arama özelliklerini kaldırmaya ve Google Play'deki güvenlik önlemlerini zayıflatmaya zorladığını söyledi. 🔹 AB, Amazon, Apple, Alphabet, Meta, Microsoft ve ByteDance'i tüketicilerin erişimini kontrol eden “geçit bekçileri” olarak tanımlıyor. 🔹 Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, işletmelerin adil rekabet etme ve tüketicilerin daha ucuz alternatif teklifleri seçme hakkına sahip olduğunu söyledi. 🔹 Google, mobil Android işletim sistemindeki hakimiyetiyle rekabeti sınırladığı ve tüketici seçeneklerini azalttığı gerekçesiyle verilen 4,5 milyar dolarlık AB rekabet cezasına karşı yaptığı itirazı kısa süre önce kaybetti. 🔹 Alphabet, 2025'te 403 milyar dolar gelir bildirdi.

🔹 ABD ordusu, İran’a yönelik yoğun bombardımanın yaklaşık iki hafta sürmesinin ardından hava saldırılarına ara verdi. Diplomatik girişimler, savaşın yeniden tam kapsamlı çatışmaya dönüşmesini önlemeye yönelik ilerliyor. 🔹 ABD ile İran arasındaki çatışma salı günü beşinci ayına girecek. Donald Trump hem yeni saldırılarla tehdit ediyor hem de görüşmelerin sürdüğünü söylüyor. 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun gelecek hafta Washington’da Trump ile görüşmesi planlanıyor. Savaşı 28 Şubat’ta ABD ile birlikte başlatan İsrail, Hürmüz Boğazı’na yönelik son Amerikan saldırılarına şu ana kadar katılmadı. 🔹 Hürmüz Boğazı’ndan normal koşullarda dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’si geçiyor. İran’ın tanker ve yük gemilerine yönelik saldırıları boğazdaki geçişi kısıtlarken petrol fiyatları çatışma boyunca yükseldi. 🔹 Arabuluculuk çalışmalarına dahil olan bölgesel bir yetkili, ABD saldırıları ile Amerikan güçlerinin bulunduğu komşu ülkelere yönelik İran karşı saldırılarının durmasının gerilimi azaltma çabaları için olumlu bir sinyal olduğunu söyledi. 🔹 ABD ve İran, geçici ateşkes anlaşmasına dönmek istiyor. Görüşülen uzlaşma, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini daha az kısıtlamayla yürütmesini öngörüyor. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, İran ile Umman’ın hafta sonu boğaz konusunda birkaç tur teknik görüşme yaptığını söyledi. Baghaei, görüşmelerde ilerleme sağlandığını ve müzakerelerin sürdüğünü açıkladı. 🔹 ABD, İran’ın kıyı savunmalarına yönelik saldırılarını yeniledi ve hedeflerini güneydeki köprüler ile altyapıya ve İran’ın iç kesimlerindeki noktalara genişletti. 🔹 Yemen’deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan’ın Hudeyde’ye düzenlediği hava saldırılarına karşılık Suudi Arabistan’a füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediklerini söyledi. Husiler, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintinin ardından Suudi petrol ihracatı için daha önemli hale gelen Babülmendep Boğazı’nı kapattıklarını açıkladı. 🔹 ABD ordusu, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürüyor. ABD güçleri, ablukayı ihlal etmeye çalışan ve uyarıları dikkate almayan Mozambik bayraklı bir gemiyi cuma günü Umman Körfezi’nde etkisiz hale getirdi. 🔹 Trump, İran’a karşı iki seçeneğin bulunduğunu söyledi: Askeri saldırıları sürdürmek veya müzakere etmek. İran’ın henüz anlaşmaya hazır olmadığını belirten Trump, İran’ın gün geçtikçe daha ciddi hale geldiğini düşündüğünü açıkladı. 🔹 Trump, İran’la ilgili mevcut politikayı sürdürme veya askeri saldırıları artırma seçeneklerini ulusal güvenlik danışmanlarıyla görüştü. İran’da ABD’nin 13 gece üst üste düzenlediği saldırıların ardından bir gece boyunca yeni hava saldırısı gerçekleşmedi. 🔹 Trump, yaklaşan Kongre ara seçimleri nedeniyle süreci hızlandırmadığını söyledi. Yüksek gıda ve benzin fiyatlarından rahatsız seçmenlerin Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre üzerindeki kontrolünü kaybetmesine yol açabileceği belirtilen seçimler öncesinde acele etmediğini açıkladı.

Soruşturma ve olası tarifeler 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği'nin ticaret uygulamaları hakkında resmi soruşturma başlatılacağını açıkladı. Trump, AB'nin Google, Apple ve diğer ABD'li teknoloji şirketlerine milyarlarca dolarlık haksız para cezaları kestiğini söyledi. 🔹 Trump'ın açıklaması, AB'nin Google'a 890 milyon avro, yaklaşık 1 milyar dolar para cezası vermesinden bir gün sonra geldi. Avrupa Komisyonu, Google Play ve arama motorunun kullanıcıları kendi hizmetlerine ve uygulamalarına yönlendirdiğini belirleyerek şirketin dijital rekabet kurallarını ihlal ettiğine karar verdi. 🔹 Trump, Google, Apple, Meta, Amazon ve diğer ABD'li teknoloji şirketlerine kesilen cezalarla ilgili AB'yi daha önce uyardığını söyledi. 🔹 Trump, şirketlere yönelik cezaların tamamen geri çevrileceğini ve AB'ye mümkün olan en kısa sürede yüksek tarifeler uygulanacağını açıkladı. 🔹 Soruşturma, Beyaz Saray'ın zorla çalıştırılarak üretilen mallara yönelik yasakları yeterince uygulamadıkları gerekçesiyle 60'tan fazla ülkeden yapılan ithalata çift haneli tarifeler açıklamasından bir gün sonra geldi. 🔹 Yeni tarifeler, geçici yüzde 10'luk küresel ithalat vergilerinin yerini aldı ve 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. maddesi kullanılarak uygulanıyor. Bu madde, başkana haksız, makul olmayan veya ayrımcı ticaret uygulamalarında bulunan ülkelere vergi ve diğer yaptırımlar uygulama yetkisi veriyor. AB'nin Google kararları ve şirketlerin tepkileri 🔹 Google sözcüsü José Castañeda, şirketin AB'nin Dijital Piyasalar Yasası'na uymak için çalıştığını ve Avrupa Komisyonu'nun son kararlarının etkileriyle ilgili endişelerini dile getirdiğini söyledi. Castañeda, ABD yönetimi ve hükümetinin sürece dahil olmasını memnuniyetle karşıladıklarını ekledi. 🔹 Google, Android mobil işletim sistemindeki hakimiyetiyle rekabeti sınırladığı ve tüketici seçeneklerini azalttığı gerekçesiyle verilen 4,5 milyar dolarlık AB rekabet cezasına karşı yaptığı itirazı kısa süre önce kaybetti. 🔹 Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, en iyi ürünlerin arama motorunu işleten şirkete ait oldukları için değil, daha iyi oldukları için başarılı olması gerektiğini söyledi. Ribera, Avrupalı tüketicilerin uygulama geliştiricilerinden en iyi tekliflere nereden ulaşabileceklerini öğrenme hakkı bulunduğunu ekledi. 🔹 Google Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, son cezayı küçük bir grup çıkarcı şikâyetçinin yönlendirdiği ve Avrupa'daki şirketlerle tüketicilere zarar verecek bir ürün gerilemesi olarak nitelendirdi. Walker, Dijital Piyasalar Yasası'nın Google'ı anlık fiyatlar, otel, uçuş ve restoranlardaki doğrudan müsaitlik bilgileri gibi özellikleri kaldırmaya ve Google Play'deki güvenlik önlemlerini azaltmaya zorladığını söyledi. 🔹 AB, Amazon, Apple, Google'ın çatı şirketi Alphabet, Meta, Microsoft ve ByteDance'i tüketicilerin erişimini kontrol eden geçit bekçileri olarak tanımlıyor. Avrupa Komisyonu sözcüsü Thomas Regnier, işletmelerin adil rekabet hakkına, geçit bekçilerinin eşit rekabet koşulları sağlama yükümlülüğüne ve tüketicilerin daha ucuz alternatifleri seçme hakkına sahip olduğunu söyledi. 🔹 Alphabet geçen yıl 403 milyar dolar gelir bildirdi.

🔹 ABD ordusu, İran limanlarına yönelik ablukayı en az dört kez aşmaya çalışan M/T Lavine adlı ticari gemiyi Umman Körfezi’nde etkisiz hale getirdi. Mürettebatın uyarılara uymaması üzerine geminin makine dairesine ateş açıldı. 🔹 M/T Lavine, ABD’nin ablukayı yeniden uygulamaya koymasından bu yana etkisiz hale getirilen ikinci ticari gemi oldu. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’la çatışmayı ve askeri saldırıların sürdürülüp artırılmasını üst düzey ulusal güvenlik danışmanlarıyla görüştü. Trump, İran’la müzakerelerin şimdiye kadarki en ciddi görüşmeler olduğunu söyledi ve savaşı bitirmek için acele etmediğini açıkladı. 🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın ABD baskısına boyun eğmeyeceğini söyledi. Arakçi, Çin ve Rusya ile görüşmelerin sürdüğünü ve İran’ın tehditlerden korkmadığını açıkladı. 🔹 ABD ile İran arasındaki çatışma, 13. gece de karşılıklı saldırılarla sürdü. ABD’nin bölgedeki büyükelçilikleri, bölgedeki Amerikalılara ayrılma seçeneklerinin daha da kısıtlanabileceği uyarısında bulundu; İran Devrim Muhafızları ise komşu ülkelerde yaşayanlardan ABD askerlerinin bulunduğu üslerden uzak durmalarını istedi. 🔹 Irak’ın Erbil kentinde ABD öncülüğündeki güçler, patlayıcı taşıyan beş insansız hava aracını düşürdü. İran Devrim Muhafızları, Kuveyt’teki Udairi ABD üssünü hedef aldığını ve üç mühimmat ile depolama hangarını imha ettiğini açıkladı; ayrıca Bahreyn’deki ABD 5. Filo’suna ait bir gözetleme kulesini vurduğunu duyurdu. 🔹 Bahreyn ve Ürdün, İran’dan düzenlenen hava saldırılarını önlediklerini açıkladı. 🔹 ABD güçleri, İran’ın kuzeyindeki bir Devrim Muhafızları deniz üssünü, Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere saldırmak için kullanılabilen deniz araçlarının bulunduğu Kiş Adası’nı ve İsfahan’daki askeri tesisleri hedef aldı. Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı amaçlayan saldırılar, İran’ın bölgedeki sivil denizciler ve ticari gemilere yönelik tehdidini azaltmayı hedefliyor. 🔹 Umman’dan bir diplomatik heyet, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yönetilmesini görüşmek üzere Tahran’a gitti. 🔹 İran destekli Husiler, Kızıldeniz’de iki Suudi petrol tankerini hedef aldı ve Suudi Arabistan bağlantılı gemilere Babülmendep Boğazı’nı kapatma tehdidini uygulamaya koydu. Suudi Arabistan, Husi saldırılarına karşılık Yemen’in Hudeyde kentini vurdu. 🔹 Suudi Ulaştırma Genel Otoritesi, Kızıldeniz’de seyreden bir Suudi gemisinin hedef alındığını ve gövdesinde hafif hasar oluştuğunu açıkladı. Suudi Arabistan, gemilerini korumak için gerekli tüm adımları atacağını duyurdu; Trump ise saldırıların sürmesi halinde Husilere karşı büyük bir askeri misilleme tehdidinde bulundu. 🔹 Hürmüz Boğazı’ndan barış dönemlerinde dünya petrol ve gazının yaklaşık beşte biri geçerken, Babülmendep Boğazı dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12’sini ve küresel konteyner trafiğinin dörtte birini taşıyor. Brent petrolünün varil fiyatı yaklaşık 96 dolara, ABD’de benzinin galon fiyatı ise ortalama 4,11 dolara yükseldi. 🔹 İran Sağlık Bakanlığı, savaşın başlamasından bu yana 3.434 kişinin öldüğünü açıkladı. Uluslararası Denizcilik Örgütü, Hürmüz Boğazı çevresinde yaklaşık 400 gemide en az 6.000 denizcinin mahsur kaldığını duyurdu. 🔹 Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, İranlı mevkidaşı Arakçi ile görüştü. Kamuoyuna açık diplomatik görüşmelerde ilerleme sağlanmadı; İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun gelecek hafta ABD’ye giderek Trump’la görüşmesi planlanıyor.

🔹 ABD, zorla çalıştırmayla üretilen mallara yönelik ithalat yasaklarını yeterince uygulamadıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağından yapılan ithalata yüzde 10 ila 12,5 arasında yeni tarifeler getirecek. Bu ülkeler, ABD ithalatının yüzde 99’unu oluşturuyor. 🔹 ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD’nin yaklaşık bir asırdır zorla çalıştırmayla üretilen mallara ithalat yasağı uyguladığını ve ticaret ortaklarının da aynı adımı atması gerektiğini söyledi. 🔹 Yeni tarifeler, Trump’ın Yüksek Mahkeme’nin şubatta iptal ettiği geçici tarifelerin ardından uyguladığı dünya genelindeki yüzde 10’luk vergilerin cuma günü sona ermesiyle yürürlüğe girecek. 🔹 Trump, yeni tarifeleri 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. bölümü kapsamında uyguluyor. Bu bölüm, başkana haksız, makul olmayan veya ayrımcı ticaret uygulamalarında bulunan ülkelere vergi ve diğer yaptırımlar getirme yetkisi veriyor. 🔹 ABD Ticaret Temsilciliği, küresel piyasalarda fiyatları düşürerek ABD şirketlerini dezavantajlı duruma soktuğu gerekçesiyle 16 ülke hakkında ayrıca soruşturma başlattı. Bu ülkeler, ABD ithalatının yüzde 70’ini oluşturuyor ve soruşturma henüz tamamlanmadı. 🔹 Petrol, doğal gaz ve gübre gibi bazı ürünler yeni tarifelerden muaf tutuldu. ABD-Meksika-Kanada Anlaşması kapsamında gümrüksüz statü kazanan ürünlere de vergi uygulanmayacak. 🔹 Hindistan’dan yapılan ithalata uygulanacak tarife yüzde 12,5’ten yüzde 10’a indirildi. Bazı ülkelerin zorla çalıştırmayla mücadele uygulamalarını sıkılaştırması daha düşük oranlara hak kazanmalarını sağladı. 🔹 Brezilya, yüzde 12,5’lik tarifeyi “keyfi ve gerekçesiz” olarak nitelendirdi. Brezilya, mütekabiliyet yasasını devreye sokmayı ve ABD’yi Dünya Ticaret Örgütü’ne şikâyet etmeyi planlıyor. 🔹 Şili Uluslararası Ekonomik İlişkiler Müsteşarı Paula Estévez, ülkesinin güçlü iş gücü kurumlarına ve zorla çalıştırmanın önlenmesine yönelik düzenlemelere sahip olduğunu söyledi. Şili, yüzde 12,5’lik tarifeyle karşı karşıya. 🔹 Tarifeleri ABD’de yabancı ürün ithal eden şirketler ödüyor; ithalatçılar maliyeti çoğunlukla daha yüksek fiyatlarla tüketicilere yansıtıyor. Yeni vergiler, 3 Kasım’daki ara seçimler öncesinde uygulanıyor. 🔹 Uluslararası Çalışma Örgütü’nün verilerine göre 2021’de dünya genelinde herhangi bir günde yaklaşık 27,6 milyon kişi zorla çalıştırıldı. İnsan hakları uzmanları, ithalat yasaklarının zorla çalıştırmayla mücadelede etkili olabileceğini, ancak tarifelerin kademeli ve şeffaf biçimde uygulanması gerektiğini söyledi. 🔹 Kanada-ABD Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc, kararın beklenmedik olmadığını söyledi. Kanada, zorla çalıştırmayla üretilen malların tedarik zincirine girmesini önleme hedefini ABD ile paylaşıyor. 🔹 Yeni tarifelerin oluşturduğu baskı, Hindistan’ın zorla çalıştırmayla üretilen mallara ithalat yasağı eklemesi gibi bazı ülkelerin ticaret politikalarını değiştirmesine yol açtı. Avrupa Birliği’nin gelecek yıl yürürlüğe girmesi planlanan zorla çalıştırma düzenlemeleri de süreci etkiliyor.

Saldırı ve soruşturma 🔹 Rusya'nın cuma günü Kiev yakınlarında savunma sanayisi etkinliğine ev sahipliği yapan bir bölgeye düzenlediği balistik füze saldırısında en az 10 kişi öldü, yaklaşık 100 kişi yaralandı. 🔹 Saldırı, Kiev'in merkezine yaklaşık 20-30 kilometre uzaklıktaki Buça bölgesinde özel işletilen bir askeri eğitim tesisinin arazisini hedef aldı. 🔹 Saldırıda 27 ev ve 44 araç hasar gördü. Ukrayna Savunma Sanayisi Konseyi, saldırı sırasında bölgede savunma sanayisi temsilcilerinin bulunduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, saldırıyla ilgili savaş suçu soruşturması ve etkinliğin düzenlenmesinde olası ihmal nedeniyle ayrı bir ceza soruşturması başlattı. 🔹 Soruşturma kapsamında etkinliğin yerini, zamanını ve formatını kimin onayladığı ile yeterli güvenlik önlemlerinin alınıp alınmadığı incelenecek. Ukrayna hükümeti saldırıyla ilgili haber kısıtlamaları getirdi. Patriot üretimi görüşmeleri 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, saldırıdan bir gün önce Patriot hava savunma sistemlerini üreten ABD'li Raytheon şirketinin üst düzey temsilcileriyle Kiev'de görüştü. 🔹 Zelenskiy, Patriot sistemleri için füzelerin bir numaralı öncelik olduğunu söyledi ve Raytheon'un Ukrayna ile birlikte Patriot önleme füzeleri üretmeye hazır olduğunu açıkladı. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, üç haftadan kısa süre önce Ukrayna'ya Patriot üretme lisansı verme sözü verdi. 🔹 Ukrayna, Rusya'nın durdurulması zor balistik füze saldırıları sürerken ortak üretim anlaşmasını hızla sonuçlandırmak istiyor. Ukrayna'da üretim tesislerinin kurulması ise yıllar sürebilir. Ukrayna'nın Rusya'daki saldırıları 🔹 Ukrayna güçleri, Rusya'nın en büyük çevrim içi perakendecisi Wildberries'in lojistik merkezlerini St. Petersburg, Leningrad bölgesi ve Rusya'nın ilhak ettiği Kırım'daki Simferopol'de hedef aldı. 🔹 Rusya genelinde son günlerde Wildberries'e ait dört depo daha vuruldu ve büyük yangınlar çıktı. St. Petersburg üzerinde yükselen yoğun dumanlar görüntülendi. 🔹 Ukrayna'nın uzun menzilli silahları, Ukrayna sınırına yaklaşık 1.350 kilometre uzaklıktaki bir petrol tesisini ve Rusya'nın Kirov bölgesindeki bir askeri fabrikayı vurdu. 🔹 Kirov bölgesindeki askeri fabrikaya düzenlenen saldırıda altı kişi öldü, 26 kişi yaralandı. Tesisin adı resmi olarak açıklanmadı. 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin gece boyunca 571 Ukrayna insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı.

🔹 ABD, zorla çalıştırılarak üretilen mallara yönelik ithalat yasaklarını yeterince uygulamadıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağından yapılan ithalata yüzde 10 ila 12,5 arasında gümrük vergisi uygulayacak. Bu ülkeler, ABD ithalatının yüzde 99’unu oluşturuyor. 🔹 ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD’nin yaklaşık bir asırdır zorla çalıştırmayla üretilen mallara ithalat yasağı uyguladığını ve ticaret ortaklarının da aynı adımı atmasının zamanının geldiğini söyledi. 🔹 Yeni vergiler, Trump’ın Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü kapsamında uyguladığı geçici yüzde 10’luk küresel vergilerin cuma günü saat 00.01’de sona ermesiyle yürürlüğe girecek. 🔹 Trump yönetimi, yeni ve daha kalıcı vergileri 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamında uyguluyor. Bu bölüm, “haklı gösterilemez”, “makul olmayan” veya “ayrımcı” ticaret uygulamalarında bulunan ülkelere vergi ve diğer yaptırımlar getirilmesine izin veriyor. 🔹 ABD Ticaret Temsilciliği, 16 ülkenin aşırı üretim yaparak fiyatları düşürüp ABD şirketlerini küresel pazarlarda dezavantajlı duruma getirip getirmediğini inceliyor. Bu ülkeler ABD ithalatının yüzde 70’ini oluşturuyor ve soruşturma henüz tamamlanmadı. 🔹 Trump, yüksek gümrük vergilerinin ABD imalat sektörünü canlandıracağını savunuyor. Yönetim, geçen yıl uzun süredir düşük tarifeleri ve serbest ticareti destekleyen ABD politikasını değiştirerek neredeyse tüm ülkelerden yapılan ithalata çift haneli vergiler getirmişti. 🔹 Yüksek Mahkeme, Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’na dayanarak uyguladığı vergilerin yetki kapsamında olmadığına hükmetti. Kararın ardından yönetim, daha önce vergi ödeyen ithalatçılara geri ödeme yapmak zorunda kaldı. 🔹 Petrol, doğal gaz ve gübre dâhil bazı ürünler yeni vergilerden muaf tutuldu. ABD-Meksika-Kanada Anlaşması kapsamında gümrüksüz statüye sahip ürünler de vergilendirilmeyecek. 🔹 Hindistan’dan yapılan ithalata uygulanacak vergi oranı, ülkenin zorla çalıştırmayla mücadele uygulamalarını sıkılaştırması sonrasında yüzde 12,5’ten yüzde 10’a indirildi. 🔹 Brezilya, yüzde 12,5’lik vergi kararını “keyfi ve gerekçesiz” olarak nitelendirdi. Brezilya yönetimi karşılıklılık yasasını işletmeyi ve Dünya Ticaret Örgütü’ne şikâyette bulunmayı planlıyor. 🔹 Şili’nin Uluslararası Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Müsteşarı Paula Estévez, ülkesinin güçlü çalışma kurumlarına ve zorla çalıştırmanın önlenmesine yönelik sağlam bir düzenleyici çerçeveye sahip olduğunu söyledi. Şili, yüzde 12,5’lik vergiyle karşı karşıya. 🔹 Kanada-ABD Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc, kararın beklenmedik olmadığını ve Kanada’nın zorla çalıştırılarak üretilen malların tedarik zincirine girmesini önleme hedefini ABD ile paylaştığını söyledi. 🔹 ABD’de ithalat vergilerini yabancı ürünleri getiren şirketler ödüyor; şirketler bu maliyeti tüketicilere daha yüksek fiyatlarla yansıtabiliyor. Zorla çalıştırma karşıtı uzmanlar, vergilerin bu sorunla mücadeleye katkı sağlayabileceğini ancak ülkelerin ithalat yasaklarını etkili biçimde uygulayabilmesi için kademeli bir geçiş süresine ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. 🔹 Uluslararası Çalışma Örgütü’nün verilerine göre 2021’de dünya genelinde herhangi bir günde yaklaşık 27,6 milyon kişi zorla çalıştırılıyordu.

🔹 Trump, Suudi Arabistan’la sivil nükleer program için imzalanan anlaşmanın, Riyad’ın Abraham Anlaşmaları’na katılarak İsrail’le ilişkilerini normalleştirmesine bağlı olduğunu söyledi. 🔹 Anlaşmanın çarşamba günü duyurulması sırasında ABD Enerji Bakanlığı ve Suudi Arabistan hükümeti, İsrail’le ilişkilerin anlaşma için koşul olduğundan söz etmedi. 🔹 Trump, anlaşmanın uranyum zenginleştirilmesine izin vermediğini söyledi. Nükleer silahların yayılmasını önleme uzmanları ise anlaşmada uranyumun silah sınıfı seviyelere kadar zenginleştirilmesini önleyecek güvencelerin bulunmamasından endişe duyuyor. 🔹 Suudi Arabistan, İsrail’le ilişkileri normalleştirmeden önce Filistin devletinin kurulmasına yönelik açık bir yol oluşturulmasını talep ediyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Filistin devletinin İsrail’in güvenliği açısından kabul edilemez olduğunu söyledi. 🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Suudi Arabistan’ın Abraham Anlaşmaları’na katılmasını birçok kez talep ettiğini söyledi. 🔹 Netanyahu’nun ofisi, Suudi Arabistan’ın anlaşmalara katılma ihtimalini Orta Doğu barışı için “tarihî bir ileri adım” olarak nitelendirdi; açıklamada sivil nükleer anlaşmaya değinilmedi. 🔹 Yeni nükleer anlaşmanın 30 yıl sürmesi ve programın geliştirilmesinde ABD şirketlerinin yer alması bekleniyor. ABD-Suudi ortak çalışmasının ardından Suudi Arabistan’da uranyum zenginleştirme tesisi kurulmasına izin çıkabilir. 🔹 Anlaşmanın ABD ve Suudi Arabistan hükümetleri tarafından incelenmek üzere Kongre’ye sunulması planlanıyor. Metin, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın daha kapsamlı izleme, denetim ve doğrulama imkânı sağlayan “ek protokolünü” içermiyor. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmanın Suudi Arabistan’ın sivil nükleer programını “rakipler” yerine Amerikan şirketleriyle yürütmesini sağlayacağını söyledi. Çin, Güney Kore, Fransa ve Rusya, Riyad’ın alternatif ortakları arasında bulunuyor. 🔹 Anlaşma Kongre’de, bazı İsrailli yetkililer arasında ve nükleer uzmanlar tarafından incelemeye alındı. Cumhuriyetçiler ve Demokratlar anlaşmanın uygunluğunu sorgularken, Kongre’nin 123 anlaşmalarını onaylamasını öngören bir teklif henüz yasalaşmadı.

🔹 ABD ve Pakistan, Husilerin Suudi Arabistan'a karşı deniz ablukası ilan etmesinin ardından Kızıldeniz'deki ticari gemiciliğe yönelik tehditlerini kınadı. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukasından İran'ı sorumlu tuttu ve gerilimin azaltılabileceğini söyledi. 🔹 Rubio, Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığını kısıtlayan herhangi bir adımın Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalarla benzer sorunlar yaratacağını söyledi. ABD, durumu yakından izliyor ve son bir haftada Suudi Arabistan'la tehditler hakkında birçok kez görüştü. 🔹 İran tarafından silahlandırılan ve önemli ölçüde etkilenmiş olan Husiler, İran liderine bağlı Lübnan Hizbullahı ve Irak'taki bazı İran destekli milislerden farklı olarak İran'dan bağımsız hareket ediyor. 🔹 Hürmüz Boğazı, İran'da ABD ve İsrail saldırılarıyla 28 Şubat'ta başlayan savaşın ardından tamamen veya kısmen kapalı durumda. Barış dönemlerinde dünya petrolünün beşte biri bu boğazdan geçiyor. 🔹 Husilerin Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan etmesi, küresel petrol arzı ve ticaret akışını tehdit ediyor. Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle Suudi Arabistan, milyonlarca varil petrolü pazara ulaştırmak için Kızıldeniz'e uzanan bir boru hattına güveniyor. 🔹 Üç Husili yetkili, grubun pazartesi günü uluslararası denizcilik şirketlerini Kızıldeniz'e açılan Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçmemeleri konusunda uyardığını söyledi. 🔹 Husilerin yönettiği Yemen haber ajansı SABA, uyarıların ardından Kızıldeniz'deki altı geminin güzergâh değiştirdiğini duyurdu. MarineTraffic verileri salı günü en az üç tankerin geri dönüş yaptığını gösterdi. 🔹 Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Husilerin eylemlerinin bölgesel güvenliği tehdit ettiğini, seyrüsefer özgürlüğünü zayıflattığını, kurallara dayalı denizcilik düzenine meydan okuduğunu ve küresel ticaretin kesintisiz akışını tehlikeye attığını açıkladı. 🔹 Pakistan, Suudi Arabistan'la ticari faaliyet yürüten gemilere yönelik tehditlerden özellikle endişe duyduğunu açıkladı. Pakistan bayraklı gemilere veya Pakistan'ın denizcilik çıkarlarına yönelik herhangi bir düşmanca eylemin ulusal güvenlik ve egemenlik çıkarlarına yönelik ciddi tehdit sayılacağını duyurdu. 🔹 Pakistan ve Suudi Arabistan geçen yıl, iki ülkeden birine yönelik saldırıyı her ikisine yönelik saldırı kabul eden karşılıklı savunma anlaşması imzaladı. Suudi Arabistan, Pakistan'ın en büyük petrol tedarikçileri arasında yer alıyor. 🔹 Pakistan, haziranda ABD ile İran arasında geçici bir barış anlaşmasına aracılık etti ve iki ülkenin bu ayın başında saldırıları yeniden başlatmasının ardından taraflar arasında arabuluculuk yapıyor.

Bütçe paketi 🔹 Temsilciler Meclisi, İran savaşını ve Beyaz Saray’ın diğer önceliklerini finanse etmeyi amaçlayan 95 milyar dolarlık Cumhuriyetçi bütçe teklifini 216-214 oyla kabul etti. İki Cumhuriyetçi ile bir bağımsız üye, Demokratlara katılarak teklife karşı oy kullandı. 🔹 Meclis Başkanı Mike Johnson, bölünmüş Kongre’de Başkan Donald Trump’ın önceliklerini ilerletmek için bütçe kesintileri içermeyen paketi tek parti desteğiyle geçirmeye çalıştı. Senato’daki destek konusunda belirsizlik sürüyor. 🔹 Pakette Pentagon için 60 milyar dolar, diğer ulusal güvenlik ihtiyaçları için 13 milyar dolar, Trump’ın tarifelerinden etkilenen çiftçiler için 12 milyar dolar ve SAVE America Act ile vatandaşlık kanıtı şartlarını içeren seçim düzenlemeleri için 10 milyar dolar ayrıldı. 🔹 Trump, Orta Doğu’da hayatını kaybeden dört askerin naaşlarının ülkeye getirildiği törene katıldı. Bu ölümlerle ABD ordusunun bölgedeki toplam kaybı 18’e çıktı. 🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’un geçen yılki bütçe yasasında verilen 150 milyar dolarlık tek seferlik ödeneğe rağmen nakit sıkıntısı yaşadığını senatörlere söyledi. 🔹 Kongre, Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırılarını durduramıyor ve Amerikan askeri gücünün kullanımına izin vermediği için savaşın finansmanı konusunda anlaşamıyor. Son ankette Amerikalıların çoğu Trump’ın İran stratejisini onaylamadı. Uzlaşma süreci 🔹 Cumhuriyetçiler, Senato’daki filibuster engelini aşmak için bütçe uzlaşması sürecini kullanıyor. Bu yöntem, tasarıların Kongre’de salt çoğunlukla kabul edilmesini sağlıyor. 🔹 Temsilciler Meclisi’nin kabulü sonrasında bütçe kararı, komitelere yasa taslakları hazırlamaları için talimat vermek üzere Senato’ya gidecek. Komitelerin çalışmalarını yaz aylarında tamamlaması, nihai oylamanın ise milletvekillerinin ağustos tatili sonrasında dönmesiyle yapılması planlanıyor. 🔹 Cumhuriyetçi Temsilciler Kevin Kiley, Thomas Massie ve Warren Davidson pakete karşı oy kullandı. Kiley, savaş finansmanının iki partili olması ve Kongre’nin savaşın sona erdirilmesinde daha fazla rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. 🔹 Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Mike Rogers, fonların Amerikan birliklerinin hazırlığını, askerlerin maaşlarını ve ülkenin güvenliğini korumak için gerekli olduğunu söyledi. Meclis Demokrat lideri Hakeem Jeffries ise Cumhuriyetçileri Trump’ın savaş politikası için çocuklar, yaşlılar ve gazilerden kaynak almakla suçladı. Senato süreci 🔹 Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Meclis paketine destek konusunda taahhütte bulunmadı. Bazı Cumhuriyetçi senatörler ordu için daha fazla kaynak isterken, diğerleri maliyetlerin başka alanlardaki kesintilerle karşılanmasını talep ediyor. 🔹 Thune, 30 Eylül’de mevcut federal fonların sona ermesinden önce hükümetin kapanmasını önlemek için geçici bir bütçe kararının kabul edilmesini istiyor. Senato hükümet finansmanı konusunda anlaşamazsa Meclis’in bütçe kararını sonbaharda kullanabileceğini söyledi. 🔹 Trump’ın oy kullanabilmek için vatandaşlık kanıtı öngören SAVE America Act girişimi, Senato Cumhuriyetçileri arasında geçmesi için yeterli desteğe sahip değil. Federal seçimlerde vatandaş olmayanların oy kullanması zaten yasakken, uzmanlar yeni kuralların uygun seçmenlerin oy kullanmasını zorlaştırabileceği konusunda uyarıyor.

🔹 Alphabet, nisan-haziran döneminde 112,11 milyar dolar net kâr ve hisse başına 9,11 dolar kâr açıkladı. Şirket, bir önceki yılın aynı döneminde 28,2 milyar dolar net kâr ve hisse başına 2,31 dolar kâr elde etmişti. 🔹 Alphabet’in geliri yıllık bazda yüzde 24 artarak 119,8 milyar dolara çıktı. 🔹 Şirketin geliri, analistlerin 117,06 milyar dolarlık ortalama beklentisini aştı. Alphabet, analist beklentileriyle karşılaştırılabilir düzeltilmiş kâr verisini açıklamadı; bu beklenti hisse başına 2,88 dolardı. 🔹 Alphabet, çoğunlukla haziran ayında halka açılan SpaceX’teki hisse yatırımlarından elde edilen kazançların etkisiyle 98 milyar dolarlık net kazanç sağladı. 🔹 Google CEO’su Sundar Pichai, yapay zekâ yatırımlarının şirketin tüm iş alanlarındaki olanakları yeniden şekillendirdiğini söyledi. 🔹 Google’ın baskın arama motorunun desteklediği dijital reklamlar, özellikle YouTube’daki Dünya Kupası reklamlarının katkısıyla çeyrek dönem gelir artışını taşıdı. 🔹 Google’ın bulut hizmetleri güçlü büyüme kaydetti. Büyümeyi çipler, modeller, veri, güvenlik ve yapay zekâ ajan platformlarından oluşan yapay zekâ portföyü destekledi. 🔹 Alphabet hisseleri, mesai sonrası işlemlerde 2,71 dolar yükselerek 344,62 dolara çıktı.

Asya Piyasaları 🔹 Asya borsalarının çoğu haftaya yükselişle başlarken, Güney Kore'nin Kospi endeksi yapay zekâ bağlantılı hisselerdeki satışlarla yaklaşık yüzde 5 değer kaybetti. 🔹 Japonya piyasaları resmi tatil nedeniyle kapalı kaldı. 🔹 Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 2,1, Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,2 ve Avustralya S&P/ASX 200 endeksi yüzde 0,2 yükseldi. Yapay Zekâ Hisseleri 🔹 Güney Kore'de Samsung Electronics hisseleri yüzde 4,4, bellek çipi üreticisi SK Hynix hisseleri ise yüzde 3,3 geriledi. 🔹 Tayvan borsası sınırlı düşüş yaşarken, Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) hisseleri yüzde 2 yükseldi. 🔹 Küresel piyasalarda yapay zekâ yatırımlarına yönelik yüksek harcamaların sektörün aşırı değerlenmiş olabileceği endişelerini artırmasıyla yatırımcılar kâr realizasyonuna yöneldi. 🔹 Çinli Moonshot AI tarafından tanıtılan açık kaynaklı Kimi K3 modeli de küresel yapay zekâ rekabetine ilişkin endişeleri artırdı. Petrol Piyasası 🔹 ABD ile İran arasındaki çatışmaların tırmanmasıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2'nin üzerinde yükselerek 90 doların üzerine çıktı. 🔹 ABD ham petrolü de yüzde 2'nin üzerinde değer kazandı. 🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin büyük ölçüde yavaşlaması, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. ABD Piyasaları 🔹 Cuma günü S&P 500 endeksi yüzde 1, Dow Jones endeksi yüzde 0,8 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,4 geriledi. 🔹 Nvidia hisseleri yüzde 2,2, Broadcom ve AMD hisseleri ise yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti. 🔹 SpaceX hisseleri yüzde 5,4 düşerek geçen ay Nasdaq'ta işlem görmeye başlamasından bu yana en düşük seviyesine indi.

Yeni yapay zekâ modeli 🔹 Pekin merkezli Moonshot şirketi, Kimi K3 adlı yeni yapay zekâ modelini tanıttı. 🔹 Kimi K3'ün performansının Anthropic'in Claude modeli ve OpenAI'nin ChatGPT modellerinin en gelişmiş sürümlerine yaklaştığı değerlendiriliyor. 🔹 Arena platformunun sıralamasında Kimi K3, ön uç yazılım geliştirme yeteneklerinde ilk sıraya yerleşti. 🔹 Moonshot'ın geliştirdiği Kimi K3, Çin kaynaklı açık yapay zekâ modellerinin ABD'li kapalı sistemlerle rekabetini hızlandırdı. Çin'in yapay zekâ stratejisi 🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nın açılışında yapay zekâ alanında küresel iş birliği çağrısı yaptı. 🔹 Şi, yapay zekâ geliştirme çalışmalarının tek bir ülkenin öncülüğünde değil, uluslararası iş birliğiyle yürütülmesi gerektiğini söyledi. 🔹 ABD'nin ileri teknoloji ve çip ihracatına yönelik kısıtlamaları, Çin'in yerli yapay zekâ ve donanım geliştirme çalışmalarını hızlandırdı. 🔹 Huawei, konferansta Atlas 950 SuperPoD adlı yeni yapay zekâ bilgi işlem sistemini tanıttı. Rekabet ve tartışmalar 🔹 Moonshot, geçen ay yeni modelini tanıtan Çinli Zhipu'nun ardından gelişmiş bir yapay zekâ modeli daha piyasaya sürdü. 🔹 Kimi K3'ün kullanım ücreti, Çin'de geliştirilen yapay zekâ modelleri arasında en yüksek seviyede olmasına rağmen OpenAI'nin GPT-5.6 Sol modelinin yaklaşık yarısı düzeyinde bulunuyor. 🔹 OpenAI ve Anthropic, bazı Çinli yapay zekâ şirketlerinin kendi modellerinden izinsiz bilgi aktarımı yöntemiyle yararlandığını öne sürüyor. 🔹 Çin yönetimi ise bu suçlamaların asılsız olduğunu belirtiyor. Şirket ve geliştirici 🔹 Moonshot'ın kurucu ortağı ve üst yöneticisi Yang Zhilin, doktora eğitimini ABD'deki Carnegie Mellon Üniversitesi'nde tamamladı. 🔹 Moonshot ile Huawei, yapay zekâ alanında iş ortaklığı yürütüyor.

Yeni düzenlemeler 🔹 Avrupa Birliği, Google'ın arama verilerini rakipleriyle paylaşmasını ve Android işletim sistemini rakip yapay zekâ şirketlerine açmasını zorunlu kılan iki yeni düzenleme açıkladı. 🔹 Avrupa Komisyonu, düzenlemelerin Android cihazlarındaki yapay zekâ özelliklerine ve arama motorlarına adil erişim sağlayarak rekabeti, yeniliği ve hizmet çeşitliliğini artırmayı amaçladığını açıkladı. 🔹 Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, düzenlemeler sayesinde Google Search ve Gemini'ye alternatif hizmetlerin gelişmesini ve Avrupa Birliği kullanıcılarının daha fazla seçeneğe sahip olmasını beklediklerini söyledi. Google'a getirilen yükümlülükler 🔹 Avrupa Komisyonu, Google dışındaki yapay zekâ asistanlarının Android telefonlarda Gemini ile aynı düzeyde çalışamadığını tespit etti. 🔹 Google, rakip yapay zekâ asistanlarının sesli komutla etkinleştirilmesine ve üçüncü taraf uygulamalar üzerinden restoran rezervasyonu gibi arka plan görevlerini yerine getirebilmesine izin vermek zorunda olacak. 🔹 Google, Ocak 2027'ye kadar anonimleştirilmiş arama verilerini belirli rakip şirketlerle paylaşmaya başlayacak. 🔹 Avrupa Komisyonu, Google'ın sahip olduğu geniş kullanıcı verisi havuzunun rakiplerin erişemediği önemli bir rekabet avantajı oluşturduğunu belirtti. Google'ın tepkisi 🔹 Google ve Alphabet Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, yeni kuralların kullanıcı gizliliğini korumaya yönelik mevcut güvenlik önlemlerini zayıflatabileceğini söyledi. 🔹 Walker, kullanıcıların arama verilerinin yeterli anonimleştirme yapılmadan ve kullanıcıların bilgisi veya onayı olmadan başka şirketlerle paylaşılmasının gizlilik, ticari sırlar ve ulusal güvenlik açısından risk oluşturabileceğini ifade etti. Dijital rekabet politikası 🔹 Yeni düzenlemeler, Avrupa Birliği'nin büyük teknoloji şirketlerine yönelik rekabet kurallarını genişletme politikasının son adımlarından biri oldu. 🔹 Avrupa Birliği son dönemde Google'ın Gemini hizmetlerini rakip yapay zekâ şirketlerine açmasını, Apple'ın cihazlarında birlikte çalışabilirlik özelliklerini artırmasını ve Meta'nın sonsuz kaydırma gibi bazı platform özelliklerini değiştirmesini isteyen düzenlemeler de yürürlüğe koymuştu.

🔹 Netflix'in ikinci çeyrek net kârı, yeni abone kazanımları ve fiyat artışlarının etkisiyle geçen yılın aynı dönemine göre %9 artarak 3,4 milyar dolara yükseldi. 🔹 Şirketin geliri aynı dönemde %13 artışla 11,08 milyar dolardan 12,56 milyar dolara çıktı. 🔹 Netflix, hisse başına 80 sent kâr açıkladı. Bu rakam analist beklentisi olan 79 sentin üzerinde gerçekleşti. 🔹 Şirket, mevcut çeyrekte gelirinin yaklaşık %12 büyümesini beklediğini açıkladı. Bu tahmin, Wall Street'in yaklaşık %13'lük büyüme beklentisinin altında kaldı. 🔹 Gelir tahmininin beklentilerin altında kalmasının ardından Netflix hisseleri seans sonrası işlemlerde %7,2 değer kaybetti. 🔹 Netflix, reklam faaliyetlerini en önemli önceliklerinden biri olarak gördüğünü ve bu yıl yaklaşık 3 milyar dolar reklam geliri elde etmeyi hedeflediğini açıkladı. 🔹 Şirket, Kadınlar Dünya Kupası dahil canlı yayın etkinliklerine yönelik ilginin güçlü seyrettiğini bildirdi. 🔹 Animasyon filmi Swapped'ın, geçen yılın büyük ilgi gören KPop Demon Hunters filminin ardından şirket tarihinin en çok izlenen ikinci orijinal animasyon filmi olma yolunda olduğu açıklandı. 🔹 Çeyreğin en çok izlenen yapımları arasında I Will Find You, Legends, The Polygamist ve Kore dizisi Teach You a Lesson yer aldı. 🔹 Netflix, abonelerin içerik bulmasını kolaylaştırmak amacıyla büyük dil modellerini kullandığını, sesli arama ve yapay zekâ destekli doğal dil arama özelliklerini platforma eklediğini açıkladı. 🔹 Şirket, şubat ayında Warner Bros. Discovery'nin stüdyo ve dijital yayın birimini satın alma teklifinden vazgeçmişti.

Karşılıklı saldırılar 🔹 ABD, İran'a yönelik hava saldırılarının altıncı gecesinde Hürmüz Boğazı çevresindeki köprüleri ve Çabahar Limanı'ndaki bir gözetleme kulesini vurdu. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), son saldırılarda onlarca askeri hedefin vurulduğunu ve operasyonların cuma sabahı tamamlandığını açıkladı. 🔹 İran devlet medyası, Hürmüzgan eyaletindeki Bender Hamir'de köprülerin hedef alındığını ve en az yedi kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. 🔹 İran resmi haber ajansı IRNA, Çabahar Limanı'ndaki gözetleme kulesinin saldırıda yıkıldığını duyurdu. 🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kulenin yıkılma görüntülerini paylaşarak operasyonu doğruladı. Bölgesel gelişmeler 🔹 İran, Katar, Bahreyn ve Kuveyt'e yeni füze saldırıları düzenledi. 🔹 Katar'da hava savunma sistemleri İran füzelerini engellemek için devreye girdi. Katar İçişleri Bakanlığı, düşen enkaz nedeniyle bir çocuğun yaralandığını açıkladı. 🔹 Ürdün ordusu, İran'dan fırlatılan üç füzeyi havada imha ettiğini ve saldırıda can kaybı yaşanmadığını açıkladı. 🔹 Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ndeki Erbil ve Süleymaniye kentlerinde de hava savunma sistemlerinin devreye girmesiyle patlama sesleri duyuldu. Hürmüz Boğazı 🔹 ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes fiilen sona erdi ve taraflar Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini kısıtlamayı sürdürürken ABD de İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koydu. 🔹 CENTCOM, ablukayı ihlal etmeye çalışan üç ticari geminin geri çevrildiğini, uyarılara uymayan bir geminin etkisiz hale getirildiğini ve bir başka gemiye denetim amacıyla çıkıldığını açıkladı. 🔹 Denizcilik veri şirketi Lloyd's List Intelligence'a göre Hürmüz Boğazı'ndan geçen haftalık yük taşımacılığı ay başında yaklaşık %25 azaldı. 🔹 Bazı petrol tankerleri güvenlik gerekçesiyle konum bildirim sistemlerini kapatarak seyrederken, birçok gemi ise boğaza girmeden beklemeyi tercih ediyor. Açıklamalar 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki operasyonların başarılı ilerlediğini belirterek sonuçlarının kısa süre içinde görüleceğini söyledi. 🔹 Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü gevşetmesi için enerji santralleri ve köprüler gibi altyapı tesislerini hedef alma tehdidini son günlerde yeniden dile getirmişti.

🔹 IBM, ikinci çeyrek için hisse başına düzeltilmiş 2,93 dolar kâr ve 17,2 milyar dolar gelir beklediğini açıkladı. Bu rakamlar Wall Street'in 3,01 dolar kâr ve 17,86 milyar dolar gelir beklentisinin altında kaldı. 🔹 Şirketin hisseleri açıklamanın ardından işlemlerde yaklaşık %23 değer kaybetti. 🔹 CEO Arvind Krishna, çeyrekte yazılım ve altyapı gelirlerindeki zayıflığın müşterilerin harcamalarını beklenen fiyat artışları öncesinde sunucu, depolama sistemleri ve bellek alımlarına kaydırmasından kaynaklandığını söyledi. 🔹 Krishna, artan siber güvenlik endişelerinin de büyük ölçekli teknoloji yatırımlarını geciktirdiğini belirtti. 🔹 Şirket, beklediği takvim içinde çok sayıda büyük anlaşmayı tamamlayamadığını ve bunun gelir açığının büyük bölümünü oluşturduğunu açıkladı. 🔹 Krishna, değişen piyasa koşullarına yeterince hızlı uyum sağlayamadıklarını ve bu çeyrekte beklentilerin gerisinde kaldıklarını ifade etti.

🔹 ABD Senatosu'ndaki Demokratlar, Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri operasyonlarını protesto ederek yaklaşık 1 trilyon dolarlık yıllık savunma yetkilendirme tasarısının ilerlemesini engelledi. 🔹 Oylama 50'ye karşı 46 sonuçlandı ve tasarı Senato'da ilerlemek için gerekli oy eşiğine ulaşamadı. 🔹 Senato Demokrat Lideri Chuck Schumer, tasarının İran'daki askeri operasyonlara dolaylı onay anlamına gelmemesi gerektiğini söyledi. 🔹 Demokratlar, Beyaz Saray'ın İran'a yönelik hava saldırılarını yeniden başlattığını Kongre'ye resmen bildirmesinin ardından tasarıya destek vermedi. 🔹 Senato Çoğunluk Lideri John Thune, tasarının ABD ordusunun ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli olduğunu belirterek milletvekillerine destek çağrısı yaptı. 🔹 Thune, tasarının daha sonra yeniden gündeme getirilebilmesi için oylamanın ardından usul gereği oyunu değiştirdi. 🔹 Kongre, son 66 yıldır her yıl Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nı kabul ederek Savunma Bakanlığı'nın politika ve harcama çerçevesini belirliyordu. 🔹 Beyaz Saray, Savunma Bakanlığı bütçesinin yaklaşık 900 milyar dolardan 1,5 trilyon dolara çıkarılmasını talep ediyor. 🔹 Beyaz Saray ayrıca bütçe uzlaşma süreci kapsamında savunma harcamaları için 350 milyar dolar ek kaynak istedi. Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçileri ise bu tutarın yaklaşık 87 milyar dolar seviyesinde olmasını değerlendiriyor. 🔹 Senato tasarısı, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in İran'daki bir okul saldırısı dahil talep edilen raporları sunmaması halinde seyahat bütçesinin kısıtlanmasını öngörüyor. 🔹 Demokrat Senatör Tammy Duckworth, İran'daki askeri operasyonların sona erdirilmesini öngören değişiklik kabul edilmediği sürece tasarıya karşı çıkacağını açıkladı.

🔹 ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarının ardından İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden başlattı. 🔹 ABD Merkez Komutanlığı, ablukanın başlamasıyla birlikte İran'da onlarca hedefe yönelik yedi saat süren yeni hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. 🔹 İran Devrim Muhafızları, abluka devam ettiği sürece Orta Doğu'daki tüm enerji ihracatını durdurabileceklerini belirterek, "Bölgeden petrol ve doğal gaz ihracatı ya herkes için olacak ya da hiç kimse için olmayacak." açıklamasını yaptı. 🔹 Donald Trump, daha önce Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden %20 geçiş ücreti alınacağını açıklamıştı. Daha sonra bu plandan vazgeçerek Körfez ülkelerinin ABD'ye milyarlarca dolarlık yatırım yapmayı teklif ettiğini söyledi. 🔹 Trump, geçiş ücreti uygulamasından vazgeçmesinin nedenini yatırım teklifleri olarak gösterirken, "Hiç kimsenin boğazdan geçiş için ücret almaması gerektiğini düşünüyorum." dedi. 🔹 İran, ABD'nin yeni saldırılarının ardından misilleme yapacağını açıkladı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran'ın ülkesini savunacağını ve topraklarının her karışını koruyacağını söyledi. 🔹 ABD, İran'ın son bir haftada ticari gemilere yönelik saldırılar düzenlediğini ve bu saldırılarda çok sayıda mürettebatın öldüğünü, yaralandığını veya kaybolduğunu açıkladı. 🔹 ABD'nin bölgede iki uçak gemisi, bir amfibi hücum gemisi ve çok sayıda savaş uçağıyla geniş askeri varlığını sürdürdüğü bildirildi. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda hak sahibi olduğunu savunurken, ABD uluslararası su yolunda serbest geçiş ilkesini savunmayı sürdürüyor. 🔹 Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 87 doların üzerine çıktıktan sonra Trump'ın geçiş ücreti planından vazgeçmesiyle 78 dolar seviyelerine geriledi. 🔹 Pakistan öncülüğündeki bölgesel arabulucuların ABD ile İran arasında ateşkes ve müzakereleri yeniden başlatmak için diplomatik girişimlerini sürdürdüğü belirtildi.

🔹 ABD, Birleşik Krallık ve 12 ülke, 2016 tarihli uluslararası tahkim kararını yeniden teyit ederek Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki geniş kapsamlı deniz yetki alanı iddialarının hukuken geçersiz olduğunu açıkladı. 🔹 Avrupa Birliği de ayrı bir açıklama yayımlayarak 2016 kararını deniz yetki uyuşmazlıklarının barışçıl çözümünde dönüm noktası niteliğinde ve hukuken bağlayıcı bir karar olarak nitelendirdi. 🔹 Ortak bildiride, Güney Çin Denizi'nde bölgesel istikrarı tehdit eden tek taraflı ve istikrar bozucu eylemlerin reddedildiği vurgulandı. 🔹 Bildiride, Çin'in "tarihi haklar" dahil olmak üzere Güney Çin Denizi'ndeki geniş kapsamlı deniz yetki alanı iddialarının uluslararası hukukta dayanağı bulunmadığı belirtildi. 🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, 2016 tarihli tahkim kararının hükümsüz olduğunu, hukuki bağlayıcılığı bulunmadığını ve Pekin'in kararı kabul etmediğini yineledi. 🔹 Çin, Filipinler'in 2013 yılında başlattığı tahkim sürecine katılmamış, 2016'da verilen kararı reddetmişti. 🔹 Ortak bildiriyi ABD, Birleşik Krallık, Filipinler, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Almanya, İtalya, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya ve Slovenya imzaladı. 🔹 Açıklamada, sahil güvenlik, askeri unsurlar ve deniz milislerinin diğer ülkelerin deniz ve hava faaliyetlerini engellemek, taciz etmek veya yıldırmak amacıyla kullanılmasına karşı çıkıldığı ifade edildi. 🔹 Taraflar, deniz ve hava ulaşım serbestisinin korunması ve bölgedeki anlaşmazlıkların 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde barışçıl yollarla çözülmesi çağrısında bulundu.

🔹 Bavi Tayfunu, Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletinde karaya ulaştı. Tayfunun iç kesimlere ilerledikçe zayıflaması bekleniyor. 🔹 Tayfun, Çin'e ulaşmadan önce Japonya'nın güney adaları ile Tayvan'da şiddetli rüzgar ve yağışlara neden oldu. 🔹 Çin'de yetkililer, tayfun öncesinde 1,7 milyondan fazla kişiyi tahliye etti ve en yüksek seviyenin bir altındaki turuncu tayfun alarmını ilan etti. 🔹 Şanghay'da yaklaşık 34 bin kişi yüksek riskli bölgelerden tahliye edildi. Fujian eyaletinde 17 binden fazla acil durum personeli hazır bekletildi. 🔹 Çok sayıda okul ve feribot seferi durduruldu, yüzlerce uçuş iptal edildi ve bazı yüksek hızlı tren seferleri askıya alındı. 🔹 Çin Meteoroloji Merkezi, yılın ilk kırmızı yağış alarmını yayımladı. 🔹 Çin merkezi hükümeti, Zhejiang ve Fujian eyaletlerindeki afet önleme, arama kurtarma ve yardım çalışmaları için 40 milyon yuan (yaklaşık 5,9 milyon dolar) kaynak ayırdı. 🔹 Filipinler'in güneyinde tayfunun güçlendirdiği muson yağışlarının yol açtığı heyelan ve sellerde en az 17 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi kayboldu. 🔹 Filipinler'de yaklaşık 11 bin kişi geçici barınma merkezlerine tahliye edildi. 🔹 Tayvan'da en az 113 kişi yaralandı, 14 binden fazla kişi tahliye edildi. Adanın büyük bölümünde okul ve kamu kurumları geçici olarak kapatıldı. 🔹 Japonya'nın Okinawa bölgesinde şiddetli rüzgar ve yüksek dalga uyarıları yapılırken 200'den fazla uçuş iptal edildi.

🔹 Meta, kamuya açık Instagram hesaplarındaki fotoğrafların yapay zekâ tarafından referans olarak kullanılmasına izin veren yeni özelliğini gelen eleştirilerin ardından devre dışı bıraktı. 🔹 Özellik, Meta'nın yapay zekâ asistanı üzerinden sunulan görüntü üretim modeli Muse Image ile birlikte geçen hafta kullanıma açılmıştı. 🔹 Muse Image, kullanıcıların verdiği komutlarla görsel üretirken kamuya açık Instagram hesaplarındaki fotoğrafları da otomatik olarak referans olarak kullanabiliyordu. 🔹 Uygulama, gizlilik endişelerine yol açtı ve sosyal medyada kullanıcıların hesaplarının bu özelliğe erişimini nasıl kapatabileceklerine ilişkin paylaşımlar yapıldı. 🔹 Meta, amacının yaratıcı bir araç sunmak ve kullanıcılara içeriklerinin referans olarak kullanılıp kullanılmayacağı konusunda kontrol vermek olduğunu, ancak gelen geri bildirimler doğrultusunda özelliğin kaldırıldığını açıkladı. 🔹 Oyuncular sendikası SAG-AFTRA, üyelerine dijital benzerliklerini korumak için Instagram hesap ayarlarını değiştirmeleri çağrısında bulundu. 🔹 SAG-AFTRA, Meta'nın özelliği kaldırma kararını memnuniyetle karşıladığını ve bunun doğru bir adım olduğunu açıkladı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendisine suikast düzenlemesi halinde ABD ordusunun İran'ı daha önce görülmemiş ölçekte vurması yönünde talimat verdiğini açıkladı. 🔹 ABD hukukuna göre başkanın ölümü halinde otomatik misilleme başlatacak önceden yetkilendirilmiş bir sistem bulunmuyor. 🔹 Böyle bir durumda başkanlık yetkisi Anayasa'nın 25. Değişikliği ve 1947 tarihli Başkanlık Veraset Yasası uyarınca derhal Başkan Yardımcısı JD Vance'e geçecek. 🔹 Vance, başkomutan sıfatıyla Trump'ın istediği askeri karşılığı verebilir, farklı bir yanıt seçebilir veya saldırı emri vermemeyi tercih edebilir. 🔹 Trump, sosyal medya paylaşımında İran'ın kendisine yönelik suikast tehdidinde bulunduğunu belirterek, böyle bir durumda İran'a yönelik bin füzenin hazır beklediğini ve ardından binlercesinin daha fırlatılacağını söyledi. 🔹 İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in öldürülmesinin intikamının alınacağını belirterek bunun İran halkının iradesi olduğunu ve mutlaka gerçekleştirileceğini açıkladı. 🔹 İran'daki cenaze törenleri boyunca çok sayıda kişi Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu hedef alan ölüm çağrıları içeren pankartlar taşıdı. 🔹 Trump, NATO Zirvesi sırasında İran'ın kendisini hedef almak istediğini söyleyerek "Listelerinde bir numarayım." ifadelerini kullandı. 🔹 Trump, Türkiye'den dönüş yolunda güvenlik gerekçesiyle yeni Katar bağışlı Air Force One yerine eski başkanlık uçağını kullandı. 🔹 ABD yönetimi daha önce de İran'ın Trump ve diğer üst düzey ABD yetkililerine yönelik tehditlerini ciddi ulusal güvenlik riski olarak değerlendirmiş ve böyle bir saldırının ağır sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunmuştu.

🔹 ABD, Hürmüz Boğazı'nda bir konteyner gemisinin vurulmasının ardından İran'a yeni hava saldırıları düzenledi. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 140 hedefin vurulduğunu, saldırılarda füze ve İHA fırlatma noktaları, mühimmat depoları, haberleşme sistemleri ve askeri tesislerin hedef alındığını açıkladı. 🔹 ABD, operasyonların Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik İran saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını bildirdi. 🔹 İran, Bahreyn, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman'daki hedeflere füze ve İHA saldırıları düzenledi. 🔹 Katar, hava savunma sistemlerinin İran saldırılarını engellediğini, düşen şarapnel nedeniyle biri çocuk üç kişinin yaralandığını açıkladı. 🔹 Bahreyn ve Kuveyt'te füze alarmı verildi. Umman'ın kuzeydoğusundaki bazı noktalara İHA saldırıları düzenlendi. 🔹 CENTCOM, Kıbrıs bayraklı bir konteyner gemisinin İran saldırısında ağır makine dairesi hasarı aldığını ve bir sivil mürettebatın kayıp olduğunu açıkladı. 🔹 İran Devrim Muhafızları, bazı gemilerin belirlenen rotaya uymadığını, uyarı ateşi açıldığını ve gemilerden birinin durdurulduğunu duyurdu. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapalı kalacağını ve yeni saldırılar olması halinde bölgedeki ilave üsleri hedef alabileceğini açıkladı. 🔹 Umman ile İran, Hürmüz Boğazı konusunda teknik ve siyasi düzeyde görüşmelerin sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı. 🔹 İran'ın dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in öldürülmesinin intikamının alınacağını belirten ilk kamuoyu mesajını yayımladı. 🔹 İran Sağlık Bakanlığı, son iki saldırı dalgasında en az 17 kişinin hayatını kaybettiğini, 115 kişinin yaralandığını açıkladı.

🔹 The New York Times, New York Daily News ve diğer haber kuruluşları, OpenAI'ın telif hakkı davasında önemli delilleri gizlediğini öne sürerek mahkemeden şirkete yaptırım uygulanmasını istedi. 🔹 Davacılar, OpenAI'ın milyonlarca haber makalesini yapay zekâ modellerini eğitmek için nasıl kullandığını gösterebilecek eğitim veri kümeleri ve ChatGPT kayıtlarını paylaşmadığını savundu. 🔹 Mahkemeye sunulan dilekçede OpenAI'ın delil paylaşım sürecini engellediği ve bir çalışanının ifadesinin şirketin önceki açıklamalarıyla çeliştiği iddia edildi. 🔹 Davacılar, OpenAI'ın iki yıldır telif hakkıyla korunan içeriklerin eğitim verileri ve sistem kayıtlarında aranabilmesi konusunda yanlış beyanda bulunduğunu öne sürdü. 🔹 OpenAI, ChatGPT kayıtlarının paylaşılmasının kullanıcı gizliliğini korumak amacıyla sınırlandırıldığını açıkladı. 🔹 OpenAI, davacıların kullanıcı gizliliğini ihlal etmeye çalıştığını ve iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek "adil kullanım" ilkesini savunmaya devam edeceğini bildirdi. 🔹 The New York Times, OpenAI ve Microsoft'a karşı 2023 yılında telif hakkı davası açtı. Daha sonra Daily News, Chicago Tribune, Ziff Davis ve Center for Investigative Reporting de davaya katıldı. 🔹 Dava, yapay zekâ şirketlerinin internetteki haberler, kitaplar ve diğer içerikleri modellerini eğitmek için kullanmasının ABD telif hakkı hukukundaki "adil kullanım" kapsamında olup olmadığını tartışmaya açıyor. 🔹 OpenAI'ın rakibi Anthropic, Claude modelinin korsan kitaplarla eğitilmesine ilişkin davada yazarlara 1,5 milyar dolar ödemeyi kabul etti. 🔹 The New York Times, OpenAI ve diğer yapay zekâ şirketlerine karşı yürüttüğü davalar için şimdiye kadar 28 milyon doların üzerinde hukuki harcama yaptığını açıkladı. 🔹 Çok sayıda medya kuruluşu son dönemde OpenAI, Google ve Meta ile içeriklerinin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasına yönelik lisans anlaşmaları imzaladı. Associated Press, OpenAI ile bu tür bir anlaşma yapan ilk haber kuruluşu oldu.

Karşılıklı saldırılar 🔹 ABD, İran genelinde yaklaşık 90 askeri hedefe yönelik yeni hava saldırılarını tamamladığını açıkladı. 🔹 İran, ABD saldırılarına karşılık olarak Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Ürdün'deki ABD bağlantılı askeri hedeflere füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. 🔹 Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün hava savunma sistemlerinin saldırıları engellediğini açıkladı. Kuveyt'te düşen parçalar nedeniyle bir kişi yaralandı. İran'daki gelişmeler 🔹 İran'ın güneyindeki birçok bölgede patlamalar meydana geldi. Bushehr Nükleer Santrali çevresinin de vurulduğu bildirildi. 🔹 İran Sağlık Bakanlığı, son iki günlük ABD saldırılarında 14 kişinin öldüğünü, 78 kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralıların ve ölenlerin büyük bölümünün silahlı kuvvetler mensubu olduğu belirtildi. 🔹 İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, günler süren cenaze törenlerinin ardından Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'ne defnedildi. Hürmüz Boğazı 🔹 ABD, saldırıların Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğini tehdit eden İran kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını açıkladı. 🔹 Boğazdaki gemi trafiği geçici anlaşmanın ardından kısmen artış gösterse de savaş öncesindeki seviyelerin altında kalmayı sürdürüyor. Diplomasi 🔹 Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırılarının ardından geçici ateşkes anlaşmasının fiilen sona erdiğini söyledi ve İran'a yeni uyarılarda bulundu. 🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Suudi Arabistan, Türkiye, Umman ve Pakistanlı yetkililerle görüşerek gerilimin azaltılmasına yönelik diplomatik temaslarda bulundu. 🔹 Taraflar arasında kalıcı anlaşmaya yönelik müzakerelerin Hamaney'in cenaze törenlerinin ardından başlaması planlanıyor. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın statüsü ve İran'ın nükleer programı öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmesinde Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemlerini üretme lisansı verileceğini açıkladı. 🔹 Trump, ABD'nin Patriot sistemlerinin üretim teknolojisini paylaşacağını ve Ukrayna'nın bu sistemleri kısa sürede üretebileceğini söyledi. 🔹 Trump, Zelenskiy ile ilişkilerinin geliştiğini belirterek Ukrayna'nın savaşta "etkili bir performans sergilediğini" söyledi ve ABD'nin Kiev için bir güvenlik paketi üzerinde çalışacağını açıkladı. 🔹 NATO liderleri, Ukrayna'nın savunma ihtiyaçlarını desteklemek amacıyla bu yıl ve gelecek yıl için toplam 80 milyar dolar sağlanacağını taahhüt etti. 🔹 Trump, İran ile geçici ateşkes anlaşmasının fiilen sona erdiğini düşündüğünü söyledi ancak diplomatik görüşmelerin devam etmesine izin vereceğini belirtti. 🔹 Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılarının ardından düzenlenen ABD operasyonlarını savundu ve İran'ın sivil altyapısı ile Harg Adası'nı hedef alma tehdidini yineledi. 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarını gerekli ve güçlü bir karşılık olarak değerlendirdi. 🔹 Trump, ABD'nin Grönland'ı kontrol etmesi gerektiği yönündeki görüşünü yineledi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Grönland'ın satılık olmadığını ve NATO topraklarının her karışını savunacaklarını söyledi. 🔹 Trump, Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile de görüştü. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın Suriye'nin teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarılması sürecini Kongre'ye bildirdiğini açıkladı. 🔹 NATO liderleri, Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine uzun vadeli tehdit oluşturduğunu vurgulayarak savunma harcamalarının artırılması ve Avrupa'nın güvenliğinde daha fazla sorumluluk üstlenilmesi yönündeki hedeflerini yineledi.

🔹 ABD ordusu İran'a yönelik yeni hava saldırıları düzenledi. İran ise Bahreyn, Kuveyt ve Katar'daki hedeflere saldırılarla karşılık verdi. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, yaklaşık 90 hedefin vurulduğunu ve operasyonun Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini tehdit eden İran kapasitesini daha da zayıflatmayı amaçladığını açıkladı. 🔹 İran Devrim Muhafızları Bahreyn ve Kuveyt'e saldırılar düzenlediğini açıkladı. Bahreyn'de sirenler çaldı, Kuveyt ordusu füze ve İHA'ları önlemeye çalıştığını duyurdu. 🔹 İran devlet medyası Bushehr, Çabahar, Konarak, Bender Abbas ve Sirik dahil birçok noktada patlamalar meydana geldiğini bildirdi. 🔹 Huzistan eyaletinde en az üç kişinin öldüğü açıklandı. İranşehr'de ise bir havaalanına düzenlenen saldırıda bir itfaiye görevlisinin yaşamını yitirdiği bildirildi. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırılarının ardından misilleme operasyonlarının sürdüğünü söyledi ve yeni saldırılar olması halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulundu. 🔹 Trump, ateşkesin fiilen sona erdiğini söyledi ancak müzakerelerin devam edebileceğini belirtti. İran ise ABD'nin verdiği sözleri tutmadığını ve saldırılara saldırıyla karşılık verileceğini açıkladı. 🔹 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD'nin baskı ve anlaşmaları bozma politikasının artık karşılıksız kalmayacağını söyledi. 🔹 İran, geçici anlaşmanın Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği yönetme hakkı verdiğini savunuyor. Boğazın tamamen yeniden açılması ve İran'ın nükleer programı, planlanan kapsamlı müzakerelerin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. 🔹 Petrol fiyatları, çatışmaların yeniden tırmanması ve ateşkese ilişkin belirsizlik nedeniyle yükseldi. Hürmüz Boğazı küresel petrol ve doğal gaz ticaretinin önemli bölümünün geçtiği kritik enerji koridoru olmayı sürdürüyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi dönüşünde yolculuğun ilk bölümünü Katar'ın hediye ettiği yeni Air Force One yerine eski başkanlık uçağıyla yaptı. 🔹 Trump, uçak değişikliğini "eski günlerin hatırına" yaptığını söyledi. Her iki uçak da dönüş yolunda planlanmamış şekilde İngiltere'deki RAF Mildenhall Üssü'ne indi. 🔹 Trump, Mildenhall'da görev yapan ABD askerlerini selamladıktan sonra Katar'ın hediye ettiği yeni başkanlık uçağına geçti ve Washington yakınlarındaki Joint Base Andrews'e bu uçakla uçtu. 🔹 Trump, İran kaynaklı güvenlik tehdidinin uçak değişikliğinde etkili olduğu iddialarını reddetti. İran'ın kendisini hedef aldığını ancak iki uçağın kullanılmasının bu nedenle yapılmadığını söyledi. 🔹 Türkiye'den İngiltere'ye yapılan uçuş sırasında gazetecilerden pencere perdelerini kapalı tutmaları istendi. Trump, bunun nedenine ilişkin soruya kesin yanıt vermedi. 🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Steven Cheung, yeni Air Force One'ın üst düzey güvenlik sistemleriyle donatıldığını, başkanın güvenliği için gerektiğinde dikkat dağıtma ve yanıltma yöntemlerinin de kullanıldığını açıkladı. 🔹 Trump, Türkiye'den ayrılırken yaklaşık 35 yıldır kullanılan Boeing VC-25A tipi Air Force One ile uçtu. Uçuşun ilk bölümünde uçağın transponder sinyali güvenlik amacıyla geçici olarak kapatıldı. 🔹 Uçuş takip verileri, Katar'ın hediye ettiği Boeing 747-800 uçağının aynı gün ayrı bir uçuşla RAF Mildenhall Üssü'ne gittiğini gösterdi. 🔹 ABD Hava Kuvvetleri, yeni uçağın hızla hizmete alınabilmesi için nihai Air Force One'da bulunacak bazı karmaşık mühendislik değişikliklerinin bu uçakta uygulanmadığını açıkladı. 🔹 Mevcut Air Force One filosunun yerini alacak iki yeni Boeing başkanlık uçağının teslimatının 2028 yılında yapılması bekleniyor.

Grönland tartışması 🔹 Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland'ın satılık olmadığını söyledi. 🔹 Frederiksen, Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. 🔹 Danimarka'nın kendi toprakları dahil NATO'nun her karışını savunmaya hazır olduğunu açıkladı. 🔹 İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir, Grönland'ın Grönland halkına ait olduğunu söyledi ve NATO üyelerine birlik çağrısı yaptı. NATO Zirvesi 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin ittifaka bağlılığını sürdürdüğünü söyledi. 🔹 Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın savunma harcamalarını artırmasının ABD'nin beklentileri açısından adil olduğunu ifade etti. 🔹 NATO üyeleri, gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefini uygulamaya devam ediyor. 🔹 NATO, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın 2017'den bu yana savunma harcamalarını toplam 1,2 trilyon dolar artırdığını açıkladı. 🔹 NATO üyeleri arasında savunma harcamalarını eski yüzde 2 hedefinin üzerine çıkaramayan ülkeler arasında Slovenya, Belçika, İspanya ve Çekya yer alıyor. ABD ve İran 🔹 Mark Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son askerî operasyonlarını desteklediğini söyledi. 🔹 ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret gemilerine yönelik saldırıların ardından İran'a askerî operasyon düzenledi ve İran'ın küresel petrol satışına imkân tanıyan lisansı iptal etti. Ukrayna 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin NATO üyeliği talebini yineledi. 🔹 Zelenski, Ukrayna ordusunun her ay ortalama 30 bin Rus askerini etkisiz hale getirdiğini söyledi. 🔹 NATO üyesi bazı Kuzey, Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri, Rusya'nın Avrupa'ya yönelik hibrit saldırılar düzenleyebileceği endişesini dile getirdi. Diğer görüşmeler 🔹 Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ile görüşmesi bekleniyor. 🔹 Ahmed el-Şara, Suriye'de Beşşar Esad yönetiminin devrilmesine öncülük eden muhalif güçlerin lideri olarak iktidara gelmişti.

Yeni savunma projeleri 🔹 NATO, Ankara'daki zirve kapsamında Avrupa ülkelerinin artan savunma harcamalarını somut askeri kapasiteye dönüştürdüğünü göstermek amacıyla milyarlarca dolarlık yeni savunma projelerini tanıttı. 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, savunma planlarının insansız hava araçları, füzeler ve önleme sistemleri gibi gerçek askeri kabiliyetlere dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. 🔹 İsveçli Saab, 10 ülkeden oluşan NATO konsorsiyumu için 10 adede kadar GlobalEye erken uyarı ve gözetleme uçağı tedarik edecek. 🔹 On beş ülke, Airbus'tan havada yakıt ikmal ve askeri nakliye uçakları satın almak üzere çok uluslu bir program başlattı. 🔹 NATO ayrıca mevcut insansız hava aracı filosunu genişletmek amacıyla dört ülkenin katılımıyla beş adede kadar Triton keşif İHA'sı satın alınacağını duyurdu. 🔹 Projelerin bir bölümünün, Avrupa Birliği'nin savunma yatırımları için oluşturduğu ve sermaye piyasalarından sağlanacak yaklaşık 170 milyar dolarlık düşük faizli kredi mekanizmasıyla finanse edilmesi planlanıyor. Trump ve NATO 🔹 Donald Trump, NATO Liderler Zirvesi için Ankara'ya geldi. 🔹 Trump daha önce NATO'yu "kâğıttan kaplan" olarak nitelendirmiş ve ittifakın ABD'nin askeri gücü olmadan işlevini sürdüremeyeceğini söylemişti. 🔹 Trump, bazı NATO müttefiklerinin ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonuna katılmamasından duyduğu memnuniyetsizliği yineledi ve "Paralarına ihtiyacımız yok. Sadece sadakat istiyorum." dedi. 🔹 Pentagon, Avrupa'nın kendi güvenliğinde daha fazla sorumluluk üstlenmesini ve ABD'nin kaynaklarını Çin ile Hint-Pasifik bölgesine yönlendirmesini öngören "NATO 3.0" yaklaşımını destekliyor. Türkiye ve F-35 gündemi 🔹 Trump'ın Ankara ziyareti öncesinde Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satışının yeniden başlayabileceğine yönelik açıklamaları gündemde yer aldı. 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin Türkiye'ye F-35 satmaması gerektiğini belirterek bunun Orta Doğu'daki güç dengesini bozacağını söyledi. 🔹 Türkiye, 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmıştı. Savunma harcamaları 🔹 NATO'nun gündeminde Avrupa'nın daha güçlü bir savunma kapasitesi oluşturması yer alıyor. 🔹 Savunma harcamalarının artırılması birçok Avrupa ülkesinde bütçe öncelikleri nedeniyle tartışma konusu olmaya devam ediyor. 🔹 Kuzey ve Doğu Avrupa'daki bazı ülkeler, Rusya'nın Ukrayna savaşının ardından Avrupa'ya yönelik hibrit saldırılar düzenleyebileceği endişesini dile getiriyor.

NATO zirvesi 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi akşamı Ankara'ya gelerek NATO Zirvesi'ne katılacak. 🔹 Trump, zirve kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ayrı ayrı görüşecek. 🔹 Ukrayna savaşı, Avrupa'nın savunma harcamaları ve NATO'nun geleceği zirvenin ana gündem maddeleri arasında yer alacak. Savunma harcamaları 🔹 Trump, NATO üyelerinin savunma harcamalarını gelecek on yıl içinde gayrisafi yurt içi hasılalarının %5'ine çıkarmalarına yönelik geçen yıl verilen taahhütlerin uygulanmasını isteyecek. 🔹 ABD'nin NATO Daimi Temsilcisi Matt Whitaker, Trump'ın tüm müttefiklerin savunma harcamalarını acilen %5 seviyesine çıkaracak bir yol haritası oluşturmasını beklediğini söyledi. 🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 2017'den bu yana müttefiklerin savunma harcaması taahhütlerindeki artışı gösteren verileri Donald Trump'a sundu. 🔹 NATO üyeleri, savunma harcamalarının %3,5'ini doğrudan askeri harcamalara, kalan %1,5'ini ise altyapı gibi ilgili alanlara ayırmayı hedefliyor. 🔹 İspanya, belirlenen %5 hedefini karşılayamayacağını açıkladı. Bazı diğer NATO üyeleri de hedefe ilişkin çekincelerini dile getirdi. ABD-NATO ilişkileri 🔹 Trump, Avrupa ülkelerini savunma harcamalarının yetersizliği nedeniyle eleştirmeyi sürdürüyor. 🔹 ABD yönetimi, "NATO 3.0" yaklaşımı kapsamında Avrupa'nın kendi güvenliğinde daha fazla sorumluluk üstlenmesini ve ABD'nin farklı bölgelere odaklanmasını hedefliyor. 🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa'daki Amerikan askeri varlığının altı ay sürecek kapsamlı bir incelemeye alınacağını açıkladı. 🔹 Trump, daha önce Avrupa'dan 5 bin Amerikan askerinin çekileceğini açıklamış, ardından Polonya'ya 5 bin asker gönderileceğini duyurmuştu. 🔹 NATO, Arktik bölgesinde Rusya ve Çin'in faaliyetlerine karşı "Arctic Sentry" adlı askeri tatbikatı başlattı. Ukrayna ve diğer görüşmeler 🔹 Donald Trump, 4 Temmuz'da Volodimir Zelenskiy ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. 🔹 Donald Trump'ın Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile görüşmesinde, Suriye'nin Lübnan'daki Hizbullah'a karşı daha etkin rol üstlenmesi konusu ele alınacak. 🔹 Avrupa ülkeleri, savunma harcamalarını artırmalarına rağmen güvenlik alanında büyük ölçüde ABD'ye bağımlı olmayı sürdürüyor.

🔹 ABD'nin doğu kesimlerini etkileyen sıcak hava dalgası, veri merkezlerinin elektrik tüketimini artırarak enerji şebekeleri üzerindeki yükü ve çevresindeki bölgelerde hava kirliliğini yükseltiyor. 🔹 Massachusetts eyaletinin Lowell kentindeki bir veri merkezi, gürültü, dizel jeneratör emisyonları ve su tüketimi nedeniyle mahalle sakinlerinin tepkisini çekiyor. 🔹 Uzmanlar, sıcak havalarda veri merkezlerinin sunucularını soğutmak için daha fazla elektrik ve suya ihtiyaç duyduğunu, bunun da enerji altyapısı üzerinde ek baskı oluşturduğunu belirtiyor. 🔹 Araştırmacılar, elektrik şebekesindeki yükün arttığı dönemlerde veri merkezlerinin yedek dizel jeneratörlerini devreye almasının yerel hava kalitesini ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor. 🔹 Lowell'daki veri merkezini işleten Markley Group, acil durum jeneratörlerinin yalnızca elektrik kesintilerinde ve haftalık kısa testler sırasında çalıştırıldığını açıkladı. 🔹 Şirket, çevrede hava kalitesini iyileştirmek amacıyla 2 binden fazla ağaç diktiğini ve tesisin yaz aylarında günlük yaklaşık 118 bin galon su kullandığını bildirdi. 🔹 Mahalle sakinleri, veri merkezinin ikinci soğutma ünitesinin kurulmasının ardından gürültü ve çevresel etkilerin belirgin şekilde arttığını belirtiyor. 🔹 Lowell Belediye Meclisi, artan tepkiler üzerine şubat ayında veri merkezi projelerinin genişletilmesini bir yıl süreyle durduran geçici moratoryum kararı aldı. 🔹 Uzmanlar, veri merkezlerinin elektrik talebindeki artışın ülke genelinde kriz oluşturmadığını ancak yoğunlaştıkları bölgelerde çevresel, ekonomik ve altyapısal etkiler yarattığını değerlendiriyor. 🔹 Kuzey Amerika Elektrik Güvenilirliği Kurumu, yapay zeka veri merkezlerinden kaynaklanan büyük elektrik tüketiminin enerji sistemleri açısından benzeri görülmemiş zorluklar oluşturduğu uyarısında bulundu ve riskleri azaltmaya yönelik yeni kılavuzlar hazırladı. 🔹 Lowell'da veri merkezi imar düzenlemelerine ilişkin halk toplantısında yaşanan gerginlik sırasında 14 yaşındaki bir kız kısa süreliğine polis tarafından salondan çıkarıldı. Veri merkezi karşıtları ile projeyi destekleyen gruplar arasındaki tartışmaların sürdüğü bildirildi.

🔹 Çin'de Ekim ayında gözaltına alınan yeraltı Zion Kilisesi'nin papazı Ezra Jin Mingri serbest bırakıldı ve ABD'nin Los Angeles kentine giderek ailesiyle yeniden bir araya geldi. 🔹 Jin Mingri ve Zion Kilisesi'nin 17 yöneticisi, Ekim ayında Çin'de son yılların tek bir kiliseye yönelik en büyük operasyonlarından birinde gözaltına alınmıştı. 🔹 Papazın ailesi, serbest bırakılma sürecinin çok hızlı gerçekleştiğini belirterek ABD Başkanı Donald Trump'a teşekkür etti ve kararın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in doğrudan müdahalesi olmadan alınamayacağını ifade etti. 🔹 Donald Trump, Mayıs ayında Pekin'de Şi Cinping ile yaptığı görüşmede Ezra Jin Mingri ile tutuklu Hong Konglu aktivist Jimmy Lai'nin durumunu gündeme getirdiğini açıklamıştı. 🔹 Trump, Şi Cinping'in papazın durumunu güçlü şekilde değerlendireceğini söylediğini, Jimmy Lai konusunda ise sürecin daha zor olacağını belirttiğini ifade etmişti. 🔹 İnsan hakları savunucuları, papazın serbest bırakılmasını memnuniyetle karşılarken Zion Kilisesi'nden en az sekiz kişinin hâlen tutuklu bulunduğunu ve onların da serbest bırakılması gerektiğini söyledi. 🔹 Zion Kilisesi, Çin'de resmi kaydı bulunmayan en büyük yeraltı kiliselerinden biri olarak faaliyet gösteriyor ve yalnızca devlet tarafından kayıt altına alınmış ibadet yerlerinde ibadet edilmesi zorunluluğuna uymuyor. 🔹 Çin Komünist Partisi, örgütlü dini faaliyetleri siyasi otorite açısından potansiyel risk olarak görüyor. Şi Cinping döneminde dini kurumların Komünist Parti'ye bağlılığını güçlendirmeye yönelik uygulamalar artırıldı.

🔹 Ukrayna'ya ait insansız hava araçları, St. Petersburg'daki Kirovsky bölgesinde bulunan bir petrol terminalini hedef aldı. 🔹 St. Petersburg Valisi Aleksandr Beglov, hava savunma sistemlerinin kent ve çevresinde 72 Ukrayna İHA'sını düşürdüğünü açıkladı. 🔹 Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, saldırının Rusya'ya yönelik "uzun menzilli yaptırımlar" stratejisinin parçası olduğunu söyledi. 🔹 Zelenski, St. Petersburg açıklarındaki Kronstadt Adası'nda bulunan askeri bir hedefin de vurulduğunu ve petrol altyapısının hedef alınmasının Rusya'nın savaş gelirlerini azaltmayı amaçladığını belirtti. 🔹 Rusya'nın 2014'te ilhak ettiği Kırım'da düzenlenen Ukrayna saldırısında bir kişi hayatını kaybetti, biri 10 yaşında çocuk olmak üzere iki kişi yaralandı. 🔹 Belgorod kentinde gece düzenlenen İHA saldırıları nedeniyle geniş çaplı elektrik kesintisi yaşandı. 🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının kritik etki yaratmadığını ve savaşın hedeflerine ulaşılıncaya kadar süreceğini söyledi. 🔹 Putin, Rus ordusunun Kostyantynivka kentini ele geçirdiğini belirterek bunun Slovyansk ve Kramatorsk'a yönelik ilerleme açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti. 🔹 Rusya Genelkurmay Birinci Başkan Yardımcısı Sergey Rudskoy, Kostyantynivka'nın tamamen Rus kontrolüne geçtiğini ve şehirde kalan Ukrayna birliklerine yönelik temizleme operasyonlarının sürdüğünü açıkladı. 🔹 Zelenski, Kostyantynivka'nın Rus kontrolüne geçtiği iddiasını reddederek bunun gerçeği yansıtmadığını söyledi ve Putin'i savaşın diplomatik çözümünü görüşmek üzere cephe hattında görüşmeye davet etti. 🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Putin'in, Ukrayna önemli kararlar almaya hazır olduğunda Zelenski ile Moskova'da görüşebileceğini söyledi. 🔹 Rusya'nın Zaporijya bölgesine düzenlediği saldırıda ikisi çocuk olmak üzere sekiz kişi yaralandı.

🔹 Çin, uzun süredir devam eden yolsuzluk soruşturmalarıyla üst düzey komutanların görevden alınmasının ardından iki subayı orgeneralliğe terfi ettirdi. 🔹 Çin Devlet Başkanı ve Merkezi Askeri Komisyon Başkanı Şi Cinping, Zhang Shuguang ile Hava Kuvvetleri Komutanı Wang Gang'a orgeneral rütbesini verdi. 🔹 Zhang Shuguang, Merkezi Askeri Komisyon Disiplin Denetim Komisyonu'nun başına getirilerek ordunun en üst düzey yolsuzlukla mücadele birimini yönetmeye başladı. 🔹 Terfilerin, yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle fiilen iki üyeye düşen yedi üyeli Merkezi Askeri Komisyon'daki boş kadroların doldurulmasına hazırlık niteliği taşıdığı değerlendiriliyor. 🔹 Son yolsuzluk soruşturmaları sonucunda komisyonun iki eski başkan yardımcısı da görevden alındı veya fiilen görev dışı kaldı. 🔹 Analistler, Zhang Shuguang'ın komisyondaki boş üyeliklerden biri için güçlü aday olduğunu, Wang Gang'ın ise değerlendirme sürecinin devam ettiğini belirtiyor. 🔹 Uzmanlar, son tasfiyelerin ordudaki iki büyük güç grubunu dağıttığını ve Şi Cinping'e yeni askeri lider kadrosunu oluşturma konusunda daha geniş hareket alanı sağladığını değerlendiriyor. 🔹 Analistler, bu yıl yalnızca dört korgeneralin orgeneralliğe yükseltilmesinin, Şi Cinping'in askeri liderlikte kapsamlı bir değişiklik için henüz acele etmediğine işaret ettiğini belirtiyor. 🔹 Çin'in yeni Merkezi Askeri Komisyonu'nun, mevcut beş yıllık görev süresinin sona ereceği 2027 sonbaharındaki Çin Komünist Partisi Kongresi'nde açıklanması bekleniyor.

🔹 İran'ın üst düzey yetkilileri ile yeni dini lider Mojtaba Hamaney'in kardeşleri, Ayetullah Ali Hamaney ve ailesi için Tahran'da düzenlenen cenaze namazına katıldı. 🔹 Cenaze namazı, Tahran'daki İmam Humeyni Musalla Camii'nde yüz binlerce kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. 🔹 Yeni dini lider Mojtaba Hamaney törene katılmadı. İsrail saldırısında yaralandığı ve güvenlik gerekçesiyle kamuoyundan uzak kaldığı belirtiliyor. 🔹 Cenaze namazını 97 yaşındaki Şii din adamı Ayetullah Cafer Sobhani kıldırdı. 🔹 Törene İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani ve Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi katıldı. 🔹 Tören alanında ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu aleyhine sloganlar atıldı, "Amerika'ya ölüm" ve "İsrail'e ölüm" sloganları duyuldu. 🔹 Tören sunucusu Muhammed Resuli, yaptığı konuşmada Donald Trump'a yönelik ifadeler kullandı ve kalabalık bu sözlere tezahüratla karşılık verdi. 🔹 Bazı katılımcılar, Hamaney'in ölümünün intikamının alınması gerektiğini dile getirdi. 🔹 Donald Trump ise aynı saatlerde Washington'da yaptığı konuşmada ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarında büyük başarı elde ettiğini ve İran'ın askeri kapasitesinin ağır darbe aldığını söyledi. 🔹 Yetkililer, Hamaney'in naaşının pazartesi günü Tahran'da düzenlenecek cenaze alayının ardından Kum, Irak'taki Necef ve Kerbela ile Meşhed'e götürüleceğini, defin işleminin perşembe günü Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nde gerçekleştirileceğini açıkladı. 🔹 Cenaze törenleri nedeniyle birçok yol kapatıldı, hava sahasında kısıtlamalara gidildi ve ülke genelinde yas programı uygulanıyor. 🔹 İran ile ABD arasında savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik görüşmeler, cenaze törenlerinin tamamlanmasının ardından yeniden başlayacak.

Af kararları 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, toplam 11 kişi için af kararı çıkardı. 🔹 Affedilenler arasında eski Washington lobicisi Jack Abramoff'un iş ortağı Adam Kidan ile araçların emisyon kontrol sistemlerini devre dışı bırakmakla suçlanan veya bu amaçla cihaz satan dokuz kişi yer aldı. 🔹 Trump, affedilen kişilerden altısının araçlarını tamir ettikleri gerekçesiyle Biden yönetimi tarafından cezalandırıldığını söyledi. 🔹 Trump, ikinci başkanlık döneminde müttefikleri, tanınmış isimler ve siyasi olarak kendisine yakın görülen kişiler için çok sayıda af kararı verdi. Emisyon düzenlemeleri 🔹 Affedilen dokuz kişi, Temiz Hava Yasası kapsamında araçların emisyon izleme sistemlerini devre dışı bırakmak veya bunu sağlayan cihazları satmakla suçlanıyordu. 🔹 Trump, hafta başında Çevre Koruma Ajansı'na Amerikalıların araçlarını istedikleri şekilde değiştirebilmelerine yönelik talimat veren bir memorandum imzaladı. 🔹 Memorandum, emisyonları etkileyen satış sonrası otomobil parçalarına ilişkin düzenlemeleri de kapsıyor. 🔹 Beyaz Saray, af kararlarının tüketiciler üzerindeki düzenleyici yükleri hafiflettiğini açıkladı. Diğer aflar 🔹 Trump, 2005 yılında dolandırıcılık ve komplo suçlarını kabul eden Adam Kidan'ı da affetti. 🔹 Kidan, 2006 yılında yaklaşık altı yıl hapis cezasına çarptırılmış ve 2009'da tahliye edilmişti. 🔹 Trump ayrıca çiftlik sahibi Jack Harvard'ı da affetti. 🔹 Beyaz Saray, Harvard'ın mahkûmiyetinden sonraki davranışlarını örnek gösterdi ve ABD ile NATO askerlerinin arazisini ücretsiz eğitim amacıyla kullanmasına izin verdiğini açıkladı.

Yakıt krizi 🔹 Ukrayna, mart ayından bu yana Rusya ve Kırım'daki petrol rafinerileri ile enerji tesislerine 50'den fazla saldırı düzenledi. 🔹 Saldırılar sonucunda Rusya'nın petrol rafinaj kapasitesinin yaklaşık üçte biri devre dışı kaldı. 🔹 Rusya'da benzin üretimi yaklaşık yüzde 17 azalarak günlük 850 bin varile geriledi. 🔹 Yakıt sıkıntısı nedeniyle birçok bölgede akaryakıt dağıtımına kota uygulanmaya başlandı ve sürücüler istasyonlarda uzun kuyruklar oluşturdu. 🔹 Rusya hükümeti, yakıt açığını hafifletmek amacıyla yıl sonuna kadar daha yüksek kükürt içeren düşük kaliteli benzin üretimine izin verdi. 🔹 Yakıt sıkıntısı, 2014'te Rusya'nın ilhak ettiği Kırım'da daha ağır hissediliyor; bazı dönemlerde bireysel benzin satışı tamamen durduruldu. 🔹 Vladimir Putin, ülkenin zor bir dönemden geçtiğini söyledi ve enerji tesislerinin onarımını hızlandıracaklarını, gerekirse benzin ithal edebileceklerini açıkladı. Savaş 🔹 Rusya, perşembe günü Kiev'e yaklaşık 11 saat süren geniş çaplı saldırı düzenledi; en az 30 kişi hayatını kaybetti. 🔹 Putin, Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırılarının cephedeki durumu değiştirmediğini savundu. 🔹 Batılı askerî değerlendirmeler, Ukrayna'nın son aylardaki orta menzilli saldırılarının Rus ordusunun lojistiğini zorlaştırdığını ve ilerleme hızını yavaşlattığını belirtiyor. 🔹 Putin, Rus ordusunun Kostyantınivka kentini ele geçirdiğini açıkladı ve bunun Slovyansk ile Kramatorsk yönündeki harekât için önemli stratejik adım olduğunu söyledi. 🔹 Ukrayna ordusu ise Kostyantınivka ve çevresinde Rus saldırılarının püskürtüldüğünü açıkladı. Ateşkes 🔹 Putin, Ukrayna'nın ateşkes önerisini reddetti ve savaşın hedeflerine ulaşılıncaya kadar süreceğini yineledi. 🔹 Putin, ateşkes için Ukrayna'nın Donetsk bölgesinde kontrol ettiği topraklardan çekilmesini şart koştu. 🔹 Putin, kalıcı barış anlaşmasının Ukrayna'nın NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini, ordusunu küçültmesini ve Rus dili ile kültürünü korumasını içermesi gerektiğini söyledi. 🔹 Putin, Ukrayna'nın karşılıklı olarak uzun menzilli saldırıları durdurma teklifini de reddetti.

Erdoğan-Trump ilişkisi 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daveti üzerine 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne katılacağını açıkladı. 🔹 Trump, zirveye Erdoğan'a duyduğu saygı nedeniyle katılacağını söyledi. 🔹 Trump ile Erdoğan'ın zirve kapsamında ikili görüşme yapması bekleniyor. 🔹 Trump'ın ziyareti, 2015'ten bu yana Türkiye'yi ziyaret edecek ilk ABD başkanı olmasını sağlayacak. 🔹 Trump ile Erdoğan, son dönemde Suriye, Gazze ve Orta Doğu'daki gelişmeler hakkında sık sık telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Savunma iş birliği 🔹 Trump, Ankara ziyaretinde Türkiye'yi memnun edecek savunma alanında bir karar açıklayabileceğinin sinyalini verdi. 🔹 Trump, F-35 savaş uçaklarının Türkiye'ye satışı konusunda olumlu mesajlar verdi. 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington'ın F-35 satışını ABD yasalarına uygun şekilde gerçekleştirebilmek için seçenekleri değerlendirdiğini söyledi. 🔹 Türkiye, 2019'da Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmıştı. 🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN'da kullanılacak F-110 motorlarının satışına ilişkin 700 milyon doları aşan süreci ilerletmek için Kongre'ye bildirim gönderdi. 🔹 Kongre'de bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat üyeler, Türkiye S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece F-35 satışına karşı çıkmayı sürdürüyor. İkili ilişkiler 🔹 ABD Adalet Bakanlığı bu yıl, İran yaptırımlarının ihlal edildiği iddiasıyla Halkbank hakkında yürütülen davayı düşürdü. 🔹 Trump, ikinci başkanlık döneminde yakın müttefiki Tom Barrack'ı ABD'nin Ankara Büyükelçisi olarak atadı. 🔹 Erdoğan, Trump'ın telefon görüşmelerine genellikle 24 saat içinde karşılık verdiğini ve iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığını söyledi.

🔹 Şili'deki Vera C. Rubin Gözlemevi, güney gökyüzünü kapsayan 10 yıllık bilimsel gözlem programına resmen başladı. 🔹 Dünyanın en büyük dijital kamerasına sahip teleskop, önümüzdeki 10 yıl boyunca her gece yüzlerce görüntü çekerek güney yarımküre gökyüzünü ayrıntılı biçimde tarayacak. 🔹 Gözlemlerle Samanyolu'ndaki milyarlarca yıldızın ve evrendeki milyarlarca galaksinin haritalanması hedefleniyor. 🔹 Aynı gökyüzü bölgeleri defalarca görüntülenerek daha önce tespit edilemeyen sönük gökcisimlerinin belirlenmesi amaçlanıyor. 🔹 Araştırmacılar, elde edilecek verilerin galaksilerin milyarlarca yıl boyunca nasıl oluştuğunu ve kümelendiğini anlamaya yardımcı olmasını bekliyor. 🔹 Gözlemevi geçen yıl Trifid ve Lagoon bulutsularının ilk görüntülerini yayımlamış, ardından ekipman uzun süreli bilimsel gözlemler için gerekli hassasiyete ulaştırılmıştı. 🔹 ABD Ulusal Bilim Vakfı ve ABD Enerji Bakanlığı tarafından finanse edilen gözlemevi, karanlık maddeye ilişkin ilk güçlü kanıtları ortaya koyan astronom Vera C. Rubin'in adını taşıyor. 🔹 Projeden elde edilecek verilerin, karanlık madde ve karanlık enerji gibi evrenin en büyük gizemlerine ilişkin yeni ipuçları sağlaması hedefleniyor.

🔹 İran Devrim Muhafızları'nın üst düzey komutanlarından General Ahmed Vahidi, Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze hazırlıkları kapsamında düzenlenen toplantılara katılarak aylar sonra ilk kez kamuoyu önüne çıktı. 🔹 Vahidi, Hamaney'in naaşının bulunduğu tabutun yanında düzenlenen anma töreninde de görüntülendi. General, İran-ABD arasındaki kalıcı barış müzakerelerinde Tahran'ın tutumunun şekillendirilmesinde etkili isimlerden biri olarak görülüyor. 🔹 Vahidi'nin, İsrail'in 28 Şubat saldırısında yaralandığı bildirilen yeni Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamaney ile doğrudan temas halinde bulunan dar yönetici kadro içinde yer aldığı değerlendiriliyor. 🔹 General Vahidi, İran savaşının başlamasından önce 8 Şubat'tan bu yana kamuoyu önünde görülmemişti. Cenaze törenleri 🔹 Ali Hamaney'in naaşı, Tahran'daki Büyük Musalla Camii'ne getirildi. Törenlerde Hamaney'in hayatını kaybeden aile üyelerinin tabutları da yer aldı. 🔹 Tören alanında Hamaney'in tabutu üzerine, Irak'ın Kerbela kentindeki İmam Hüseyin Türbesi'nde dalgalanan ve "Ya Hüseyin" yazılı kırmızı bayrak serildi. Bayrak, Şii geleneğinde haksız yere dökülen kanı ve intikam çağrısını simgeliyor. 🔹 Yas törenine katılanlar, tabuta değdirilmesi için atkı ve çeşitli eşyalarını görevlilere uzattı. Bu uygulama İran'da yaygın bir dini gelenek olarak biliniyor. 🔹 4 Temmuz'da başlayacak cenaze törenleri günler boyunca devam edecek. Hamaney'in naaşı İran'daki çeşitli şehirlerin yanı sıra Irak'ta da düzenlenecek törenlere götürülecek. 🔹 İran yönetimi, cenaze törenleri süresince Tahran'da yolların ve hava sahasının belirli dönemlerde kapatılmasını ve geniş güvenlik önlemleri uygulanmasını planlıyor.

🔹 Fransa ve Avrupa'nın diğer bölgelerini etkileyen rekor sıcak hava dalgasının ardından hastaneler yeni sıcak hava dalgalarına hazırlık çalışmalarını hızlandırdı. 🔹 Paris-Saclay Hastanesi'nde acil servis ekipleri, vücut sıcaklığı tehlikeli seviyeye çıkan hastaları hızla soğutmak için buzlu su banyoları kullandı. 🔹 Hastanede buz makinesi bulunmadığı için bir fast-food restoranı buz desteği sağladı, personel ayrıca marketlerden buz satın aldı. 🔹 Hastane, gelecekteki sıcak hava dalgalarında kullanılmak üzere kendi buz makinesini sipariş etti. 🔹 Paris-Saclay Hastanesi Direktörü Cédric Lussiez, hastanenin sıcak hava dalgasına hazır olduğunu düşündüğünü ancak yaşananların hazırlıkların yetersiz kaldığını gösterdiğini söyledi. 🔹 Hastane yönetimi, yaşanan deneyimden çıkarılan derslerle yeni önlemler almaya başladı. 🔹 Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, hastanelerin soğutma sistemleri ve sağlık tesislerinin sıcak hava koşullarına uyumu için bu yaz 100 milyon avroluk yatırım yapılacağını açıkladı. 🔹 Hükümet, sağlık tesislerinde kullanılmak üzere 30 bin klima satın alıyor. İlk teslimatların hafta sonu veya gelecek haftanın başında yapılması bekleniyor. 🔹 Dünya Sağlık Örgütü, son sıcak hava dalgasını gelecekte yaşanacak daha zorlu yazlar için bir prova olarak nitelendirdi. 🔹 Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa'nın küresel ortalamanın iki katından daha hızlı ısındığını ve sıcak hava dalgalarının artık istisnai olaylar olmaktan çıktığını açıkladı. 🔹 Paris-Saclay Hastanesi'nde sıcak çarpmasına bağlı hasta sayısı 20 Haziran'dan itibaren hızla arttı ve yoğunluk yedi gün boyunca sürdü. 🔹 Acil servise sıcak çarpması, kalp krizi, susuz kalma, böbrek fonksiyon bozukluğu ve diğer sıcaklık kaynaklı sağlık sorunlarıyla her yaş grubundan hasta başvurdu. 🔹 Hastanenin yeni binasında klima bulunmasına rağmen aynı sağlık grubundaki üç eski hastane sıcak hava koşullarından ciddi şekilde etkilendi. 🔹 Eski hastanelerde ilaçların bozulmasını önlemek için elektrikli fanlar ve buz blokları kullanıldı, hastaların sıvı takibini desteklemek amacıyla öğrenci hemşireler görevlendirildi. 🔹 Psikiyatri servisinin en üst katında sıcaklık 33 dereceye ulaştı. 🔹 Hastane yönetimi, psikiyatri servisinin her katına serinleme odaları kuruyor, yaşlı hastaların bulunduğu bölümü yeni hastaneye taşıyor ve ek yenileme çalışmalarını hızlandırıyor.

🔹 Bilim insanları, yıllarca bir çekmecede saklanan fosilin Antarktika'da yaşamış bir titanozora ait olduğunu belirledi. 🔹 Fosil, uzun boyunlu ve otçul titanozor grubuna ait bir kuyruk kemiğinden oluşuyor. Türü henüz belirlenemedi. 🔹 Kemik, 1985 yılında James Ross Adası'ndaki bir keşif sırasında jeolog Mike Thomson tarafından bulundu. 🔹 Thomson, fosili o dönemde büyük bir sürüngene ait olarak kayda geçirdi. 🔹 Paleontolog Mark Evans, yıllar sonra British Antarctic Survey koleksiyonunda kemiği yeniden inceleyerek dinozora ait olabileceğini fark etti. 🔹 Araştırmacılar, kemiğin şeklini daha eksiksiz dinozor fosilleriyle karşılaştırarak titanozor grubuna ait olduğunu doğruladı. 🔹 Bulgular, Acta Palaeontologica Polonica dergisinde yayımlandı. 🔹 Dinozor fosilleri, Antarktika'nın kalın buz örtüsü nedeniyle bölgede nadir bulunuyor. 🔹 Dinozorun yaşadığı milyonlarca yıl önce Antarktika yoğun ormanlarla kaplı ve günümüzden çok daha elverişli bir iklime sahipti. 🔹 Dinozorun yaklaşık 6 ila 7 metre uzunluğunda olduğu ve ya genç bir birey ya da grubuna göre küçük yapılı olduğu değerlendiriliyor. 🔹 Bilim insanları, hayvanın ölüm nedenini belirleyemedi. Cesedinin kıyıdan denize sürüklendiği, deniz tabanına çöktüğü ve burada fosilleştiği düşünülüyor. 🔹 Günümüzde kullanılan gelişmiş analiz teknolojileri, fosillerin iç yapısının incelenmesini ve antik canlılar hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edilmesini sağlıyor. 🔹 Mike Thomson, fosilin bir dinozora ait olduğu belirlenmeden önce 2020 yılında hayatını kaybetti.

Seçim kampanyası 🔹 Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, sonbaharda yapılması planlanan seçimler öncesinde merkez çizgideki Yashar (Doğru) Partisi'nin seçim kampanyasını resmen başlattı. 🔹 Eisenkot, ülkenin yaşadığı krizlerin ardından yeniden toparlanma, birlik ve yeniden inşa çağrısı yaptı. Netanyahu ile görüş ayrılıkları 🔹 Eisenkot, 2024 yılında Gazze savaşına ilişkin strateji eksikliği gerekçesiyle Başbakan Binyamin Netanyahu'nun savaş kabinesinden istifa etti. 🔹 Eisenkot, Hamas'ın 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından izlenen stratejinin başarısız olduğunu ve İsrail'in giderek yalnızlaşmasının ülkenin geleceği açısından tehdit oluşturduğunu savunuyor. 🔹 Netanyahu ise Eisenkot'un Gazze'deki bazı askeri operasyonlara karşı çıktığını belirterek, onun önerileri uygulanmış olsaydı Hamas'ın Gazze'de yönetimi sürdürmeye devam edeceğini söyledi. Eisenkot'un profili ve vaatleri 🔹 Fas kökenli Yahudi bir ailenin çocuğu olan 66 yaşındaki Eisenkot, yaklaşık 40 yıl İsrail ordusunda görev yaptı. 🔹 Eisenkot'un 25 yaşındaki oğlu Gal Meir Eisenkot ile iki yeğeni Gazze'deki çatışmalarda hayatını kaybetti. 🔹 Seçim programında ulusal güvenliğin güçlendirilmesi, bölgesel iş birliğinin artırılması, 7 Ekim saldırılarını araştıracak devlet komisyonunun kurulması, ülkenin kuzeyi ve güneyinin yeniden inşası ile eğitim ve sağlık yatırımları yer alıyor. 🔹 Eisenkot, ultra-Ortodoks Yahudiler için zorunlu askerlik uygulamasını desteklediğini açıkladı. Siyasi tablo 🔹 İsrail'in çok partili siyasi yapısı nedeniyle seçimlerden birinci çıkacak partinin hükümet kurabilmesi için diğer partilerle koalisyon oluşturması gerekiyor. 🔹 Eisenkot, hükümet kurabilmek için gerekli çoğunluğu sağlayacak ittifaklar oluşturmayı hedefliyor ancak ultra-Ortodokslar için zorunlu askerlik konusundaki tutumundan taviz vermeyeceğini açıkladı.

Saldırı ve can kaybı 🔹 28 Şubat'ta İran'ın Minab kentindeki bir ilkokula düzenlenen saldırıda en az bir ABD füzesinin okulu vurduğu bildirildi. 🔹 Airwars'ın araştırmasına göre saldırıda 157 ila 168 kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin 123'ü 13 yaş ve altındaki çocuklardan oluşurken, 34 yetişkin de yaşamını yitirdi. 🔹 Hayatını kaybeden yetişkinler arasında 26 okul çalışanı, bir hamile personel ve çocuklarını almaya gelen beş veli bulunuyor. 🔹 Saldırıda 95 ila 111 kişinin yaralandığı değerlendiriliyor. Soruşturma 🔹 Pentagon soruşturmasını sürdürmesine rağmen saldırıya ilişkin nihai rapor kamuoyuna açıklanmadı. 🔹 Donald Trump, Pentagon raporunu okumadığını ve saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiğine inanmasını gerektirecek herhangi bir bilgi görmediğini söyledi. 🔹 ABD ordusunun saldırının gerçekleştiği bölgede operasyon düzenlediğini kısa sürede tespit ettiği ancak okulun vurulduğunu doğrulamanın zaman aldığı belirtildi. 🔹 ABD'li yetkililer, okul binasının yıllar önce okul olarak tanımlanmasına rağmen bu bilginin hedef belirleme süreçlerinde yeterince kullanılmadığını ifade etti. Okul ve hedefleme süreci 🔹 Okul, İran Devrim Muhafızları'na ait bir üs ile aynı yerleşke içinde bulunuyordu ve yıllar önce askeri alandan ayrılarak eğitim kurumuna dönüştürülmüştü. 🔹 Okulda Devrim Muhafızları personelinin çocuklarının yanı sıra Minab'da yaşayan Beluç çocukları da eğitim görüyordu. 🔹 Tahran'a yönelik bombardımanın başlamasının ardından okul yönetimi öğrencileri erken çıkarmaya karar verdi ve velilere çocuklarını almaları için haber verdi. 🔹 Yaklaşık 10 dakika sonra yerleşkeye birden fazla mühimmat isabet etti ve okul binası yıkıldı. Bulgular ve tepkiler 🔹 Airwars, aylar süren araştırma sonucunda hayatını kaybeden 157 kişinin kimliğini doğruladığını açıkladı. 🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın yürüttüğü soruşturmanın büyük bölümü tamamlandı ve bulgular incelenmeye devam ediyor. 🔹 ABD Senatosu Silahlı Hizmetler ve İstihbarat Komitesi üyesi Mike Rounds, Kongre'nin saldırıyla ilgili yeterli bilgi almadığını ve kapsamlı bir rapor beklediğini söyledi.

Kripto gelirleri 🔹 Donald Trump'ın yıllık mali bildirimine göre, geçen yıl kripto para girişimlerinden yaklaşık 1,2 milyar dolar gelir elde edildi. 🔹 World Liberty Financial, yönetişim tokenleri de dahil olmak üzere kripto ürünlerinin satışından 500 milyon doların üzerinde gelir sağladı. 🔹 CIC Digital LLC, Trump'ın adını taşıyan meme coin satışlarından 600 milyon doların üzerinde gelir elde etti. 🔹 World Liberty tokenlerinin değeri işlem görmeye başlamasından bu yana yaklaşık %80 düştü. Trump meme coinlerinin fiyatı ise Ocak 2025'te 74 doların üzerine çıktıktan sonra 1,68 dolara geriledi. Diğer ticari gelirler 🔹 Trump, İncil, spor ayakkabı, saat ve diğer markalı ürünlerin satışından da milyonlarca dolar gelir elde etti. 🔹 Trump markalı saat satışları geçen yıl 4,7 milyon dolar gelir sağladı. 🔹 Florida'daki Mar-a-Lago tesisi geçen yıl 77 milyon dolar gelir elde etti. Bu rakam bir önceki yıla göre yaklaşık %50 artış gösterdi. 🔹 Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki projeden 10,4 milyon dolar, Suudi Arabistan'daki projeden 9 milyon dolar, Romanya ve Katar'daki projelerden ise ayrı ayrı 5'er milyon dolar gelir elde edildi. Servet ve yönetim 🔹 Mali bildirim, Trump'ın göreve başlamasından bu yana iş varlıklarında önemli büyüme yaşandığını gösterdi. 🔹 Forbes, Trump'ın net servetini 6 milyar dolar olarak tahmin etti. Bu rakam 2024 yılında 2,3 milyar dolar seviyesindeydi. 🔹 Beyaz Saray, Trump'ın şirketlerini oğullarının yönettiği bir vakfa devrettiğini ve şirket kararlarına dahil olmadığını açıkladı. Kripto politikaları 🔹 Trump göreve geldikten sonra önceki yönetimin kripto para sektörüne yönelik sıkı yaklaşımını tersine çeviren politikalar uyguladı. 🔹 Çinli girişimci Justin Sun, World Liberty tokenlerine 75 milyon dolar ve Trump meme coinlerine 200 milyon dolar yatırım yaptı. 🔹 World Liberty, kripto yatırımları ile kamu görevleri arasında çıkar çatışması bulunduğu yönündeki değerlendirmeleri reddetti.

Dolandırıcılık ağlarının işleyişi 🔹 Myanmar'daki dolandırıcılık merkezlerinde zorla çalıştırılan kişiler, yapay zekâ destekli yazılımlar kullanarak kısa sürede mağdurlarla duygusal ilişki kurmaya ve yatırım dolandırıcılığına yönlendirmeye zorlanıyor. 🔹 Bir dolandırıcılık merkezinde çalışan Safeer Mohammed Koorimannil, bir ay içinde en az 17 ülkeden yaklaşık 50 bin kişiyi hedef aldığını açıkladı. 🔹 Birleşmiş Milletler'e göre Myanmar'daki dolandırıcılık merkezlerinde onlarca ülkeden yaklaşık 300 bin kişi zorla çalıştırılıyor. Yapay zekâ ve teknoloji altyapısı 🔹 Dolandırıcılık ağları, ABD merkezli yapay zekâ modellerini kullanan yazılımlar sayesinde otomatik mesaj oluşturma, gerçek zamanlı çeviri ve sahte kimlik oluşturma işlemlerini büyük ölçüde otomatik hale getirdi. 🔹 İnceleme kapsamında OpenAI'nin ChatGPT modeli ile Google'ın Gemini modelinin bu yazılımlarda kullanıldığı tespit edildi. 🔹 OpenAI, paylaşılan bilgiler doğrultusunda çevrim içi dolandırıcılıkta kullanılan üç hesabı kapattığını açıkladı. 🔹 OpenAI, kullanıcı davranışlarını analiz ederek dolandırıcılık faaliyetlerini %95 doğrulukla tespit ettiğini ve her ay yaklaşık 100 bin dolandırıcılık hesabını kapattığını bildirdi. İnternet altyapısı 🔹 İncelemede, Myanmar'daki dolandırıcılık merkezlerinden yapılan internet bağlantılarının önemli bölümünün ABD merkezli internet servis sağlayıcıları ve bulut altyapıları üzerinden yönlendirildiği belirlendi. 🔹 Oracle, paylaşılan veriler doğrultusunda kolluk kuvvetleriyle birlikte çalıştığını açıkladı. 🔹 Meta, davranış analizleri sayesinde Güneydoğu Asya ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki dolandırıcılık merkezleriyle bağlantılı milyonlarca hesabı engellediğini duyurdu. Starlink ve dolandırıcılık merkezleri 🔹 Starlink, Myanmar'da dolandırıcılık merkezlerinde en yaygın kullanılan uydu internet hizmetlerinden biri haline geldi. 🔹 Starlink, Ekim 2025'te dolandırıcılık merkezleri yakınındaki 2.500'den fazla terminalin hizmetini kestiğini açıkladı. 🔹 Buna rağmen Starlink kullanımı yeniden arttı ve şirket Myanmar'da yeniden en büyük internet sağlayıcısı konumuna yükseldi. 🔹 Starlink, yasa dışı faaliyetlerde kullanılan terminalleri tespit ederek devre dışı bıraktığını ve dolandırıcılıkla mücadelede kolluk kuvvetleriyle iş birliği yaptığını açıkladı. Mağdurlar ve soruşturmalar 🔹 ABD Federal Ticaret Komisyonu, dolandırıcılık faaliyetlerinin 2024 yılında ABD'de yaklaşık 200 milyar dolar zarara yol açtığını tahmin ediyor. 🔹 ABD Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Scam Center Strike Force, Meta, SpaceX, Google ve diğer şirketlerle yürütülen dört günlük operasyon kapsamında 1,4 milyondan fazla sosyal medya ve e-posta hesabını devre dışı bıraktı, zararlı IP trafiğini durdurdu ve dolandırıcılık ağlarıyla bağlantılı uydu terminalleri ile sunuculara el koydu. 🔹 ABD'de yaşayan Chris Colocousis, çevrim içi yatırım dolandırıcılığı nedeniyle emeklilik birikimi olan 400 bin dolarını kaybettiğini açıkladı.

Görüşmeler 🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner, İran'daki savaşı sona erdirmeye yönelik ilk anlaşmanın uygulanmasını görüşmek üzere Katar'ın başkenti Doha'ya geldi. 🔹 Katar Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran heyetlerinin Doha'da doğrudan müzakere yapmayacağını, görüşmelerin Katarlı arabulucular üzerinden yürütüleceğini açıkladı. 🔹 İran da bu hafta Katar'a bir heyet gönderiyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, önümüzdeki günlerde ABD tarafıyla herhangi bir düzeyde doğrudan görüşme planlanmadığını söyledi. 🔹 Bekayi, Katar ile yapılacak görüşmelerde mutabakatın uygulanması ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması gibi konuların ele alınacağını açıkladı. Geçici anlaşma 🔹 ABD ile İran bu ayın başında geçici bir anlaşmaya vardı. Anlaşma, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltmesini, ABD'nin desteklediği petrol yaptırımlarının kaldırılmasını, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden açılmasını ve kapsamlı bir anlaşma için taraflara 60 gün süre tanınmasını içeriyor. 🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar'ın İran'a ait 6 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakacağını açıkladı. 🔹 ABD'li bir yetkili, 6 milyar dolarlık kaynağın İran halkı için ABD gıda ürünlerinin satın alınmasında kullanılacağını doğruladı. Hürmüz Boğazı 🔹 Savaş başlamadan önce dünya petrolünün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. 🔹 İran'ın saldırıları ve tehditleri nedeniyle yük gemileri ile petrol tankerlerinin boğazdan geçişi durdu ve küresel enerji krizi ortaya çıktı. 🔹 Geçen hafta Umman karasularından geçen gemi trafiğinin yeniden başlatılması için yürütülen çalışmalar sırasında ABD ile İran karşılıklı saldırılar düzenledi. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nda Katar petrolü taşıyan bir tanker de dahil olmak üzere iki gemiye saldırı düzenledi. ABD buna hava saldırılarıyla karşılık verdi. 🔹 İran ayrıca pazar günü Bahreyn ve Kuveyt'i hedef alan insansız hava aracı ve füze saldırıları gerçekleştirdi.

Zirve hazırlıkları 🔹 Türkiye, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi için on binlerce polisi görevlendirdi, hava savunma sistemlerini yüksek alarm seviyesine geçirdi ve kapsamlı güvenlik önlemleri aldı. 🔹 Zirveye NATO'nun 32 üye ülkesinin liderlerinin katılması bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın da zirvede yer alması öngörülüyor. 🔹 Türkiye, zirve kapsamında eski bir askeri havaalanını dönüştürerek yalnızca devlet liderlerine hizmet verecek yeni bir VIP havalimanını hizmete açtı. 🔹 Zirvede savunma harcamaları, ABD'nin ittifaktaki rolü ve NATO içindeki birlik konularının ele alınması bekleniyor. Türkiye'nin NATO'daki konumu 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin NATO'nun güneydoğu kanadında sorumluluk üstlenen güvenilir bir müttefik olduğunu ve ittifakta öncü rolünü sürdüreceğini söyledi. 🔹 Türkiye, 1952'den bu yana NATO üyesi olarak ABD'nin ardından ittifakın en büyük ikinci ordusuna sahip bulunuyor. 🔹 Türkiye, Rusya'ya yönelik yaptırımlara katılmaması, Rus yapımı hava savunma sistemi satın alması ve Finlandiya ile İsveç'in NATO üyelik süreçlerinde taleplerde bulunması nedeniyle zaman zaman müttefikleriyle görüş ayrılıkları yaşadı. 🔹 Türkiye, son dönemde Ukrayna ile Rusya arasındaki tahıl koridoru anlaşmasına aracılık etti ve İran'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik girişimlere destek verdi. 🔹 İran savaşı sırasında NATO hava savunma sistemleri, İran'dan Türkiye'ye yönelen dört füzeyi engelledi. Zirve öncesinde İtalya ve Almanya da Türkiye'ye hava savunma sistemleri konuşlandırdı. Güvenlik tedbirleri 🔹 Ankara'da havalimanları, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve heyetlerin konaklayacağı oteller çevresinde geniş güvenlik bölgeleri oluşturuldu. Kentte birçok ana ulaşım güzergâhında erişim kısıtlamaları uygulanacak. 🔹 Zirve süresince gösteriler, konserler ve mezuniyet törenleri yasaklandı. Trafiği azaltmak amacıyla zorunlu olmayan kamu personeli idari izne çıkarıldı. 🔹 Güvenlik güçleri, aşırılık yanlısı gruplarla bağlantılı olduğu şüphesiyle 200'den fazla kişiyi gözaltına aldı. 🔹 Bir Türk mahkemesi, güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle NATO ve zirveyi eleştiren bazı internet sitelerine erişimi engelledi. 🔹 Bazı muhalif medya kuruluşlarının gazetecilerine zirveyi takip etmek için akreditasyon verilmedi.

🔹 Ukrayna'nın mart sonundan bu yana Rusya ve ilhak edilen Kırım'daki rafineri, petrol deposu, terminal ve diğer enerji altyapılarına yönelik 50'den fazla saldırısı, ülkede akaryakıt arzını ciddi şekilde etkiledi. 🔹 Rusya'nın haziran ayında günlük ham petrol işleme kapasitesi 3,95 milyon varile gerileyerek geçen yılın aynı dönemine göre %25 düştü ve son 20 yılı aşkın dönemin en düşük seviyesine indi. 🔹 Benzin üretimi günlük 1,03 milyon varilden 850 bin varile geriledi. Yaklaşık üçte birlik rafineri kapasitesi devre dışı kaldı. 🔹 Yakıt sıkıntısı nedeniyle birçok bölgede akaryakıt satışına kota getirildi. Uzun araç kuyrukları oluştu, bazı şehirlerde sürücüler için seyyar tuvaletler yerleştirildi. 🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, akaryakıt istasyonlarında kuyruklar bulunduğunu ve bazı yakıt türlerine erişimde sorun yaşandığını kabul etti. Putin, sıkıntının geçici olduğunu söyledi. Yakıt arzı ve ekonomik etkiler 🔹 Yakıt krizi, hasat sezonunun başlamasıyla birlikte tarım sektöründeki talebin arttığı döneme denk geldi. 🔹 Rusya, benzin ve havacılık yakıtı ihracatını sınırlandırdı. Dizel ihracatına da kısıtlama getirilmesi değerlendiriliyor. 🔹 Kremlin, yakıt ithalatı için bazı ülkelerle temasların sürdüğünü açıkladı. 🔹 Yakıt sıkıntısı, Ukrayna saldırılarının yaşanmadığı uzak Sibirya bölgelerine kadar yayıldı. Bazı bölgelerde çöp toplama ve otobüs seferlerinde aksamalar görüldü. 🔹 İrkutsk'ta toplu taşıma ücretleri artan yakıt maliyetleri nedeniyle yükseltildi. Onarım ve lojistik sorunları 🔹 Ukrayna saldırılarında hasar gören rafinerilerde kullanılan özel ekipmanların büyük bölümü yurt dışından temin edildiği için onarım süreci yaptırımlar nedeniyle uzuyor. 🔹 Moskova Petrol Rafinerisi'nin onarımının en az üç ay sürmesi bekleniyor. Tesis, savaş öncesinde Moskova ve çevresindeki yakıt ihtiyacının yaklaşık %40'ını karşılıyordu. 🔹 Analistler, yeni saldırılar yaşanmaması halinde bile yüksek yaz talebi nedeniyle yakıt sıkıntısının yaz boyunca ve muhtemelen eylül ayına kadar devam edebileceğini belirtiyor.

🔹 Çinli şirketler, özellikle Huawei'nin öncülüğünde, yapay zekâ çiplerinde Nvidia'nın Çin pazarındaki liderliğini geride bırakmaya başladı. 🔹 ABD'nin ulusal güvenlik gerekçesiyle uyguladığı ileri teknoloji ihracat kısıtlamaları, Nvidia'nın gelişmiş H200 yapay zekâ çiplerinin Çin'deki satışlarını sınırladı. Daha sonra satışlara izin verilse de Çin, yerli çip kullanımını teşvik etmeye yöneldi. 🔹 Nvidia CEO'su Jensen Huang, şirketin ihracat kısıtlamalarından önce Çin'de yaklaşık %95 pazar payına sahip olduğunu, ancak artık Çinli rakiplerin "dev" haline geldiğini söyledi. 🔹 Araştırma şirketi Bernstein'a göre Nvidia'nın Çin yapay zekâ çip pazarındaki payı 2025'te yaklaşık %40 seviyesindeydi. Bu yıl şirketin payının %8'e gerilemesi, Huawei'nin ise yaklaşık %50 pazar payına ulaşması bekleniyor. 🔹 Analistler, Huawei'nin Ascend 950 serisi yapay zekâ çiplerinin performans açısından Nvidia'nın H200 çiplerine birçok alanda yaklaşmış durumda olduğunu değerlendiriyor. 🔹 Huawei, geçen yıl binlerce yerli çipi bir araya getiren yüksek performanslı yapay zekâ hesaplama kümelerini devreye aldığını açıklamıştı. Şirket, ABD yaptırımları nedeniyle Çin üretimi yarı iletkenlere dayanıyor. 🔹 Huawei'nin yarı iletken biriminin yöneticisi He Tingbo, şirketin teknoloji alanında "oldukça iyi çözümler" geliştirdiğini belirterek rekabetin sonucunu zamanın göstereceğini söyledi. 🔹 Analistler, Çin'in yapay zekâ çipi talebinin hâlâ yerli üretim kapasitesinin üzerinde olduğunu ve gelişmiş yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde Nvidia'nın en güçlü çiplerine ihtiyaç duyulmaya devam ettiğini ifade ediyor. 🔹 Çinli yapay zekâ şirketi DeepSeek, nisan ayında tanıttığı V4 modelini Huawei'nin Ascend çipleriyle uyumlu hale getirdiğini açıkladı. Uzmanlar, DeepSeek ile Huawei arasındaki iş birliğinin gelecekte daha da güçlenmesini bekliyor. 🔹 Nvidia, ABD ihracat kurallarına uyabilmek için H20 adlı daha düşük performanslı çipini Çin pazarı için geliştirdi. Ancak şirket, H200 çiplerinden Çin'de henüz gelir elde etmediğini ve bu ürünlerin ithalatına izin verilip verilmeyeceğinin belirsiz olduğunu belirtti. 🔹 Nvidia'nın küresel büyümesi ise sürüyor. Şirket, mayıs-temmuz döneminde Çin dışındaki veri merkezi gelirleri hariç yaklaşık 91 milyar dolar gelir bekliyor. Son mali yılda Nvidia'nın geliri yaklaşık 216 milyar dolar, Huawei'nin geliri ise yaklaşık 126 milyar dolar olarak gerçekleşti. 🔹 Analistler, Çin'in gelişmiş çip üretim kapasitesini artırması ve maliyet avantajı sağlaması halinde Huawei ve diğer Çinli üreticilerin Güneydoğu Asya başta olmak üzere uluslararası pazarlarda da daha fazla pay kazanabileceğini değerlendiriyor.

🔹 İsrail Bakanlar Kurulu, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermenilere yönelik şiddet olaylarını soykırım olarak tanımlayan teklifi oy birliğiyle kabul etti. 🔹 Teklifin yürürlüğe girmesi için İsrail Parlamentosu'nun onayı gerekiyor. 🔹 İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Ermeni Soykırımı'nın tarihsel belgelerle açık biçimde kayıt altına alındığını, inkâr ve küçümseme çabalarının sürdüğünü söyledi. 🔹 Saar, İsrail'in bu kararı almasının ahlaki ve tarihsel bir sorumluluk olduğunu belirterek, doğru olanı yapmak için hiçbir zaman geç olmadığını ifade etti. 🔹 Tarihçiler, Birinci Dünya Savaşı döneminde yaklaşık 1,5 milyon Ermeni'nin hayatını kaybettiğini ve bu olayların 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak kabul edildiğini değerlendiriyor. 🔹 Türkiye, yaşanan ölümlerin soykırım olarak nitelendirilemeyeceğini, hayatını kaybedenlerin iç savaş ve kargaşa ortamının mağdurları olduğunu savunuyor. 🔹 İsrail, Türkiye ile ilişkilerini uzun yıllar gözeterek bu konuda resmî adım atmaktan kaçınmıştı. Son yıllarda Gazze, Lübnan ve İran'daki çatışmalarla birlikte iki ülke arasındaki ilişkiler daha da kötüleşti. 🔹 Saar, ABD, Suriye ve Lübnan'ın da aralarında bulunduğu 32 ülkenin olayları soykırım olarak tanıdığını söyledi. 🔹 Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in kararını siyasi saiklerle atılmış bir adım olarak nitelendirdi ve bunun Filistinlilere yönelik eylemlerden dikkati uzaklaştırmayı amaçladığını açıkladı. 🔹 Türkiye, İsrail yönetiminin uluslararası hukuk ve tarihî gerçekleri göz ardı ettiğini, Gazze'de işlenen suçlarla ilgili süreçlerden kaçamayacağını belirtti.

Ukrayna'nın geniş çaplı saldırısı 🔹 Ukrayna, gece saatlerinde Rusya'nın 12 bölgesi, Rusya'nın kontrolündeki Kırım ve çevresindeki deniz alanlarına geniş çaplı insansız hava aracı saldırısı düzenledi. 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin 660 Ukrayna insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. Bu sayı, son bir yıldaki en büyük saldırı olarak açıklanan 17 Mayıs'taki 556 İHA'lık saldırıyı geride bıraktı. 🔹 Ukrayna, uzun menzilli insansız hava araçlarıyla cephe gerisindeki petrol üretim ve enerji tesislerini hedef almayı sürdürüyor. 🔹 Rus bağımsız haber platformu Astra, Novomoskovsk'taki bir kimya tesisi ile bir hidroelektrik santralinin saldırıya uğradığını ve yangın çıktığını bildirdi. 🔹 Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, başkente yönelen 47 Ukrayna insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı. Kırım ve Karadeniz hedefleri 🔹 Ukrayna Güvenlik Servisi, Kerç'te Rus donanmasına ait Volga ve Vyatka keşif ve mayın döşeme gemileri ile Petropavlovsk yük-yolcu feribotunun insansız hava araçlarıyla hedef alındığını ve büyük yangın çıktığını açıkladı. 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya'yı savaşı sona erdirmeye zorlamak amacıyla 40 günlük yeni bir operasyon başlatılması talimatını verdiğini duyurdu. 🔹 Rusya ve Ukrayna, saldırıların ardından 160'ar savaş esirini karşılıklı olarak takas etti. Rus saldırıları 🔹 Rusya'nın son 24 saatte Harkiv bölgesine düzenlediği saldırılarda 2 kişi hayatını kaybetti, 7 kişi yaralandı. 🔹 İzyum kentindeki Rus insansız hava aracı saldırısında bir kadın öldü, 3 kişi yaralandı. 🔹 Kiev, Odessa, Zaporijya ve Sumı bölgelerine düzenlenen Rus saldırılarında en az 19 kişi yaralandı. Yaralılar arasında 9 yaşında bir çocuk da bulunuyor. 🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, gece boyunca fırlatılan 189 Rus insansız hava aracından 174'ünün düşürüldüğünü, ateşlenen 7 İskender-M balistik füzesinden ise 4'ünün hedeflerine ulaştığını açıkladı. Belarus değerlendirmesi 🔹 Ukrayna Sınır Muhafız Teşkilatı, Rusya'nın Belarus'ta askeri üs ve eğitim alanlarını genişlettiğini ancak Ukrayna sınırı yakınında yeni bir Rus askeri yığınağı tespit edilmediğini bildirdi. 🔹 Ukrayna istihbaratı, Belarus sınırına yakın bölgelerde Rus birlikleri, personeli veya askeri teçhizatında kayda değer bir takviye bulunmadığını açıkladı.

🔹 NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutan Yardımcısı John Stringer, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'nin üye ülkelerin savunma harcamalarını artırmasını, Ukrayna'ya desteği yeniden teyit etmesini ve ittifakın birliğini ortaya koymasını beklediğini söyledi. 🔹 Stringer, zirvelerin siyasi açıdan ittifakın birlik ve dayanışmasını gösteren organizasyonlar olduğunu, NATO'nun zaman zaman zorluklar yaşamasının doğal olduğunu ancak mevcut dönemde birlik mesajının önemli hale geldiğini ifade etti. Savunma harcamaları 🔹 NATO üyeleri, İspanya dışında büyük ölçüde savunma harcamalarını artırma yönünde adımlar attı. 🔹 Zirvede, 155 mm topçu mühimmatı başta olmak üzere savunma sanayi üretiminin artırılması ve onlarca yıldır görülmeyen ölçekte üretim kapasitesinin geliştirilmesi ele alınacak. 🔹 Stringer, Avrupa ülkelerinin daha güçlü ve güvenilir bir askeri kapasite oluşturmak için yatırım yaptığını söyledi. ABD'nin rolü 🔹 ABD Savunma Bakanlığı'nın Avrupa'daki kuvvet yapısını gözden geçirmesi, Avrupalı müttefiklerin güvenlik sorumluluğunu ne kadar hızlı üstleneceğini belirleyecek. 🔹 Estonya ve Finlandiyalı askeri yetkililer, Avrupa'nın Rusya'ya karşı caydırıcılığını artırması gerektiğini, ancak ABD'nin gelecekteki askeri konuşlanmasına ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti. 🔹 Stringer, ABD'nin uzun menzilli taarruz ve gözetleme kabiliyetlerinin birebir ikame edilmesinin zor olduğunu ancak müttefiklerin farklı sistemleri bir araya getirerek bu boşluğu doldurabileceğini söyledi. Rusya ve Ukrayna 🔹 Estonyalı ve Fin komutanlar, Avrupa'nın hem kendi askeri kapasitesini güçlendirmesi hem de Ukrayna'ya destek vererek Rusya'nın savaş kabiliyetini zayıflatması gerektiğini belirtti. 🔹 Finlandiyalı Tuğgeneral Jyri Raitasalo, NATO üyelerinin yalnızca savunma harcaması taahhüdü vermek yerine somut askeri kabiliyetler oluşturması gerektiğini söyledi. Birleşik Krallık 🔹 Birleşik Krallık'ta bazı bakanlar, savunma harcamalarının ülkenin güvenliğini sağlamaya yetmeyeceğini savunarak görevlerinden ayrıldı. 🔹 Birleşik Krallık, savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYH'nin yüzde 3,5'ine çıkarma taahhüdünü sürdürüyor. 🔹 Stringer, Birleşik Krallık'ın NATO içindeki liderlik rolünü sürdürebilmesi için bunu yeterli askeri güç ve kaynaklarla desteklemesi gerektiğini söyledi. Zirve beklentisi 🔹 İsveç ve Finlandiya'dan askeri yetkililer, zirvenin NATO'nun yeni caydırıcılık ve savunma yapısına ilişkin net bir yol haritası ortaya koymasını beklediklerini ifade etti. 🔹 Stringer, Ankara Zirvesi'nde ittifakın 32 üyesinin birlik ve uyumunu göstermesinin, aynı zamanda gerçekçi planlar ve açık değerlendirmeler ortaya koymasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Ukrayna'nın saldırıları 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna'nın uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarının ardından Rusya'nın hava savunma sistemlerinin önemli bir bölümünü Moskova ve diğer stratejik bölgelere kaydırdığını söyledi. 🔹 Zelenskiy, Ukrayna güçlerinin gece düzenlediği saldırılarda cephe hattından yaklaşık 1.500 kilometre uzaklıktaki Ufa'da iki petrol rafinerisini ve Krasnodar bölgesindeki bir petrol deposunu vurduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna son aylarda Rusya'nın askerî tesisleri ve enerji altyapısına yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırdı. Rusya'nın savunma düzeni 🔹 Zelenskiy, Moskova bölgesinde yüzlerce hava savunma füze rampasının konuşlandırıldığını, yaklaşık 90 rampanın ise Rusya'nın diğer bölgelerinden Valday'a sevk edildiğini söyledi. 🔹 Zelenskiy, Rusya'nın ayrıca Kırım ile Rusya ana karasını birbirine bağlayan Kerç Köprüsü'nün savunmasını güçlendirdiğini belirtti. 🔹 Rus yetkililer, Zelenskiy'nin açıklamalarına ilişkin hemen bir değerlendirme yapmadı. Belarus ve kuzey sınırı 🔹 Zelenskiy, Ukrayna istihbaratının Belarus'taki ve Rus insansız hava araçlarının yönlendirilmesinde kullanıldığını söylediği sinyal aktarıcı sistemlerin devre dışı bırakıldığını tespit ettiğini açıkladı. 🔹 Zelenskiy, Belarus'un Ukrayna sınırı boyunca askerî amaçlarla kullanılabilecek yol altyapısı ile mühimmat ve yakıt depolarının inşasını sürdürdüğünü söyledi. 🔹 Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, Belarus'un savaşa girmek istemediğini ancak Rusya'nın yanında yer alacağını söyledi. 🔹 Ukrayna ordusu, Rusya ve Belarus sınırındaki Çernihiv bölgesinde kalan yaklaşık 1.000 kişinin 1 Temmuz'dan itibaren zorunlu olarak tahliye edilmesini kararlaştırdı. Son gelişmeler 🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın gece boyunca Ukrayna'ya bir balistik füze ve 90 uzun menzilli insansız hava aracı fırlattığını açıkladı. 🔹 Sumi bölgesinde bir akaryakıt istasyonuna isabet eden Rus insansız hava aracı saldırısında dört kişi yaralandı. 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin çarşamba gecesi ile perşembe sabahı arasında 269 Ukrayna insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. 🔹 Fransa, Akdeniz'de Rusya'nın yaptırımları aşmak için kullandığı iddia edilen "gölge filo" ile bağlantılı olduğundan şüphelenilen Kamerun bayraklı bir petrol tankerini durdurdu.

🔹 Türkiye'deki bazı bağımsız ve muhalefete yakın medya kuruluşlarının gazetecilerine, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ni takip etmeleri için akreditasyon verilmedi. 🔹 Akreditasyonu reddedilen kuruluşlar arasında Halk TV, Sözcü TV, Cumhuriyet gazetesi, T24 haber sitesi ve ANKA Haber Ajansı yer aldı. 🔹 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ve medya dayanışma kuruluşları, başvuruların gerekçe gösterilmeden reddedildiğini ve itiraz hakkı tanınmadığını açıkladı. 🔹 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, kamu yararını ilgilendiren etkinliklerin belirli medya kuruluşlarına kapatılmasının haber alma ve basın özgürlüğünü zedelediğini belirterek uluslararası kuruluşların demokratik ilkelere uygun hareket etmesi çağrısında bulundu. 🔹 NATO Sözcüsü Allison Hart, Brüksel dışındaki zirvelerde ev sahibi ülke gazetecilerinin akreditasyon değerlendirmesinin ilgili ülke tarafından yapıldığını, NATO'nun ise Türk makamlarıyla akreditasyon süreci konusunda temas halinde olduğunu açıkladı. 🔹 Hart, NATO açısından medyanın önemli etkinlikleri yerinde takip edebilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti. 🔹 Türk yetkililer akreditasyon kararına ilişkin açıklama yapmadı. 🔹 Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, zirve öncesindeki güvenlik önlemleri kapsamında terör örgütleriyle bağlantılı oldukları değerlendirilen 200'den fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı. 🔹 Muhalefet partileri ve bazı haber kuruluşları ise gözaltına alınanlar arasında bir siyasetçi, bir akademisyen, bir gazeteci, tanınmış bir LGBTQ aktivisti ve avukatların bulunduğunu belirterek serbest bırakılmaları çağrısı yaptı. 🔹 İnsan Hakları İzleme Örgütü, gözaltıları eleştirerek NATO'ya zirve sırasında temel demokratik haklara saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. 🔹 Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ise gözaltına alınan kişilerin çeşitli terör örgütleriyle bağlantılı faaliyetlerde bulunduklarının değerlendirildiğini açıkladı.

🔹 Depo ve üretim tesisleri için insansı robotlar geliştiren ABD merkezli Agility Robotics, 2,5 milyar dolar değerleme üzerinden bir SPAC birleşmesiyle borsaya açılacağını duyurdu. 🔹 İşlemin tamamlanmasının ardından Agility Robotics, faaliyet alanı tamamen insansı robot geliştirme ve satışına odaklanan ilk halka açık şirket olacak. 🔹 Şirketin amiral gemisi olan iki ayaklı "Digit" robotu, depolarda ağır kutu ve kasaları taşıma gibi tekrarlayan işleri yerine getiriyor. 🔹 Agility Robotics, Digit'in depo ve sanayi tesislerinde ticari olarak kullanılan ilk insansı robot olduğunu açıkladı. 🔹 Şirket; Amazon, Nvidia, SoftBank ve Foxconn tarafından destekleniyor. Müşterileri arasında Toyota, Schaeffler ve Mercado Libre bulunuyor. 🔹 Agility Robotics, Tesla'nın Optimus robotundan farklı olarak Digit'i insan görünümünü taklit etmek yerine yaptığı işe uygun şekilde tasarladı. Robotun kuş benzeri bacakları ve kavrayıcı ellere sahip olduğu belirtildi. 🔹 Şirket, insansı robotların tekrarlayan, kirli ve iş güvenliği riski yüksek fiziksel işleri üstlenmesini hedefliyor. 🔹 Yeni nesil Digit V5 modelinin, önceki endüstriyel robotlardan farklı olarak insan çalışanlarla aynı ortamda güvenli şekilde çalışabilecek özelliklere sahip olması planlanıyor. 🔹 Agility Robotics, gelecekte robotların yalnızca depolar ve fabrikalarda değil, konaklama sektörü, ev hizmetleri ve yaşlı bakımı gibi alanlarda da kullanılmasını öngörüyor. 🔹 Halka arzdan elde edilecek kaynak, Digit V5'in ticari yaygınlaştırılması ve üretim kapasitesinin artırılması için kullanılacak. 🔹 Şirket, geliştirdiği insansı robotlar için uzun vadede 1 trilyon doların üzerinde küresel pazar potansiyeli bulunduğunu değerlendiriyor. 🔹 İnsansı robot pazarında Agility Robotics'in başlıca rakipleri arasında Tesla ve Çinli robotik şirketi Unitree yer alıyor.

🔹 Ukrayna Genelkurmayı, gece düzenlenen uzun menzilli saldırılarda Rusya'daki Orenburg Doğal Gaz İşleme Tesisi ile iki askeri uydu iletişim merkezinin vurulduğunu açıkladı. 🔹 Ukrayna, saldırıların enerji tesisleri ve Rusya'nın askeri sanayisini hedef alan uzun menzilli hava harekâtının parçası olduğunu bildirdi. Rusya'daki hedefler 🔹 Ukrayna, Orenburg tesisinde yangın çıktığını ve tesisin sıvı yakıtlı roket motorları ile güdüm sistemlerinde kullanılan helyum ve katı roket yakıtı ile barut üretiminde kullanılan etan ürettiğini açıkladı. 🔹 Vurulan uydu iletişim merkezlerinin Moskova yakınlarındaki Dubna Uzay Haberleşme Merkezi ile Vladimir bölgesindeki bir tesis olduğu belirtildi. 🔹 Ukrayna Güvenlik Servisi, Kırım'da iki askeri havaalanını ve füze sistemlerini vurduğunu da duyurdu. 🔹 Sivastopol'da gece düzenlenen İHA saldırılarının elektrik kesintilerine yol açtığı açıklandı. Cephedeki gelişmeler 🔹 Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın bazı hava savunma sistemlerini Moskova ile Kerç Köprüsü'nü korumak amacıyla başka bölgelerden yeniden konuşlandırdığını söyledi. 🔹 Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump'ın talep ettiği koşulsuz ateşkesi kabul ettiklerini, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ise bunu reddettiğini yineledi. 🔹 Ukrayna'nın Belarus sınırındaki Çernihiv bölgesinde 1 Temmuz'dan itibaren sınır yerleşimleri için zorunlu tahliye kararı alındı. Karşılıklı saldırılar 🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca 323 Ukrayna İHA'sının düşürüldüğünü açıkladı. 🔹 Rus yetkililer, Nijni Novgorod bölgesine düzenlenen Ukrayna İHA saldırısında iki kişinin öldüğünü, Belgorod bölgesinde ise bir kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. 🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın gece boyunca 101 uzun menzilli saldırı İHA'sı fırlattığını açıkladı. 🔹 Rus saldırılarında Harkiv bölgesindeki Balakliia'da bir kadın, Sumı bölgesinde ise bir tramvay sürücüsü hayatını kaybetti. 🔹 Krıvıy Rih'e önceki gün düzenlenen misket mühimmatlı balistik füze saldırısında ölenlerin sayısı yaralılardan birinin yaşamını yitirmesiyle dörde yükseldi. Diğer gelişmeler 🔹 Norveç Halk Yardımı adlı mayın temizleme kuruluşu, Rus saldırısında iki çalışanının öldüğünü açıkladı. Yerel yetkililer ise saldırıda bir kişinin öldüğünü, dört çalışanın da yaralandığını bildirdi.

🔹 Bir ABD yetkilisi, Anthropic'in yapay zeka modeli Mythos'un test çalışmaları sırasında son derece hassas ve gizli ABD hükümet sistemlerindeki bazı güvenlik açıklarını tespit ettiğini söyledi. 🔹 Yetkiliye göre Anthropic, ABD istihbarat kurumlarıyla birlikte yürütülen testlerde güvenlik açıklarını saatler içinde belirledi. 🔹 Modelin açıkları tespit ettiği ancak bu açıkları aynı süre içinde kullanarak sistemlere sızdığı anlamına gelmediği belirtildi. Test programı 🔹 Testler, Anthropic'in "Project Glasswing" adlı girişimi kapsamında gerçekleştirildi. 🔹 Program, gelişmiş yapay zeka sistemlerinin kamu güvenliği, ulusal güvenlik ve ekonomi üzerindeki olası etkilerine karşı kritik yazılımları korumayı amaçlıyor. 🔹 Virginia Senatörü Mark Warner, 11 Haziran'daki Senato oturumunda testlere değinerek sistemlerin haftalar değil saatler içinde aşılabildiğini söylemişti. 🔹 Warner, bu bilgiyi Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) ve ABD Siber Komutanlığı Başkanı General Joshua Rudd'dan aldığını belirtmişti. Yönetim ile gerilim 🔹 Anthropic ile ABD kurumları arasındaki iş birliğine rağmen şirket ile Trump yönetimi arasında yapay zeka kullanımı konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. 🔹 Anthropic, ABD ordusunun yapay zekayı kullanım biçimi konusunda endişelerini dile getirirken, yönetim bazı Anthropic modellerinin kullanımını sınırlandırdı. 🔹 Trump yönetimi bu ay yayımladığı talimatla Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5 modellerine yabancı ülke vatandaşlarının erişiminin engellenmesini istedi. 🔹 Anthropic, talimata uymak için ilgili modelleri tüm müşterileri için geçici olarak devre dışı bıraktığını açıkladı. Yapay zeka güvenliği tartışması 🔹 Trump, bu ay imzaladığı kararnameyle gelişmiş yapay zeka sistemlerinin kamuya sunulmadan önce ulusal güvenlik riskleri açısından incelenmesine yönelik bir çerçeve oluşturdu. 🔹 Kararname, federal hükümetin yapay zeka sistemlerini yayımlanmadan önce 30 güne kadar değerlendirebilmesine imkan tanıyor. 🔹 Adobe ve Nvidia'nın da aralarında bulunduğu şirketlerden 100'den fazla siber güvenlik uzmanı ve yönetici, Anthropic üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması çağrısında bulundu. 🔹 Uzmanlar, Mythos modellerinin yazılım açıklarını bulma ve istismar yöntemleri geliştirme konusunda güçlü olduğunu ancak bu alanda benzersiz olmadığını belirtti. 🔹 Mektupta, ABD'nin siber savunma kabiliyetlerinin yeterli gerekçe olmadan sınırlandırılmasının ülkenin rakiplerine avantaj sağlayabileceği uyarısı yapıldı.

🔹 Oyun şirketi Ubisoft’un kurucularından Claude Guillemot, Fransa’nın batısında meydana gelen uçak kazasında yaşamını yitirdi. 🔹 Çift motorlu Cessna 421 tipi uçak, cuma akşamı Atlantik kıyısındaki La Baule Havalimanı yakınlarında düştü. 🔹 Uçakta bulunan Claude Guillemot ile uçuş eğitmeni kazada hayatını kaybetti. 🔹 Yetkililer, her iki kişinin de lisanslı ve deneyimli pilot olduğunu açıkladı. 🔹 Uçak, La Baule-Escoublac Havalimanı’na iniş yaklaşması sırasında bir tarlaya düştü. 🔹 Kazanın nedenine ilişkin soruşturma başlatıldı. 🔹 Ubisoft, Claude Guillemot’un ölümünü doğruladı ancak olay hakkında ayrıntılı açıklama yapmadı. 🔹 Claude Guillemot, dört kardeşiyle birlikte 1986 yılında Ubisoft’u kurmuştu. 🔹 Ubisoft, Assassin’s Creed serisinin yanı sıra Just Dance, Rayman ve Tom Clancy oyun serilerinin de geliştiricisi olarak biliniyor.

🔹 Küba yönetimi, komünist ekonomik sistemde devrimden bu yana en kapsamlı dönüşüm olarak değerlendirilen 176 maddelik ekonomik reform paketini yürürlüğe koydu. 🔹 Reformlar, devlet kontrolündeki ekonomiyi daha fazla yerelleştirmeyi ve özel sektöre daha geniş alan açmayı hedefliyor. 🔹 Paket kapsamında özel şirketlere daha fazla faaliyet alanı tanınacak, ithalat ve ihracat işlemlerinde devlet aracılığı zorunluluğu kaldırılacak ve personel istihdamı serbest bırakılacak. 🔹 Özel bankaların faaliyet göstermesine ve yurt dışında yaşayan Kübalıların yatırım yapmasına izin verilecek. 🔹 Hızlı servis restoran zincirlerinin ülkede faaliyet göstermesinin önü açılacak. 🔹 Reformlarla birlikte dış ticarette devlet tekeli ve üretim süreçlerindeki merkezi planlama gibi uzun yıllardır uygulanan bazı temel ekonomik yapıların kaldırılması öngörülüyor. 🔹 Küba yönetimi, reformların uygulanmasının zaman alabileceğini ve ABD’nin enerji ile finans alanındaki ambargoları devam ettiği sürece bazı adımların hayata geçirilemeyebileceğini belirtti. 🔹 Küba, ocak ayından bu yana ABD’nin uyguladığı enerji ve finans ambargosu nedeniyle yakıt temininde ciddi sorunlar yaşıyor. 🔹 Ülkede elektrik kesintileri günde 20 saate kadar çıkarken sağlık, ulaşım ve eğitim hizmetleri de olumsuz etkileniyor. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Küba üzerindeki azami baskı politikasını sürdürdüklerini açıkladı. 🔹 Eski Devlet Başkanı Raúl Castro’nun torunu Raúl Guillermo Rodríguez Castro, Küba’nın ABD için hiçbir tehdit oluşturmadığını söyledi. 🔹 Rodríguez Castro, ülkenin ekonomik kalkınma için iş yapma ve yatırım yöntemlerini çeşitlendirmesi gerektiğini ifade etti. 🔹 Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, reform paketinin hazırlanmasında Çin ve Vietnam’ın piyasa ekonomisine sahip komünist modellerinin incelendiğini açıkladı. 🔹 Uzmanlar, reformların kalıcı sonuçlar verebilmesi için ABD yaptırımlarının kademeli olarak hafifletilmesinin önemli olduğunu belirtiyor. 🔹 Analistler, yabancı yatırımcıların çekinceleri, bürokratik engeller ve finansal kısıtlamaların reformların uygulanmasını zorlaştırabileceğini ifade ediyor. 🔹 Uzmanlara göre Küba yönetiminin ekonomik krizden çıkabilmesi için reformları hızla uygulaması ve somut sonuçlar üretmesi gerekiyor.

🔹 İspanya'da bir yargıç, Başbakan Pedro Sánchez'in eşi Begoña Gómez'in nüfuz ticareti ve yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanmasına karar verdi. 🔹 Soruşturma hakimi Juan Carlos Peinado, kaçma riski bulunduğunu belirterek Gómez'in pasaportunu teslim etmesini ve iki haftada bir mahkemeye çıkmasını emretti. 🔹 Davanın duruşma tarihi henüz belirlenmedi. 🔹 Gómez, teknoloji şirketlerinden oluşan bir grubun kamu ihaleleri almasına etkide bulunmakla suçlanıyor. 🔹 Gómez hakkında ayrıca bir danışmanın işe alınmasında kamu kaynaklarının kötüye kullanılması ve kamu üniversitesinde profesör olarak görev yaptığı dönemde yazılımların uygunsuz şekilde kullanılması suçlamaları bulunuyor. 🔹 Gómez hakkındaki tüm suçlamaları reddediyor. 🔹 Pedro Sánchez, eşine yönelik davanın, 2018'den beri görevde bulunan sol hükümeti devirmeyi amaçlayan muhafazakâr siyasi rakiplerin karalama kampanyasının parçası olduğunu söyledi. 🔹 Aynı davada, kamu ihalelerinden fayda sağladığı öne sürülen bir iş insanı ile Gómez için çalışan danışman da yargılanacak. 🔹 Hükümet yetkilileri kararı siyasi gerekçelerle alınmış olarak nitelendirdi. 🔹 Sosyalist Parti, Begoña Gómez'in masum olduğunu belirterek soruşturmayı demokrasi açısından bir skandal olarak değerlendirdi. 🔹 Ana muhalefetteki Halk Partisi ise hükümeti sert şekilde eleştirdi ve erken seçim çağrısı yaptı. 🔹 Gómez hakkındaki soruşturma yaklaşık iki yıl önce Manos Limpias (Temiz Eller) adlı baskı grubunun suç duyurusu üzerine başlatıldı.

Görüşmeler ertelendi 🔹 ABD ile İran arasında İran'ın nükleer programına ilişkin teknik müzakerelerin başlaması için İsviçre'de planlanan görüşmeler ertelendi. 🔹 İranlı yetkililer, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine yönelik saldırıları sona ermeden görüşmelere katılmayacaklarını bildirdi. 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre'ye yapması planlanan ziyaret son anda iptal edildi. Ateşkes ve diplomasi 🔹 ABD'li ve bölgesel yetkililer, İsrail ile Hizbullah'ın ateşkesi yeniden uygulama konusunda anlaşmaya vardığını belirtti. 🔹 Katar Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman Al Sani, İsviçre'de İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ile görüşerek arabuluculuk temaslarını sürdürdü. 🔹 İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, ABD ile doğrudan görüşmelerin yapılabileceğini ancak bunun ABD'nin görüşlerinin kabul edildiği anlamına gelmeyeceğini söyledi. Siyasi gelişmeler 🔹 Donald Trump, İran'ın anlaşmaya çaresizlik nedeniyle yöneldiğini savunarak 60 günlük süreç boyunca İran'a herhangi bir mali kaynak aktarılmayacağını söyledi. 🔹 ABD yönetimi, müzakerelerin lojistik nedenlerle ertelendiğini açıkladı. 🔹 Anlaşma, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun uluslararası gözetim altında seyreltilmesini ve nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü içerirken, diğer ayrıntıların müzakerelerde netleştirilmesi planlanıyor.

Lübnan'daki Çatışmalar 🔹 İsrail ordusu, gece boyunca Güney Lübnan'daki çok sayıda hedefe saldırı düzenlediğini açıkladı. 🔹 Hizbullah, bölgede yoğun çatışmalar yaşandığını duyurdu. 🔹 Lübnan devlet haber ajansı, İsrail hava saldırılarında en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. 🔹 İsrail, Güney Lübnan'daki çatışmalarda biri yarbay olmak üzere dört askerinin öldüğünü, patlayıcı yüklü insansız hava aracı saldırısında ise beş askerin yaralandığını açıkladı. 🔹 İsrail ordusu, Lübnan'ın Bekaa Vadisi'ndeki hedefleri de vurdu. ABD-İran Görüşmeleri 🔹 İsviçre'de yapılması planlanan ABD-İran görüşmeleri ertelendi. 🔹 Arabulucular, İran savaşı için kalıcı çözüm müzakerelerinin yeniden planlanması amacıyla temaslarını sürdürüyor. 🔹 Bölgesel yetkililer, görüşmelerin ertelenmesinde Lübnan'daki çatışmaların etkili olduğunu belirtti. 🔹 İran, İsrail'in Lübnan'daki operasyonları ve Başbakan Binyamin Netanyahu'nun açıklamaları nedeniyle İsviçre toplantısına katılmadı. 🔹 Görüşmelerde yaptırımların hafifletilmesi, deniz güvenliği, nükleer program, doğrulama mekanizmaları ve bölgesel güvenlik başlıklarının ele alınması planlanıyordu. Anlaşma ve Bölgesel Gelişmeler 🔹 ABD ile İran arasında imzalanan geçici anlaşma, tüm cephelerde askeri operasyonların durdurulmasını ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünün korunmasını öngörüyor. 🔹 Anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı uluslararası deniz trafiğine yeniden açıldı ve petrol tankerlerinin geçişi yeniden başladı. 🔹 ABD, çarşamba gecesi Hürmüz Boğazı'ndan 12,5 milyon varilden fazla petrol sevkiyatı gerçekleştirildiğini açıkladı. 🔹 İran, İsrail'in Güney Lübnan'dan çekilmesi gerektiğini savunurken, geçici anlaşma bunu açık şekilde zorunlu kılmıyor. 🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, güvenlik ihtiyaçları sürdüğü sürece İsrail ordusunun Güney Lübnan'daki güvenlik bölgesinde kalacağını söyledi. Siyasi Açıklamalar 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Donald Trump'ın İsrail'e destek veren tek devlet lideri olduğunu belirterek İsrailli yetkililerin Trump'a yönelik eleştirilerine tepki gösterdi. 🔹 Donald Trump, İsrail'in Lübnan konusunda daha sorumlu davranması gerektiğini söyledi. 🔹 İran lideri Mojtaba Hamaney, gelecekte yapılacak doğrudan müzakerelerin karşı tarafın görüşlerinin kabul edildiği anlamına gelmeyeceğini açıkladı. 🔹 ABD yönetimi, İran'ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde verilen tavizlerin uygulanacağını savunuyor.

Savunma anlaşması 🔹 Almanya ile Polonya, Rusya ile artan gerilim ve ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığına ilişkin belirsizlik ortamında askeri iş birliğini güçlendiren yeni bir savunma anlaşması imzaladı. 🔹 Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, geçmişin unutulmadığını ancak gelecek, kalkınma ve güvenlik politikalarının öncelik olduğunu söyledi. 🔹 Anlaşma, Baltık Denizi bölgesinin korunması ile askeri hareketlilik, altyapı, siber savunma ve yeni teknolojiler alanlarında iş birliğini kapsıyor. Avrupa savunması 🔹 ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını kısmen azaltma ihtimali karşısında Polonya, kıtanın doğu kanadının savunmasında büyük Avrupa ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesini istiyor. 🔹 Almanya ise uzun yılların ardından Bundeswehr'i yeniden güçlendirmeyi ve NATO'nun Avrupa kanadındaki en güçlü konvansiyonel kara gücünü oluşturmayı hedefliyor. 🔹 Polonya, Ukrayna için önemli bir lojistik merkez olması, büyüyen ekonomisi ve savunma harcamalarındaki artış sayesinde Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri açısından stratejik ortak konumuna geldi. 🔹 Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Cezary Tomczyk, ülkesinin askeri kapasite açısından birçok Batı Avrupa ülkesinin önünde olduğunu belirtti. NATO ve bölgesel güvenlik 🔹 Uzmanlar, NATO savunma planları kapsamında Almanya'nın Baltık ülkelerinin savunmasında kilit rol üstlendiğini ve bunun Polonya ile yakın iş birliği olmadan mümkün olmayacağını değerlendiriyor. 🔹 Baltık ülkeleri, gelecekte Rusya'nın NATO topraklarına yönelik olası bir saldırısında en muhtemel hedefler arasında görülüyor. 🔹 Anlaşma kapsamında Alman askerlerinin, Polonya'nın 2024'ten bu yana Belarus ve Rusya sınırlarında inşa ettiği "Doğu Kalkanı" tahkimat sisteminin geliştirilmesine katkı sağlaması planlanıyor. 🔹 Anlaşmanın, NATO ve Avrupa Birliği antlaşmalarındaki karşılıklı savunma yükümlülüklerini teyit etmesi bekleniyor. Siyasi boyut 🔹 Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, Almanya ile Fransa ve Birleşik Krallık'la imzalananlara benzer siyasi içerikli ikili savunma anlaşmasının ülke içinde büyük tartışmalara yol açacağını söyledi. 🔹 İktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi döneminde Polonya, Almanya'dan İkinci Dünya Savaşı işgali nedeniyle 1,3 trilyon dolar savaş tazminatı talep etmiş, Berlin ise bu talebi reddetmişti. 🔹 Polonya Başbakanı Donald Tusk, Ukrayna ve bölgenin geleceğine ilişkin kararların Polonya'nın katılımı olmadan alınmasını kabul etmeyeceklerini açıkladı. 🔹 Uzmanlar, son yıllarda Polonya'nın ekonomik ve askeri gücündeki artışla birlikte Avrupa'daki güç dengesinin değiştiğini ve Almanya'nın Varşova'nın artan rolünü dikkate almak zorunda olduğunu belirtiyor.

Avrupa Parlamentosu raporu 🔹 Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'nda kabul edilen yıllık Türkiye raporu, insan hakları ve özgürlük ihlalleriyle suçlanan Türk yetkililere yönelik yaptırımların değerlendirilmesini istedi. 🔹 Raporda, bu yıl Adalet Bakanı olan eski İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek dahil bazı Türk yetkililerin mal varlıklarının dondurulmasının değerlendirilmesi çağrısı yapıldı. 🔹 Rapor, Akın Gürlek'i "devletin baskı mekanizmasının kilit aktörlerinden biri" olarak nitelendirdi ve terfisinin siyasi bir gündem doğrultusunda hareket ettiğinin göstergesi olduğunu savundu. Türkiye'nin tepkisi 🔹 Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Parlamentosu raporunu reddederek Adalet Bakanı'nın asılsız suçlamalarla hedef alındığını açıkladı. 🔹 Bakanlık, bağımsız Türk yargısı tarafından yürütülen hukuki süreçlerin çarpıtıldığını ve Adalet Bakanı'nın haksız şekilde hedef gösterildiğini belirtti. Siyasi süreçler 🔹 Akın Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yaptığı dönemde ana muhalefet partisi CHP mensuplarına yönelik yüksek profilli davaları yönetti. 🔹 CHP yönetimindeki belediyelerde yürütülen yolsuzluk soruşturmaları kapsamında yüzlerce belediye yöneticisi gözaltına alındı veya tutuklandı. 🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başlıca rakibi olarak görülen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu geçen yıl tutuklandı. 🔹 Son olarak mahkeme kararıyla CHP Genel Başkanı Özgür Özel görevden alınarak yerine Kemal Kılıçdaroğlu getirildi. 🔹 Hükümet, Türk yargısının bağımsız şekilde hareket ettiğini savunuyor. AB süreci 🔹 Avrupa Parlamentosu'nun yıllık Türkiye raporları, Türkiye'nin AB üyelik müzakerelerindeki ilerlemesini değerlendirme amacı taşıyor. 🔹 Türkiye'nin AB üyelik süreci, demokratik gerilemeye ilişkin endişeler nedeniyle uzun süredir ilerleme kaydetmiyor. 🔹 Türkiye, düzensiz göçün yönetimi konusunda Avrupa Birliği'nin önemli ortaklarından biri olmasının yanı sıra NATO'nun da kilit üyeleri arasında yer alıyor.

🔹 Japonya ile Hollanda arasında oynanan ve 2-2 sona eren Dünya Kupası F Grubu maçının ardından Japon taraftarlar tribünlerdeki çöpleri toplayarak stadyumu temizledi. 🔹 Taraftarların maç boyunca salladığı mavi torbalar, karşılaşmanın ardından tribünlerdeki çöpleri toplamak için kullanıldı. 🔹 Japonya'nın 88. dakikada Daichi Kamada'nın attığı beraberlik golü sonrasında aynı mavi torbalar kutlamaların da önemli bir parçası oldu. 🔹 Japon taraftarlar maç boyunca tezahüratlar sırasında bu mavi torbaları topluca havaya kaldırırken, goller sonrası tribünlerde yoğun kutlamalar yaşandı. 🔹 Japon futbol taraftarlarının maç sonrası çöp toplama geleneği ilk kez 1998 Fransa Dünya Kupası'nda uluslararası ilgi çekti ve o tarihten bu yana her Dünya Kupası'nda devam etti. 🔹 Katar'daki 2022 Dünya Kupası'nda da sürdürülen gelenek, 2026 Dünya Kupası'nda Dallas Cowboys'un stadı olan AT&T Stadyumu'nda da tekrarlandı. 🔹 Karşılaşmanın ardından Japon taraftarlar tribünleri temiz bırakırken, stat çalışanlarının normalde üstlendiği temizlik yükü önemli ölçüde azaldı.

Ön anlaşma 🔹 ABD ile İran, savaşı sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı öngören bir ön anlaşmaya ulaştı. 🔹 Pakistan, mutabakatın cuma günü İsviçre'de imzalanmasının planlandığını açıkladı. İran da uygulamanın imza sonrasında başlayacağını duyurdu. 🔹 Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer programı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği için 60 günlük müzakere süreci öngörülüyor. Lübnan ve İsrail boyutu 🔹 İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine yönelik saldırıları müzakereleri zora sokarken, İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ülkesinin Lübnan'da ele geçirdiği bölgelerden çekilmeyeceğini açıkladı. 🔹 Katz, İran'ın İsrail'e saldırması halinde İran'ın "büyük güçle" vurulacağını da söyledi. 🔹 İran, anlaşmanın Lübnan'daki çatışmaların da sona ermesini kapsadığını belirtirken, İsrail'in tutumu uygulamaya ilişkin belirsizlik yarattı. Hürmüz Boğazı ve ekonomi 🔹 Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası enerji sevkiyatına açılması hedefleniyor. Bu gelişme küresel enerji piyasaları açısından önemli görülüyor. 🔹 Çin, Fransa, İngiltere ve Avrupa Birliği yetkilileri anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanmasını desteklediklerini açıkladı. Siyasi süreç 🔹 Pakistanlı yetkililer, önümüzdeki 60 gün boyunca İran'ın nükleer programı gibi çözülmemiş başlıklarda kapsamlı müzakerelerin süreceğini ve gerekirse sürenin uzatılabileceğini belirtti. 🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, cuma günkü imza törenine katılmayı planladığını söyledi ancak ABD heyetinin nihai yapısının henüz netleşmediğini ifade etti. 🔹 Bazı ABD'li Cumhuriyetçi siyasetçiler ise İran'ın anlaşmayı Washington'dan farklı yorumladığı yönünde endişelerini dile getirdi.

ABD'nin askeri katkısındaki değişiklik 🔹 NATO’nun en üst düzey askeri komutanı Orgeneral Alex Grynkewich, ABD’nin Avrupa’ya sağlayacağı uçak ve savaş gemisi sayısını azaltma planı sonrası kıtanın savunması için alternatif planlar üzerinde çalışıyor. 🔹 Pentagon geçen ay NATO müttefiklerine, Hint-Pasifik bölgesindeki tehditlere odaklanmak amacıyla ittifaka ayırdığı askeri kapasiteyi azaltacağını bildirdi. 🔹 Azaltılması planlanan ABD unsurları arasında bir uçak gemisi taarruz grubu, bazı denizaltılar, savaş uçakları, deniz karakol uçakları, havada yakıt ikmal uçakları ve insansız hava araçları bulunuyor. 🔹 NATO yetkilileri, ABD’nin uzay tabanlı hedefleme kabiliyetlerinin ise ittifakın kullanımında kalacağını belirtti. NATO'nun hazırlıkları 🔹 NATO Kuvvet Modeli, ittifakın barış, kriz ve savaş dönemlerinde ilk altı ay boyunca kullanabileceği askeri kuvvetlerin aşamalı olarak devreye alınmasını öngörüyor. 🔹 Haziran ayı başında yapılan değerlendirme toplantısında oluşacak boşlukların Avrupa ülkeleri ve Kanada tarafından doldurulması ele alındı. 🔹 Grynkewich, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın insanlı ve insansız hava araçları ile deniz unsurlarını kısa sürede devreye alması gerektiğini söyledi. 🔹 NATO içinde ABD'nin azaltacağı kapasitenin hangi takvimle çekileceği ve diğer ülkelerin ne zaman devreye gireceği konusundaki teknik çalışmalar sürüyor. Zirve öncesi beklentiler 🔹 Washington, NATO üyelerinin oluşacak askeri boşlukları nasıl dolduracağını Temmuz ayında Türkiye'de yapılacak NATO Zirvesi öncesinde görmek istiyor. 🔹 Avrupa'da birçok askeri kabiliyetin sınırlı sayıda bulunması nedeniyle bu eksikliklerin kısa sürede nasıl giderileceği konusunda belirsizlik devam ediyor. Kosova ve Rusya değerlendirmesi 🔹 NATO, Kosova’daki KFOR gücünde görev yapan bazı asker ve ekipmanların geri çekileceğini açıkladı. 🔹 KFOR, 1999 yılında 50 bin personelle kurulmuş, yıllar içinde kademeli olarak küçültülmüş ve 2023'te yaşanan gerilim sonrası yaklaşık bin ek asker konuşlandırılmıştı. 🔹 ABD halen KFOR bünyesinde 590 asker bulundururken en büyük katkıyı 907 personelle İtalya sağlıyor. 🔹 Grynkewich, mevcut istihbarat değerlendirmeleri ve Rus askeri hareketliliğinin Rusya’nın NATO ile çatışma arayışında olmadığını gösterdiğini söyledi. 🔹 Avrupa'daki hükümetler ve istihbarat kurumları ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna'da başarı sağlaması halinde üç ila beş yıl içinde Avrupa'nın başka bölgelerine yönelik saldırı kapasitesine ulaşabileceği uyarısını sürdürüyor.

Üyelik süreci 🔹 Avrupa Birliği ülkeleri, Ukrayna ve Moldova ile üyelik müzakerelerini pazartesi günü resmen başlatma kararı aldı. 🔹 AB'nin 27 üye ülkesinin büyükelçileri, müzakerelerin Lüksemburg'da düzenlenecek hükümetler arası konferansla açılmasını onayladı. 🔹 İlk aşamada AB'nin temel değerleri ve ilkelerini kapsayan politika başlıklarının yer aldığı müzakere kümeleri açılacak. 🔹 Ukrayna, savaşın sona ermesinin ardından istikrarlı bir gelecek için AB üyeliğini önemli bir güvenlik güvencesi olarak görüyor. AB'nin açıklamaları 🔹 AB Konseyi Başkanı António Costa ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, kararın iki ülkenin zorlu koşullarda sürdürdüğü reform çalışmalarının takdiri olduğunu söyledi. 🔹 İki lider, kararın Avrupa genelinde barış, güvenlik ve refahı güçlendiren stratejik bir tercih olduğunu belirtti. 🔹 Açıklamada AB'nin barış, istikrar ve fırsat sunan yapısının güçlü bir mesaj verdiği ifade edildi. Sürecin ayrıntıları 🔹 Ukrayna, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalden bir haftadan kısa süre sonra AB üyeliğine resmen başvurmuştu. 🔹 AB Komisyonu, savaş koşullarına rağmen Ukrayna'nın reform sürecinde ilerleme kaydettiğini değerlendiriyor ancak yolsuzluk ve hukuk sistemi konusunda önemli endişelerin sürdüğünü belirtiyor. 🔹 AB üyeliği için aday ülkelerin tarımdan ticarete kadar 35 politika başlığındaki müzakereleri tamamlaması gerekiyor ve süreç yıllar sürebiliyor. 🔹 Her müzakere başlığının açılması ve kapatılması için AB'nin 27 üyesinin oy birliği gerekiyor. Siyasi gelişmeler 🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz geçen ay Ukrayna'ya tam üyelikten önce "ortak üyelik" statüsü verilmesini önermişti. 🔹 Fransa ve Hollanda da Ukrayna'nın tam üyelik hakları olmadan daha hızlı şekilde AB yapısına entegre edilmesini sağlayacak alternatif modelleri gündeme getirdi. 🔹 Macaristan daha önce müzakerelerin açılmasını engellerken Budapeşte'de göreve gelen yeni hükümetin bu konudaki tutumu yumuşadı. 🔹 AB, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş sürerken ve ABD arabuluculuğundaki görüşmeler ilerleme kaydedemezken Moskova ile kendi müzakere girişimini başlatıp başlatmamayı da değerlendiriyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sona erdirecek bir mutabakat zaptının birkaç gün içinde imzalanmasına yaklaşıldığını söyledi. 🔹 ABD ve İsrail saldırıları İran’ın askeri kapasitesini önemli ölçüde zayıflattı ve çok sayıda üst düzey komutanın ölümüne yol açtı ancak Trump’ın ilan ettiği stratejik hedeflerin tamamı gerçekleşmedi. Askeri kapasite 🔹 Trump mart ayında İran füzelerinin büyük bölümünün imha edildiğini söylerken daha sonra bu oranın yüzde 82 seviyesinde olduğunu açıkladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise İran’ın bölgesel saldırılar düzenleyebilecek sınırlı kapasitesini koruduğunu belirtti. 🔹 İran bu hafta Körfez’deki ABD müttefiklerine füze saldırıları düzenleyerek saldırı kapasitesini tamamen kaybetmediğini gösterdi. 🔹 ABD yönetimi İran’ın savunma sanayisinin büyük ölçüde tahrip edildiğini ve yeniden inşasının yıllar sürebileceğini savunuyor. Buna rağmen Trump, İran’ın hâlâ belirli bir üretim kapasitesine sahip olduğunu söyledi. Nükleer program 🔹 Yaklaşık 970 pound zenginleştirilmiş uranyumun geleceği belirsizliğini koruyor. Trump bu malzemenin ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı koordinasyonunda imha edileceğini açıklamıştı. 🔹 Üst düzey bir ABD yetkilisi İran’ın uranyumun imha edilmesini ve ülkeden çıkarılmasını prensipte kabul ettiğini, ancak uygulama ayrıntılarının henüz netleşmediğini söyledi. Bölgesel hedefler 🔹 Trump yönetimi savaşın hedefleri arasında İsrail ve Körfez ülkelerinin güvenliğinin korunmasını da gösterdi ancak İran son günlerde Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’deki ABD hedeflerine saldırılar düzenledi. 🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin yeniden normale dönmesi de müzakerelerin önemli başlıklarından biri haline geldi. Trump olası anlaşmanın boğazın yeniden açılmasını içereceğini söyledi. 🔹 İran destekli bölgesel silahlı grupların etkisinin azaltılması da ABD’nin hedefleri arasında yer aldı. Yönetim, hazırlanmakta olan mutabakatın uzun vadeli bölgesel barışı desteklemesini ve Hizbullah ile ilgili düzenlemeleri de kapsamasını bekliyor.

Diplomasi 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakat zaptının önümüzdeki birkaç gün içinde, muhtemelen Avrupa'da imzalanabileceğini söyledi. 🔹 Trump, ABD ile İran'ın büyük bir uzlaşmaya yakın olduğunu ve anlaşmanın savaşı sona erdirecek bir yol haritası oluşturacağını ifade etti. 🔹 Trump, İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in anlaşmayı onaylamaya hazır olduğunu düşündüğünü söyledi. 🔹 İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, arabuluculuk çalışmalarının sürdüğünü ancak çatışmayı sona erdirecek nihai bir anlaşmanın henüz tamamlanmadığını açıkladı. Çatışmalar ve müzakereler 🔹 Trump, İran'a yönelik daha yoğun bombardıman ve İran petrol altyapısını ele geçirme tehdidinin ardından planlanan saldırıları iptal ederek anlaşmanın yakın olduğunu açıkladı. 🔹 Trump, hazırlanmakta olan anlaşmanın İran'ın hiçbir zaman nükleer silah geliştirememesini sağlayacağını söyledi. 🔹 Uluslararası Kriz Grubu İran Direktörü Ali Vaez, Pakistan, Türkiye ve Katar'ın yürüttüğü arabuluculuk görüşmelerinde ilerleme sağlandığını söyledi. 🔹 İran'ın geçen hafta İsrail'e doğrudan saldırı düzenlemesi, bölgedeki askerî ve diplomatik dengeleri değiştiren gelişmelerden biri oldu. Bölgesel gelişmeler 🔹 Trump, anlaşmanın imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı'nın resmen yeniden açılacağını ve bunun hafta sonu gerçekleşebileceğini söyledi. 🔹 İran, Hürmüz Boğazı'nı etkin biçimde kapalı tutmayı sürdürürken nükleer program konusunda ABD ile müzakereleri yeniden başlatmayı kabul etmedi. 🔹 Trump ile G7 liderleri gelecek hafta Fransa'da yapılacak zirvede savaş ve enerji piyasalarındaki gelişmeleri ele alacak. 🔹 Trump, anlaşmanın G7 görüşmeleri başlamadan önce tamamlanabileceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.

Halka arz yapısı 🔹 SpaceX, tarihinin en büyük halka arzlarından biri olması beklenen işlemde bireysel yatırımcılara alışılmışın üzerinde pay ayırmayı planlıyor. 🔹 Halka arzın yüzde 30’una kadar olan kısmının bireysel yatırımcılara tahsis edilmesi öngörülüyor. Geleneksel halka arzlarda bu oran genellikle yüzde 5-10 seviyesinde bulunuyor. 🔹 Bireysel yatırımcıların Charles Schwab, Fidelity, Robinhood, SoFi ve Morgan Stanley E-Trade platformları üzerinden halka arza katılması planlanıyor. Yatırımcı ilgisi 🔹 Fidelity, bazı yatırımcıların yalnızca 2.000 dolar hesap bakiyesiyle halka arzdan hisse alabilmesine imkân tanıyacağını açıkladı. 🔹 Yoğun talep nedeniyle ilgi bildiren tüm yatırımcıların hisse tahsisi alması garanti edilmiyor. 🔹 Şirket, bireysel yatırımcıların yoğun işlemleri nedeniyle hisse fiyatında yüksek oynaklık yaşanabileceği uyarısında bulundu. Kısa vadeli satış riski 🔹 Halka arzdan alınan hisselerin kısa süre içinde satılması durumunda bazı aracı kurumlar yatırımcıların gelecekteki halka arzlara katılımını kısıtlayabiliyor. 🔹 Bu nedenle yatırımcıların hızlı al-sat stratejilerinin ileride halka arz erişimini etkileyebileceği belirtiliyor. Şirketin finansal durumu 🔹 SpaceX’in Mart 2026 sonu itibarıyla yaklaşık 29,1 milyar dolar borcu bulunuyor. 🔹 Şirket 2025 yılında 4,9 milyar dolar zarar açıklarken, 2026’nın ilk üç ayında da 4,3 milyar dolar zarar etti. 🔹 Şirket, gelecekte kârlılığa ulaşamayabileceğini de yatırım belgelerinde kabul ediyor. Endekslere dahil olma ihtimali 🔹 Nasdaq kurallarındaki değişiklik sayesinde SpaceX, halka arzdan yalnızca 15 işlem günü sonra Nasdaq 100 endeksine dahil olabilecek büyüklüğe ulaşabilir. 🔹 Böyle bir durumda Nasdaq 100’ü takip eden QQQ ETF’si gibi fonlara yatırım yapan kişiler, herhangi bir işlem yapmasalar bile dolaylı olarak SpaceX hissesi sahibi olabilir. 🔹 S&P 500 endeksi ise hızlı üyelik sağlayacak benzer bir düzenleme yapmadı. Oy hakları 🔹 Halka arz kapsamında satışa sunulan 555,6 milyon A sınıfı hisse yatırımcılara hisse başına bir oy hakkı sağlayacak. 🔹 Elon Musk’ın elindeki B sınıfı hisseler ise hisse başına 10 oy hakkı içeriyor. 🔹 Musk’ın bu yapı sayesinde halka arz sonrasında şirketin toplam oy gücünün yüzde 82’sinden fazlasını kontrol etmeyi sürdürmesi bekleniyor. 🔹 Bazı ABD emeklilik fonları, Musk’ın yönetim üzerindeki bu güçlü kontrolünün kurumsal yönetim açısından hesap verebilirliği zayıflatabileceği yönünde endişelerini dile getirdi. İşlem kodu 🔹 SpaceX hisseleri Nasdaq’ta SPCX koduyla işlem görmeyi planlıyor. Bu kod, Virgin Galactic’in SPCE sembolüne oldukça yakın olması nedeniyle yatırımcıların dikkatli olması gerektiği uyarısı yapılıyor.

Visa ve OpenAI iş birliği 🔹 Visa, ödeme ağını ChatGPT içine entegre ederek yapay zekâ ajanlarının kullanıcı adına alışveriş yapmasına ve ödeme işlemlerini tamamlamasına imkân tanıdı. 🔹 Kullanıcılar Visa kartlarını ChatGPT’ye bağlayarak Visa kabul eden satıcılarda yapay zekâ aracılığıyla alışveriş yapabilecek. 🔹 OpenAI, ChatGPT üzerinden ajanların karar almasını ve satın alma başlatmasını sağlayacak teknolojiyi sunacak; Visa ise ödeme yetkilendirme ve dolandırıcılık izleme altyapısını sağlayacak. Önceki denemeler 🔹 OpenAI geçen yıl Instant Checkout özelliğini duyurmuştu ancak sistem hatalara açık olduğu ve satıcılara uygulanan ücret yüksek bulunduğu için mart ayında kapatıldı. 🔹 Visa ile yapılan yeni iş birliği, yalnızca belirli satıcılarla sınırlı kalmadan daha geniş bir ödeme ağı üzerinden işlem yapılmasını hedefliyor. Güvenlik ve kontrol 🔹 Visa, yapay zekâ ajanlarıyla yapılan alışverişlerde harcama limitleri, zorunlu onay adımları ve onaylı satıcı listeleri gibi güvenlik önlemleri uygulanacağını açıkladı. 🔹 Şirket, işlem anlaşmazlıklarında tüketicinin satın alma niyeti ve satıcının işlemi doğru şekilde gerçekleştirip gerçekleştirmediği gibi mevcut ödeme kurallarını esas alacak. 🔹 Visa, yapay zekâ kaynaklı işlem hatalarını azaltmak için token altyapısını ve veri toplama sürecini güncelliyor. Alışveriş deneyimi 🔹 Visa örneğinde bir kullanıcı ChatGPT’ye 150 doların altında kablosuz kulaklık aradığını söylediğinde, sohbet botu uygun ürünü bulup kullanıcı adına satın alabilecek. 🔹 İlk aşamada işlemlerin büyük bölümünde yapay zekâ ajanlarının kullanıcıya bildirim göndererek satın alma onayı istemesi bekleniyor. 🔹 Visa yöneticisi Jack Forestell, kullanıcıların yapay zekânın alışveriş önermesine alıştığını ancak satın alma işlemini tamamen devretmenin daha yüksek güven gerektirdiğini söyledi. Rakipler 🔹 Mastercard da ödeme ağında yapay zekâ alışveriş özellikleri geliştirmeye başladı. 🔹 Mastercard’ın sistemi, işletmelerin yapay zekâ ajanlarına reklam ve web hizmetleri gibi ticari hizmetleri satın alma yetkisi vermesine odaklanıyor.

Raporun bulguları 🔹 Uluslararası Af Örgütü, İsrail hükümetini işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlileri zorla yerlerinden ederek bölgeyi ilhak etmeyi amaçlayan bir "etnik temizlik" politikası yürütmekle suçladı. 🔹 Kuruluş, Filistinlilerin zorla yerinden edilmesinin yalnızca yerleşimcilerin eylemlerinden değil, devlet politikası niteliğindeki uygulamalardan kaynaklandığını savundu. 🔹 Raporda yerleşimci şiddetinin devlet tarafından desteklenen sistematik bir yerinden etme kampanyasının temel unsurlarından biri olduğu iddia edildi. Yerinden edilme verileri 🔹 Birleşmiş Milletler verilerine göre Ocak 2023 ile Nisan 2026 arasında Batı Şeria'da 100'den fazla köy tamamen veya kısmen boşaltıldı. 🔹 Aynı dönemde İsrail güçlerinin ev ve yapı yıkımları nedeniyle 7 bin 280'den fazla bireysel Filistinli yerinden edildi. 🔹 Raporda özellikle Bedevi topluluklarının yerleşimci saldırıları, yeni yerleşimlerin kurulması ve arazi el koymaları nedeniyle en kırılgan gruplar arasında bulunduğu belirtildi. Yerleşim politikaları 🔹 İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu koalisyonundaki bazı bakanlar Batı Şeria'nın resmen ilhak edilmesini destekliyor ve yerleşim faaliyetlerinin hızlandığı belirtiliyor. 🔹 Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te 700 binden fazla İsrailli yerleşimcinin yaşadığı, Filistinlilerin ise bu bölgeleri gelecekteki devletlerinin parçası olarak gördüğü ifade ediliyor. 🔹 Barış yanlısı izleme grubu Peace Now verilerine göre Batı Şeria'daki en az 363 kaçak yerleşim noktasının 212'si 2023 yılından sonra kuruldu. İsrail'in tutumu 🔹 İsrail yönetimi daha önce benzer "etnik temizlik" suçlamalarını uzun süredir devam eden önyargılı yaklaşımların parçası olarak nitelendirmişti. 🔹 İsrail, Batı Şeria'yı tartışmalı bölge olarak görüyor ve bölgenin nihai statüsünün müzakereler yoluyla belirlenmesi gerektiğini savunuyor. 🔹 İsrail hükümeti, haberin yayımlandığı sırada Af Örgütü'nün raporuna ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.

Enflasyon beklentileri 🔹 ABD'de mayıs ayı tüketici enflasyonunun yıllık bazda yüzde 4,2'ye yükselmesi bekleniyor. 🔹 Bu gerçekleşirse yıllık enflasyon nisandaki yüzde 3,8 seviyesinden yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşacak. 🔹 Aylık bazda tüketici fiyatlarının yüzde 0,5 artması bekleniyor. Petrol ve akaryakıt etkisi 🔹 İran savaşı nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatlarının yükselmesi enflasyon üzerindeki baskıyı artırdı. 🔹 Hürmüz Boğazı'nın kapanması küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini etkilerken, ABD'de benzin fiyatları nisan ortasındaki galon başına 4,04 dolardan mayıs ortasında 4,49 dolara yükseldi. 🔹 Benzin fiyatları daha sonra ortalama 4,16 dolara geriledi ve bunun haziran enflasyonunu sınırlayabileceği değerlendiriliyor. Fiyat baskıları 🔹 Gıda ve enerji hariç çekirdek enflasyonun mayısta aylık yüzde 0,3 artması bekleniyor. 🔹 Çekirdek enflasyonun yıllık bazda yüzde 2,8'den yüzde 2,9'a yükselmesi öngörülüyor. 🔹 Dizel yakıt fiyatlarındaki artış taşımacılık maliyetlerini yükseltirken, UPS ve FedEx son aylarda yakıt ek ücretleri uygulamaya başladı. 🔹 Market fiyatları nisanda aylık yüzde 0,7 artarken yıllık bazda yüzde 2,9 yükseldi. Fed beklentileri 🔹 Kalıcı enflasyon nedeniyle ABD Merkez Bankası yetkilileri faiz indirimi beklentilerinden uzaklaşırken, bir sonraki adımın faiz artırımı olabileceği görüşü güçleniyor. 🔹 Vadeli işlem piyasaları aralık ayında 25 baz puanlık faiz artırımını fiyatlıyor. 🔹 Faiz artışları gerçekleşirse konut kredileri, otomobil kredileri ve ticari kredilerin maliyetlerinin zamanla yükselmesi bekleniyor. Ekonomik görünüm 🔹 Mayıs ayında istihdam artışının güçlenmesi ve ekonominin büyümeyi sürdürmesi, Fed üzerinde ekonomiyi desteklemek amacıyla faiz indirme baskısını azaltıyor. 🔹 Bazı ekonomistler giyim gibi ürünlerde tarifelerin maliyetleri artırmaya devam edeceğini, yükselen yakıt fiyatlarının ise havayolu biletlerini de pahalılaştırabileceğini öngörüyor.

Mahkeme kararı 🔹 Boston'daki federal yargıç Leo Sorokin, Trump yönetiminin yeni H-1B vizeleri için uygulamaya koyduğu 100 bin dolarlık ücreti iptal etti. 🔹 Mahkeme, yürütme organının Kongre'den yetki almadan vergi niteliğinde bir ücret koyduğuna ve İdari Usul Yasası'nı ihlal ettiğine hükmetti. 🔹 Karar, daha önce aynı uygulamayı geçerli bulan başka bir federal mahkeme kararının aksi yönünde çıktı. H-1B programı 🔹 H-1B vizeleri, ABD'de yeterli yerli iş gücü bulunamayan yüksek nitelikli mesleklerde yabancı çalışanların istihdamı için kullanılıyor. 🔹 Programdan en fazla teknoloji şirketleri yararlanıyor ve onaylanan vizelerin yaklaşık dörtte üçü Hindistan vatandaşlarına veriliyor. 🔹 Yeni ücret artışından önce H-1B başvurularının maliyeti birkaç bin dolar seviyesindeydi. Davayı açan tarafların gerekçesi 🔹 Davayı açan 20 eyalet, yüksek ücret nedeniyle öğretmen, akademisyen, araştırmacı ve doktor istihdamının daha da zorlaşacağını savundu. 🔹 Massachusetts Başsavcısı Andrea Joy Campbell, kararın eğitim, sağlık ve araştırma alanlarındaki kritik personel açığının kapatılmasına katkı sağlayacağını söyledi. 🔹 Amerikan Tabipler Birliği Başkanı Bobby Mukkamala, kararın özellikle kırsal ve yetersiz hizmet alan bölgelerde sağlık hizmetlerine erişim açısından önemli olduğunu belirtti. Yönetimin tepkisi 🔹 İç Güvenlik Bakanlığı, mahkeme kararını "yargısal aktivizm" olarak nitelendirerek Trump yönetiminin göç reformlarını hedef aldığını savundu. 🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers, yönetimin temyiz sürecinde kararın bozulacağına inandığını açıkladı. 🔹 Konuya ilişkin farklı federal mahkemelerde açılan davalar devam ederken H-1B ücret politikasına ilişkin hukuki sürecin üst mahkemelerde de sürmesi bekleniyor.

Siri ve Apple Intelligence 🔹 Apple, yıllık Dünya Geliştiriciler Konferansı'nda (WWDC) yapay zekâ destekli yeni Siri'yi ve Apple Intelligence platformundaki güncellemeleri tanıttı. 🔹 Şirket, yapay zekâ stratejisinde gizlilik odaklı yaklaşımını koruyarak teknolojiyi günlük kullanım senaryolarına entegre etmeye odaklandığını açıkladı. 🔹 Apple Intelligence, Google'ın Gemini yapay zekâ modelini kullanarak çalışacak ve kullanıcı isteklerini cihaz üzerinde veya özel bulut altyapısında gizli şekilde işleyecek. Yeni Siri özellikleri 🔹 Apple, yeni Siri'nin daha yetenekli bir dijital asistan haline geldiğini ve farklı Apple cihazlarında görevleri yerine getirebildiğini açıkladı. 🔹 Siri, internetten ve mesajlardan tarif toplayarak menü hazırlayabiliyor, grup sohbetlerinden davet oluşturabiliyor ve kamera aracılığıyla görülen nesneler hakkında bilgi verebiliyor. 🔹 Ekrandaki görselleri analiz edebilen yeni görsel zekâ özelliği, örneğin bir çantanın uçak kabinine uygun olup olmadığını veya bir eşyanın içine başka bir ürünün sığıp sığmayacağını değerlendirebiliyor. Diğer yenilikler 🔹 Apple, yapay zekâ destekli fotoğraf düzenleme araçlarını da geliştirerek çekim sonrasında kadrajın yeniden ayarlanmasını sağlayan uzamsal yeniden çerçeveleme özelliğini tanıttı. 🔹 Bağımsız Siri AI uygulaması yılın ilerleyen dönemlerinde kullanıma sunulacak ancak ilk aşamada Avrupa'da ve düzenleyici süreçler nedeniyle Çin'de erişime açılmayacak. Yönetim değişimi 🔹 CEO Tim Cook, eylül ayında görevini John Ternus'a devretmeden önceki son WWDC etkinliğinde geliştiricilere teşekkür ederek Apple platformlarının geleceğine olan güvenini dile getirdi. 🔹 Cook, Apple'daki görev süresini "hayatının onuru" olarak nitelendirirken şirket için "en iyi günlerin hâlâ önümüzde olduğunu" söyledi.

Ayrışan hedefler 🔹 İsrail'in Lübnan ve İran'a yönelik son saldırıları, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun savaşın geleceğine ilişkin farklı önceliklere sahip olduğunu ortaya koydu. 🔹 Trump, İsrail'i Beyrut'a saldırmaması konusunda kamuoyu önünde uyarmasına rağmen İsrail pazar günü saldırıyı gerçekleştirdi. 🔹 İran, nisan ayındaki ateşkesten bu yana ilk kez İsrail'e balistik füze saldırısı düzenledi ve İsrail de İran'a yeni saldırılar gerçekleştirdi. ABD ve İsrail'in öncelikleri 🔹 Trump, seçimler öncesinde savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açarak enerji fiyatlarını düşürmek istiyor. 🔹 İran, kapsamlı bir anlaşmanın sağlanabilmesi için Lübnan'da tam ateşkes sağlanmasını şart koşuyor. 🔹 Netanyahu ise Hizbullah tehdidini ortadan kaldırmayı ve İran ile müttefiklerine karşı yürütülen savaşta zafer kazanıldığını göstermeyi hedefliyor. Gerilim 🔹 Trump, İsrail'in Beyrut saldırısından memnun olmadığını açık şekilde dile getirdi ve İran'ın füze saldırılarının ardından İsrail'e itidal çağrısında bulundu. 🔹 Trump, "Kararları ben veriyorum, Netanyahu vermiyor." ifadelerini kullandı. 🔹 İsrail tarafı ise İran'ın saldırılarına karşılık vermemenin Netanyahu açısından siyasi açıdan zor olacağını ABD tarafına iletti. İlişkilerin geleceği 🔹 Netanyahu, İsrail'in meşru müdafaa hakkını kullandığını ve bu konuyu Trump ile yaptığı görüşmelerde de dile getirdiğini söyledi. 🔹 Uzmanlar, İran, Lübnan ve Gazze konusunda Trump ile Netanyahu arasında temel görüş ayrılıklarının sürdüğünü ancak bunun iki ülke arasındaki ittifakı kısa vadede sona erdirmesinin beklenmediğini değerlendiriyor.

Helikopter kazası 🔹 ABD ordusuna ait bir AH-64 Apache taarruz helikopteri Hürmüz Boğazı yakınlarında düştü. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, helikopterde bulunan iki pilotun durumunun iyi olduğunu ve olayda yaralanan olmadığını açıkladı. 🔹 Kazanın nedeni henüz açıklanmadı ve ABD'nin olayla ilgili raporu yayımlaması bekleniyor. Bölgedeki gelişmeler 🔹 Kaza, İran ile İsrail'in karşılıklı saldırılar gerçekleştirmesinin ardından Orta Doğu'da gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde meydana geldi. 🔹 İran devlet medyası da yabancı kaynaklara dayanarak kazayı doğruladı ancak ayrıntı paylaşmadı. 🔹 ABD ordusu, İran'a yönelik petrol sevkiyatı ablukasının uygulanmasında ve bölgedeki operasyonlarda Apache helikopterlerini aktif olarak kullanıyor. Müzakereler 🔹 Trump, İran ile anlaşmaya varılması konusunda iki veya üç gün içinde uzlaşma sağlanması ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi. 🔹 Trump, anlaşma sağlanamaması halinde askeri saldırı seçeneğinin bulunduğunu ancak bunun çok sayıda can kaybına yol açabileceğini ifade etti. 🔹 ABD, İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini isterken, İran yaptırımların kaldırılmasını ve dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, iş veya turistik vize başvurularında kullanılacak isteğe bağlı hızlandırılmış mülakat hizmeti için 750 dolar ek ücret alınacağını duyurdu. 🔹 Yeni hizmet kapsamında başvuru sahipleri, mevcut 185 dolarlık vize ücretine ek olarak 750 dolar ödeyerek seçili ABD büyükelçilikleri ve konsolosluklarında 10 gün içinde mülakat randevusu alabilecek. 🔹 Pilot uygulamanın 1 Temmuz-31 Aralık 2026 tarihleri arasında yürütülmesi planlanıyor. Uygulamanın kapsamı 🔹 Hızlandırılmış hizmetin sunulacağı büyükelçilik ve konsoloslukların uygulama başlamadan önce açıklanması bekleniyor. 🔹 Ek ücret ödenmesi vize verilmesini garanti etmeyecek. 🔹 Programın talebe bağlı olarak yıl sonrasında uzatılması değerlendirilebilecek. Arka plan 🔹 Trump yönetiminin göç politikalarını sıkılaştırması sonrasında bazı ülkelerde vize işlemlerinde ek incelemeler ve yeni şartlar nedeniyle bekleme süreleri uzadı. 🔹 Vize Muafiyet Programı dışında kalan ülkelerin vatandaşları için mülakat bekleme süreleri birçok yerde aylar sürebiliyor.

Ziyaret 🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Kuzey Kore'ye yedi yıl aradan sonra ilk resmî ziyaretini gerçekleştirmek üzere Pyongyang'a geldi. 🔹 İki gün sürecek ziyaret kapsamında Şi Cinping'in Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile görüşmesi planlanıyor. 🔹 Bu görüşme, iki liderin geçen eylül ayında Pekin'de gerçekleştirdiği zirvenin ardından ilk buluşması olacak. 🔹 Şi Cinping'in heyetinde eşi Peng Liyuan, Dışişleri Bakanı Wang Yi ve Komünist Parti yöneticisi Cai Qi de yer alıyor. Çin-Kuzey Kore ilişkileri 🔹 Uzmanlar, ziyaretin Çin'in Kuzey Kore üzerindeki etkisini yeniden güçlendirmeyi amaçladığını değerlendiriyor. 🔹 Çin ve Kuzey Kore bu yıl karşılıklı savunma anlaşmasının 65. yılını kutluyor. 🔹 Çin uzun yıllardır Kuzey Kore'nin en önemli ekonomik destekçisi ve diplomatik müttefiki konumunda bulunuyor. 🔹 Son yıllarda Kuzey Kore'nin Rusya ile askerî ve ekonomik iş birliğini önceliklendirmesi iki ülke ilişkileri hakkında soru işaretleri oluşturdu. 🔹 Uzmanlar, Çin'in Kuzey Kore üzerindeki etkisini yeniden artırmasının Donald Trump ile yürütülecek temaslarda Pekin'e ek diplomatik koz sağlayabileceğini düşünüyor. Açıklamalar 🔹 Şi Cinping, Çin ve Kuzey Kore'nin stratejik iş birliğini güçlendirmesi, hegemonya ve zorlayıcı siyasete birlikte karşı çıkması gerektiğini söyledi. 🔹 Şi Cinping'in Kuzey Kore'ye pirinç ve gübre yardımları, Çinli turist gruplarının yeniden kabul edilmesi ve ortak ekonomik projeler önermesi bekleniyor. 🔹 Rodong Sinmun gazetesi Şi Cinping'i "en saygın devlet konuğu" olarak nitelendirdi ve Pyongyang sokaklarının dostluk atmosferiyle dolu olduğunu yazdı. Nükleer gündem 🔹 Uzmanlar, Şi Cinping'in Kuzey Kore'nin nükleer silahsızlanmasını kamuoyu önünde gündeme getirmemesinin beklendiğini ifade ediyor. 🔹 Beyaz Saray, geçen ay Donald Trump ile Şi Cinping'in Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan arındırılması hedefini teyit ettiğini açıkladı. 🔹 Çin ise iki liderin yalnızca Kore Yarımadası'ndaki nükleer konuyu görüştüğünü duyurdu. 🔹 Kim Yo Jong, Beyaz Saray'ın açıklamasını "yanlış bilgi" olarak nitelendirdi. 🔹 Kim Jong Un geçen hafta yeni bir nükleer madde üretim tesisini tanıttı ve ülkenin nükleer gücünü katlanarak artıracağını söyledi. 🔹 Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Kuzey Kore'nin her yıl yaklaşık 10 ila 20 nükleer bomba üretmeye yetecek malzeme ürettiğini ve kıtalararası balistik füze teknolojisini tamamlamaya yaklaştığını söyledi. 🔹 Kim Yo Jong, ABD'nin Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan vazgeçmesini istemesini "gerçeklerden kopuk ve modası geçmiş bir hayal" olarak nitelendirdi.

Deprem ve can kaybı 🔹 Filipinler'in güneyinde meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki deniz açıkları depreminde en az 12 kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi yaralandı. 🔹 Deprem, Mindanao bölgesinde yerel saatle 07.37'de meydana geldi. 🔹 Depremin merkezi Sarangani eyaletindeki Maasim kasabasının yaklaşık 32 kilometre güneybatısında ve 33 kilometre derinlikte bulundu. 🔹 Bu yıl Filipinler'de meydana gelen en güçlü deprem oldu. Hasar ve etkiler 🔹 General Santos kenti depremin en ağır etkilediği yerlerden biri oldu. 🔹 General Santos'ta en az 7 kişi hayatını kaybetti ve yaklaşık 130 kişi yaralandı. 🔹 Bazı küçük binalar kısmen çöktü, birçok yapıda ve önemli bir ulaşım köprüsünde tehlikeli çatlaklar oluştu. 🔹 Güney Cotabato, Davao Occidental ve Balut Adası'nda 5 kişi daha hayatını kaybetti. 🔹 General Santos'ta iki katlı bir okulun çökmesi sonucu bazı öğrencilerin enkaz altında kaldığı yönündeki ihbarlar inceleniyor. 🔹 Ulusal polis, General Santos'ta en az 7 kişinin kayıp olduğunu açıkladı. 🔹 General Santos Uluslararası Havalimanı geçici olarak kapatıldı ve 17 iç hat uçuşu iptal edildi. Tsunami ve artçı sarsıntılar 🔹 Depremin ardından yaklaşık 1 metre yüksekliğinde tsunami oluştu. 🔹 Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi, depremden yaklaşık beş saat sonra tsunami tehdidinin büyük ölçüde sona erdiğini açıkladı. 🔹 Tsunami nedeniyle can kaybı veya ek hasar bildirimi yapılmadı. 🔹 Sultan Kudarat ve Sarangani eyaletlerinde yaklaşık 1 metre yüksekliğinde dalgalar ölçüldü. 🔹 Endonezya açıklarında 83 santimetre yüksekliğinde tsunami dalgası kaydedildi. 🔹 Depremin ardından çok sayıda artçı sarsıntı meydana geldi ve sarsıntılar Malezya'da da hissedildi. Açıklamalar 🔹 Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., ulusal hükümetin harekete geçtiğini ve Mindanao'nun yalnız bırakılmayacağını söyledi. 🔹 Filipin Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü Başkanı Teresito Bacolcol, büyük bir deprem yaşandığını ve önemli hasar beklendiğini söyledi.

Yeni düzenleme 🔹 ABD Savunma Bakanlığı, askerlerin seçebildiği resmî dinî aidiyet kategorilerini 200’den fazla seçenekten 31’e düşürdüğünü açıkladı. 🔹 Yeni listede ateistler, Üniteryen Evrenselciler, paganlar ve Wicca inancına mensup kişiler yer almadı. 🔹 Askerler buna rağmen "din yok", "diğer dinler" veya "agnostik" seçeneklerini tercih edebilecek. Bakanlığın açıklaması 🔹 Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, değişikliğin herhangi bir inancın meşruiyetini sorgulamak veya resmî olarak onaylanan dinler listesi oluşturmak amacı taşımadığını söyledi. 🔹 Parnell, düzenlemenin askerî papazların birliklerindeki dinî yapıyı daha hızlı değerlendirmesine ve tüm inanç gruplarına yönelik kaynak planlamasını kolaylaştırmasına yardımcı olacağını belirtti. 🔹 Açıklamada, din özgürlüğünün korunmaya devam edeceği ve personelin istediği dini ya da hiçbir dini seçmeme hakkının destekleneceği ifade edildi. Listede yer alan gruplar 🔹 Yeni listede Baptist, Presbiteryen ve Metodist gibi geniş Hristiyan geleneklerinin yanı sıra Budizm, İslam, Yahudilik, Hinduizm, Sihizm, Bahai inancı ve İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi yer aldı. 🔹 Hristiyan gelenekleri mezheplerine göre ayrılmadan daha geniş kategoriler altında toplandı. Tepkiler 🔹 Listeden çıkarılan Üniteryen Evrenselci Derneği, kararın mensuplarının ihtiyaç duyduğu manevi desteğe erişimini zorlaştırabileceğini açıkladı. 🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth daha önce çok sayıdaki din kodunun yönetilmesini zorlaştırdığını söyleyerek düzenleme yapılacağını duyurmuştu. 🔹 İnanç özgürlüğü savunucuları ve azınlık din temsilcileri, kararın bazı inanç gruplarının görünürlüğünü azalttığını ve eşit muamele ilkesine zarar verebileceğini savundu.

Yeni talimat 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, ordu ve ulusal güvenlik kurumlarının yapay zekâ kullanımını hızlandırmasını öngören yeni bir başkanlık notu yayımladı. 🔹 Talimat, Savunma Bakanlığı, İç Güvenlik Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Ulusal İstihbarat Direktörlüğü dahil birçok kurumu kapsıyor. Askerî kullanım ve denetim 🔹 Trump, yapay zekânın hızla gelişen yetenekleri dikkate alınarak otonom silah sistemlerine ilişkin mevcut direktifin güncellenmesini istedi. 🔹 Savunma Bakanlığına, yapay zekâ sistemlerinin komuta zinciri ve operasyonel yetki yapısına uygun şekilde benimsenmesini sağlama görevi verildi. 🔹 Talimatta, yapay zekâ destekli silah sistemlerinde insan denetiminin ve karar mekanizmalarının korunmasına vurgu yapıldı. Sivil haklar ve gözetim 🔹 Yapay zekânın ifade özgürlüğünü sansürlemek, ideolojik önyargılar yerleştirmek veya ABD vatandaşlarına karşı yasa dışı gözetim faaliyetlerinde kullanılmasının yasaklanacağı belirtildi. 🔹 Yapay zekâ uygulamalarının ABD Anayasası, sivil özgürlükler ve vatandaşların mahremiyetini koruyan yasal düzenlemelerle uyumlu olması gerektiği ifade edildi. Tartışmalar 🔹 ABD Savunma Bakanlığı son yıllarda hedef tespiti, lojistik planlama ve bakım süreçleri gibi alanlarda yapay zekâ kullanımını hızlandırdı. 🔹 Pentagon ile yapay zekâ şirketi Anthropic arasında, teknolojinin tam otonom silahlarda ve ABD vatandaşlarının gözetiminde kullanılmasına ilişkin anlaşmazlık yaşanırken konu kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. 🔹 ABD Özel Operasyonlar Komutanı Amiral Frank Bradley, gelecekte yapay zekânın hedef seçimine katkı sağlayabileceğini ancak ölümcül güç kullanımında nihai güven ve kontrolün insanlar tarafından sağlanması gerektiğini söyledi.

Seçim ve siyasi tablo 🔹 Ermenistan’da seçmenler parlamentoyu belirlemek için sandık başına giderken Başbakan Nikol Paşinyan ve iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi yeni dış politika yönelimi için güçlü bir yetki arıyor. 🔹 Parlamento en az 101 sandalyeden oluşacak ve partilerin meclise girebilmesi için yüzde 4, üç veya daha fazla partiden oluşan ittifakların ise yüzde 8 oy alması gerekiyor. 🔹 Seçime iki siyasi blok ve 17 parti katılıyor. Anketler ve uzman değerlendirmeleri Paşinyan’ın seçimlerden birinci çıkacağını öngörüyor. Rusya ile gerilim 🔹 Rusya son haftalarda Ermenistan’dan çiçek, bazı konyak ve şarap türleri, patlıcan, patates, kuru meyve ve balık dahil çeşitli ürünlerin ithalatına yeni kısıtlamalar getirdi. 🔹 Avrupa Komisyonu, bu adımları Ermenistan üzerinde siyasi baskı kurmak amacıyla ekonomik ilişkilerin kullanılması olarak değerlendirdi. 🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile Avrasya Ekonomik Birliği içinde aynı anda yer alamayacağını ve iki gümrük birliğinin bağdaşmadığını söyledi. Batı ile yakınlaşma 🔹 Paşinyan, ABD, Avrupa, Rusya, Türkiye ve İran ile dengeli ilişkiler kurulmasını savunurken Batı’dan güçlü siyasi destek görüyor. 🔹 ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya paylaşımında Paşinyan’ı Ermenistan’ı güçlendiren bir lider olarak nitelendirerek seçmenlere destek çağrısında bulundu. 🔹 Paşinyan, Azerbaycan ile ilişkilerin normalleşmesini destekliyor ve geçen ağustosta ABD’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile barış sürecine yönelik bir belgeyi parafladı. Muhalefet ve seçim öncesi gelişmeler 🔹 Muhalefetteki Rusya yanlısı partiler Moskova ile daha yakın ilişkiler kurulmasını savunuyor ve Paşinyan’ın Rusya ile ilişkileri zayıflattığını öne sürüyor. 🔹 Seçimden bir gün önce Güçlü Ermenistan Partisi üyeleri hakkında oy satın alma suçlamasıyla altı yakalama kararı çıkarıldı. 🔹 Güçlü Ermenistan Partisi lideri Samvel Karapetyan hükümeti devirmeye teşvik suçlamasıyla ev hapsinde bulunuyor ve suçlamaların siyasi amaçlı olduğunu savunuyor. 🔹 Muhalefet partileri Paşinyan’ın Azerbaycan ile normalleşme girişimlerini de sert şekilde eleştiriyor ve Karabağ konusunda izlenen politikaya karşı çıkıyor.

Diplomatik ve stratejik hedefler 🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping gelecek hafta yaklaşık yedi yıl aradan sonra ilk kez Kuzey Kore’yi ziyaret edecek ve Kim Jong Un ile bir araya gelecek. 🔹 Ziyaret, Çin’in nükleer silahlı komşusuyla ilişkilerini yeniden güçlendirme çabalarının son adımı olarak görülüyor. 🔹 Görüşme, Kim Jong Un’un Eylül 2025’te Pekin’de düzenlenen II. Dünya Savaşı anma etkinliklerine katılmasının ardından iki lider arasındaki ilk buluşma olacak. Kuzey Kore’nin beklentileri 🔹 Pyongyang, Rusya ile geliştirdiği askeri iş birliğinin yanında ekonomik izolasyonu azaltmak için Çin ile ilişkilerini daha da güçlendirmeyi hedefliyor. 🔹 Kim Jong Un’un yaşam standartlarını yükseltme hedefini gerçekleştirebilmesi için Çin’den daha fazla ekonomik destek ve ticaret imkanına ihtiyaç duyduğu değerlendiriliyor. 🔹 Görüşmelerde Çinli turistlerin Kuzey Kore’ye dönüşü, Yalu Nehri üzerindeki tamamlanmış köprünün açılması ve sınır bölgelerinde ortak ekonomik projelerin ele alınması bekleniyor. Çin’in hedefleri 🔹 Pekin, son dönemde Rusya’ya yaklaşan Kuzey Kore’yi yeniden kendi etki alanına çekmeyi amaçlıyor. 🔹 Çin’in ekonomik teşvikler ve gıda yardımları karşılığında Pyongyang üzerindeki nüfuzunu artırmaya çalışabileceği belirtiliyor. 🔹 Şi Cinping’in ziyareti, Çin’in Kore Yarımadası güvenlik mimarisindeki belirleyici rolünü koruma mesajı olarak değerlendiriliyor. Nükleer program ve ABD boyutu 🔹 Kuzey Kore, ABD ile olası yeni görüşmeler öncesinde Çin desteğini pazarlık gücünü artıran bir unsur olarak görüyor. 🔹 Pyongyang, Washington ile yeniden müzakereler için ön şart olarak nükleer silahlardan vazgeçme talebinin kaldırılmasını istiyor. 🔹 Uzmanlar, Çin’in resmi açıklamalarında "nükleer silahlardan arındırma" ifadesine yer verilmemesi halinde Pekin’in fiilen Kuzey Kore’yi nükleer güç olarak kabul ettiği yönünde yorumların güçlenebileceğini belirtiyor. 🔹 Uzmanlara göre Kim Jong Un, Şi Cinping’i görkemli bir törenle karşılayacak ancak giderek daha özgüvenli hale gelen Pyongyang yönetiminin Pekin’in taleplerine tam anlamıyla boyun eğmesi beklenmiyor.

🔹 NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda tespit edilen yeni bir sızıntının onarımı sırasında astronotların tedbir amacıyla geçici olarak güvenli bölmeye geçmesini istedi. 🔹 İstasyondaki beş astronot, Rus kozmonotlar sızıntıyı onarırken istasyona kenetlenmiş SpaceX kapsülüne geçti. 🔹 NASA, kararın tamamen ihtiyati tedbir amacıyla alındığını açıkladı. 🔹 Onarım çalışmalarına ara verilmesinin ardından mürettebat kapsülden çıkarak normal görev faaliyetlerine geri döndü. 🔹 Sızıntının bulunduğu Rus bölümünde geçmiş yıllarda da çatlaklar ve hava kaçakları yaşanmıştı. 🔹 Rus uzay ajansı Roscosmos, yeni sorunların tespit edilmesi üzerine daha kapsamlı bir onarım çalışması başlattı. 🔹 NASA ve Roscosmos, istasyondaki çatlakların ve sızıntıların nedenini belirlemek için ortak çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 Türk bayraklı Duru 67 adlı balıkçı teknesi Karadeniz'in kuzeyinde Kırım'daki Sivastopol'un batısında saldırıya uğrayarak battı. 🔹 Saldırıda beş denizci yaralandı ve yaralılar Burak Kaya adlı başka bir balıkçı teknesi tarafından kurtarıldı. 🔹 Yaralılardan biri Türkiye'ye dönüş yolunda hayatını kaybetti. 🔹 Türk Sahil Güvenlik Komutanlığı'na bağlı sağlık ekibi taşıyan bir gemi, İnebolu Limanı'nın 115 deniz mili kuzeyinde Burak Kaya teknesine ulaştı ve yaralıları teslim aldı. 🔹 Yaklaşık 15 saat süren dönüş yolculuğunun ardından yaralılar Kastamonu'daki hastaneye sevk edildi. 🔹 Kastamonu İl Sağlık Müdürü Fevzi Yavuzyılmaz, yaralıların şarapnel yaraları bulunduğunu ve bir yaralının Sahil Güvenlik gemisinde küçük bir ameliyat geçirdiğini söyledi. 🔹 Fevzi Yavuzyılmaz, iki yaralının hafif, iki yaralının ise daha ciddi durumda olduğunu açıkladı. 🔹 Saldırıyı üstlenen herhangi bir taraf olmadı. 🔹 Ukrayna açıklarındaki Karadeniz suları, Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'ya savaş açmasından bu yana deniz taşımacılığına yönelik düzenli saldırılara sahne oluyor.

Deniz kuvvetleri 🔹 Kim Jong Un, geçen yılki başarısız denize indirme girişiminin ardından onarılan 5 bin tonluk Kang Kon destroyerinin deniz denemelerini izledi. 🔹 Kim Jong Un, nükleer caydırıcılıkta daha büyük rol oynayacak deniz kuvvetlerinin hızla geliştirilmesi çağrısı yaptı. 🔹 Kim Jong Un, yeni beş yıllık savunma planının 10 bin ton sınıfı daha büyük destroyerlerin inşasını ve belirtilmeyen su altı silah sistemlerinin geliştirilmesini içerdiğini söyledi. Çin ziyareti 🔹 Kuzey Kore ve Çin devlet medyası, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in pazartesi günü Kuzey Kore'yi ziyaret edeceğini doğruladı. 🔹 Şi'nin ziyareti, Çin'in Pyongyang ile ilişkilerini güçlendirme çabalarının son işareti olarak değerlendiriliyor. 🔹 Son yıllarda Kim Jong Un, Ukrayna savaşında Moskova'ya asker ve askerî teçhizat göndererek Rusya ile ilişkilerine öncelik verdi. Nükleer program 🔹 Kuzey Kore, Güney Kore ordusunun yeni bir uranyum zenginleştirme tesisi olarak değerlendirdiği bir tesisi kamuoyuna tanıttı. 🔹 Kim Jong Un, ülkenin nükleer kuvvetlerini katlanarak büyüteceklerini açıkladı. Kang Kon destroyeri 🔹 Kang Kon, Kuzey Kore'nin geçen yıl tanıttığı iki yeni destroyerden ikincisi oldu. 🔹 Kuzey Kore devlet medyası, geminin hava savunma sistemleri, gemisavar silahları ile nükleer başlık taşıyabilen balistik ve seyir füzelerini taşıyabilecek şekilde tasarlandığını açıkladı. 🔹 Kim Jong Un, geçen yıl başarısız denize indirme töreninde hasar gören Kang Kon'un onarımının ardından yeniden hizmete alındığını duyurdu ve iki adet daha 5 bin tonluk destroyer inşa edilmesi talimatını verdi.

Kazı çalışmaları 🔹 Notre Dame Katedrali'nin ön meydanında yürütülen arkeolojik kazılar, Paris'in yaklaşık 2.000 yıl önceki Roma dönemine kadar uzanan katmanlarını ortaya çıkarıyor. 🔹 Kazılar, 2019 yangınının ardından yeniden inşa edilen katedralin önündeki meydanın ağaçlandırılması ve düzenlenmesi projesi öncesinde başlatıldı. 🔹 Fransız basını çalışmaları "yüzyılın kazısı" olarak nitelendiriyor. Buluntular 🔹 Kazılarda şimdiye kadar yüzlerce eser gün yüzüne çıkarıldı. 🔹 Buluntular arasında İmparator Konstantin'in portresini taşıyan 4. yüzyıla ait bir Roma sikkesi yer alıyor. 🔹 Orta Çağ dönemine ait bazı seramik parçalarının iç yüzeyinde uzmanların henüz çözemediği kırmızı renkli işaretler bulundu. 🔹 Eski tuvalet çukurlarından çok sayıda sağlam testi, bardak ve günlük kullanım eşyası çıkarıldı. Paris'in geçmişi 🔹 Arkeologlar, dört metre derinlikte Orta Çağ Paris'i, Merovenj ve Karolenj dönemleri ile Roma dönemine ait yerleşim katmanlarını üst üste tespit etti. 🔹 Kazı alanında Roma dönemine ait büyük bir yapıdan sökülerek ters çevrilmiş ve yol döşemesinde kullanılmış bir taş kapı eşiği bulundu. 🔹 Arkeologlar, Roma döneminden daha eski Gal yerleşimlerine ulaşabilmek için kazıları daha derine indirmeyi hedefliyor. Gelecek planları 🔹 Notre Dame Meydanı'nın 2028 yılına kadar 160 yeni ağaç, gölgelik alanlar ve serinletici su yüzeyleriyle yeniden düzenlenmesi planlanıyor. 🔹 Kazı çalışmaları tamamlandıktan sonra eski yeraltı otoparkının Sen Nehri'ne bakan bir ziyaretçi merkezine dönüştürülmesi planlanıyor.

Ateşkes ve Müzakereler 🔹 Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin çok iyi ilerlediğini ve hafta sonuna kadar bir anlaşma sağlanabileceğini söyledi. 🔹 ABD ve İran müzakerecileri yaklaşık bir hafta önce ateşkesi 60 gün uzatacak ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni görüşmeleri başlatacak geçici bir mutabakata vardı. 🔹 Trump, anlaşmada bazı değişiklikler yapılmasını istiyor. 🔹 İran tarafı yeni taleplere boyun eğeceğine dair bir işaret vermiyor. 🔹 Bu hafta ABD ve İran arasında gerçekleşen karşılıklı saldırılar ateşkesin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı. 🔹 Trump, ateşkes ihlallerinin önemini küçümseyerek bölgede ateşkesin daha sınırlı çatışmaların yaşandığı bir durum anlamına gelebileceğini söyledi. Ekonomik Baskılar 🔹 Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak geçici bir anlaşmanın henüz sağlanamaması küresel enerji fiyatlarını yüksek seviyelerde tutuyor. 🔹 Üç aydır süren çatışma, gıda, yakıt ve diğer ürünlerin maliyetlerine ilişkin küresel kaygıları artırıyor. 🔹 Trump, müzakerelerin yavaşlaması halinde bunu önemsemediğini ve görüşmelerin sıkıcı hale geldiğini söyledi. Washington’daki Tartışmalar 🔹 Yönetim içinde ve Trump’a yakın çevrelerde başkanın giderek daha zor bir pozisyona sürüklendiğine yönelik endişeler artıyor. 🔹 Demokratlar yükselen petrol fiyatlarını Trump’a karşı siyasi bir konu haline getiriyor. 🔹 Cumhuriyetçi Parti içindeki bazı şahin isimler ise çatışmadan erken çıkılmasının İran karşısında geri adım anlamına geleceğini savunuyor. 🔹 Pentagon yetkilileri, bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler ve Körfez ülkelerindeki müttefikler yeni bir bombardıman kampanyasına dönülmesine karşı çıkıyor. 🔹 ABD’nin kullandığı bazı kritik mühimmat stoklarının yeniden doldurulmasının üç yıla kadar sürebileceği değerlendiriliyor. 🔹 Körfez ülkeleri, İran’ın altyapı ve enerji tesislerine misilleme yapmasından endişe duyuyor. İsrail ve İran Boyutu 🔹 İsrail ve Washington’daki bazı şahin çevreler, mevcut aşamada yapılacak bir anlaşmanın İran’a taviz anlamına geleceğini savunuyor. 🔹 Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı gergin görüşmede İsrail’den geri adım atmasını istedi. 🔹 İsrail ve Lübnan yeni bir ateşkes sürecini yeniden başlatma konusunda anlaşmaya vardı. 🔹 Hizbullah, İsrail-Lübnan görüşmelerinin tarafları arasında yer almadı. 🔹 İran, savaş alanında ve müzakere masasında Trump’a siyasi bir zafer görüntüsü vermemekte kararlı görünüyor. İç Siyaset 🔹 Temsilciler Meclisi, İran’a yönelik askeri faaliyetlerin durdurulmasını isteyen sembolik bir kararı kabul etti. 🔹 Karara dört Cumhuriyetçi milletvekili de destek verdi. 🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın üst düzey kadrolarının ve ekonomisinin ağır darbe aldığını belirterek İran’ın güçlü durumda olduğu görüşünü reddetti. 🔹 Demokrat senatörler, savaşın ABD’de yaşam maliyetleri üzerindeki etkisinin yeterince dikkate alınmadığını savunuyor. 🔹 Kamuoyu araştırmacıları, savaşın uzamasının özellikle rekabetçi seçim bölgelerindeki Cumhuriyetçiler açısından siyasi risk oluşturduğunu değerlendiriyor.

🔹 Rusya, gece boyunca Ukrayna'ya yoğun füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. 🔹 Saldırılarda en az 11 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. 🔹 Yetkililer bazı kişilerin yıkılan binaların enkazı altında mahsur kaldığını açıkladı. Saldırının Kapsamı 🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın 73 füze ve 656 insansız hava aracı fırlattığını açıkladı. 🔹 Saldırıların ana hedefleri Kiev, Dnipro, Poltava, Harkiv ve Zaporijya oldu. 🔹 Ukrayna hava savunması 40 füze ve 602 insansız hava aracını düşürdüğünü veya etkisiz hale getirdiğini bildirdi. 🔹 En az 38 noktada 30 balistik füze, üç seyir füzesi ve 33 insansız hava aracının isabet ettiği açıklandı. Kiev 🔹 Başkent Kiev'de en az 4 kişi öldü, 58 kişi yaralandı. 🔹 Yaralananlar arasında üç çocuk bulunuyor. 🔹 Kentin sekiz ilçesinde konutlar ve sivil altyapı zarar gördü. 🔹 Podilskyi bölgesinde dokuz katlı bir binanın üst katlarında hasar meydana geldi ve bazı kişiler enkaz altında kaldı. 🔹 Solomianskyi bölgesinde 20 ve 24 katlı iki bina zarar gördü. Dnipro 🔹 Dnipropetrovsk bölgesinde yer alan Dnipro kentinde en az 6 kişi öldü, 36 kişi yaralandı. 🔹 İlk saldırının ardından olay yerine gelen ekipleri hedef alan ikinci saldırıda bir kurtarma görevlisi hayatını kaybetti. Harkiv 🔹 Harkiv'de en az 14 kişi yaralandı. 🔹 Konutlar, garajlar ve araçlar hasar gördü. 🔹 İki katlı bir ev ile dört katlı bir apartmanın bir bölümü zarar gördü. 🔹 Apartman enkazı altında kalan kişiler olduğu bildirildi. Ukrayna'nın Açıklamaları 🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy günler öncesinden Rusya'nın yeni bir büyük saldırı hazırlığında olduğu uyarısında bulunmuştu. 🔹 Ukraynalı yetkililer, balistik füze saldırılarına karşı daha fazla hava savunma sistemi ve füze desteği talebini yineledi. 🔹 Yetkililer, insansız hava araçlarının büyük bölümünün önlenebildiğini ancak balistik füzelerin hava savunmasındaki en büyük zafiyet olmaya devam ettiğini belirtti.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Afrika'da vize başvurularını işleyebilen büyükelçilik ve konsoloslukların sayısını önemli ölçüde azaltmayı planlıyor. 🔹 Hâlihazırda vize işlemleri yürüten yaklaşık 50 büyükelçilik ve konsolosluğun sayısı önümüzdeki haftalarda 20'ye düşürülecek. 🔹 Değişikliğin haziran ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Trump Yönetiminin Politikası 🔹 Adım, Donald Trump yönetiminin göçü sınırlandırma ve vize ihlallerini azaltma hedeflerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. 🔹 Yönetim hem göçmen hem de göçmen olmayan vize verilmesini daha sıkı denetlemeyi amaçlıyor. 🔹 ABD son dönemde dünya genelindeki büyükelçilik ve konsolosluklardaki personel sayısını da azaltmıştı. Yeni Sistem 🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından onaylanan talimat kapsamında Afrika'da yalnızca 20 "merkez" temsilcilik tam kapsamlı vize hizmeti verecek. 🔹 Merkez olmayan ülkelerin vatandaşları vize işlemleri için bu 20 noktadan birine gitmek zorunda kalacak. 🔹 Bu durum birçok başvuru sahibi için ilave seyahat maliyetleri ve lojistik zorluklar yaratabilir. Sınırlı Hizmet Verecek Temsilcilikler 🔹 Merkez olmayan ülkelerdeki konsolosluk bölümleri açık kalacak. 🔹 Bu temsilcilikler ABD vatandaşlarına pasaport yenileme ve acil konsolosluk hizmetleri sunmaya devam edecek. 🔹 Diplomatik vizeler ve özel ulusal çıkar kapsamındaki bazı işlemler de sürdürülecek. Mevcut Kısıtlamalar 🔹 Afrika'daki vize işlemleri son dönemde çeşitli ek kısıtlamalardan etkilenmişti. 🔹 Bazı ülkelere yönelik seyahat yasakları uygulanıyor. 🔹 Bazı başvuru sahipleri için 15 bin dolara kadar teminat şartı getirildi. 🔹 Ebola salgını da konsolosluk hizmetlerini etkileyen unsurlar arasında yer aldı. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Açıklaması 🔹 Dışişleri Bakanlığı, yurtdışı operasyonlarını sürekli olarak gözden geçirdiğini açıkladı. 🔹 Kaynakların ABD'nin önceliklerine en verimli şekilde hizmet edecek biçimde kullanılmasının amaçlandığı belirtildi. 🔹 Vize sisteminin güvenlik taraması ve inceleme standartlarını koruyacak şekilde düzenlendiği ifade edildi. Tam Hizmet Verecek 20 Merkez 🔹 Abidjan (Fildişi Sahili) 🔹 Accra (Gana) 🔹 Addis Ababa (Etiyopya) 🔹 Cape Town (Güney Afrika) 🔹 Dakar (Senegal) 🔹 Darüsselam (Tanzanya) 🔹 Cibuti 🔹 Johannesburg (Güney Afrika) 🔹 Kampala (Uganda) 🔹 Kigali (Ruanda) 🔹 Kinşasa (Kongo Demokratik Cumhuriyeti) 🔹 Lagos (Nijerya) 🔹 Lomé (Togo) 🔹 Luanda (Angola) 🔹 Malabo (Ekvator Ginesi) 🔹 Monrovia (Liberya) 🔹 Nairobi (Kenya) 🔹 Port Louis (Mauritius) 🔹 Praia (Yeşil Burun Adaları) 🔹 Yaoundé (Kamerun)

Beaufort Kalesi'nin Ele Geçirilmesi 🔹 İsrail ordusu, güney Lübnan'daki Beaufort Kalesi ve çevresindeki stratejik dağlık bölgeyi ele geçirdiğini açıkladı. 🔹 Operasyon, İsrail'in Lübnan içinde son 26 yılın en derin ilerleyişi olarak nitelendirildi. 🔹 Beaufort Kalesi'nin ele geçirilmesi, Nabatiye yakınlarındaki yoğun çatışmalar ve hava saldırılarının ardından gerçekleşti. Savaşın Seyri 🔹 Son çatışma dönemi, Hizbullah'ın 2 Mart'ta İsrail'e roket ve insansız hava aracı saldırıları başlatmasının ardından başladı. 🔹 İsrail daha sonra kara harekâtı başlatarak sınır yakınındaki çok sayıda Lübnan köyü ve kasabasını ele geçirdi. 🔹 Hizbullah ise İsrail askerlerine ve kuzey İsrail'e binlerce füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Ateşkes ve Diplomasi 🔹 Operasyon, 17 Nisan'dan beri yürürlükte olan ateşkese rağmen gerçekleştirildi. 🔹 İsrail ve Lübnan heyetlerinin salı günü Washington'da yeni bir müzakere turuna başlaması planlanıyor. 🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşerek yeni bir gerilim azaltma planı sundu. 🔹 Plan kapsamında Hizbullah'ın saldırıları durdurması, İsrail'in ise Beyrut'taki askerî operasyonlarını tırmandırmaması öngörülüyor. Lübnan ve Fransa'nın Tepkileri 🔹 Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Hizbullah'ın ateşkese tam ve derhal uyacağını garanti edebileceğini söyledi. 🔹 Berri, İsrail'in saldırılarını durdurmasını sağlayacak mekanizmanın ne olacağını sorguladı. 🔹 Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, İsrail'in Lübnan'daki askerî operasyonlarını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. 🔹 Fransa, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplanmasını talep etti. İsrail'in Hedefleri 🔹 Savunma Bakanı Israel Katz, Beaufort Kalesi'nde İsrail bayrağının yeniden göndere çekildiğini açıkladı. 🔹 Katz, İsrail'in Beaufort'u elinde tutacağını ve güney Lübnan'daki Hizbullah altyapısını yok etmeyi sürdüreceğini söyledi. 🔹 Netanyahu, Beaufort'un ele geçirilmesini Lübnan, Suriye ve Gazze'deki güvenlik bölgeleri stratejisinin önemli bir aşaması olarak tanımladı. Beaufort Kalesi 🔹 Litani Nehri'ne hâkim konumdaki Beaufort Kalesi, 12. yüzyılda Haçlılar tarafından inşa edildi. 🔹 Kale tarih boyunca Selahaddin Eyyubi'nin orduları, Memlükler, Osmanlılar, Fransız mandası, FKÖ ve İsrail tarafından kullanıldı. 🔹 İsrail kaleyi 1982 yılında ele geçirmiş, 2000 yılındaki çekilme sırasında bölgeden ayrılmıştı. 🔹 UNESCO, 2024 savaşının ardından Beaufort dahil 34 kültürel miras alanına özel koruma statüsü vermişti. Sahadaki Durum 🔹 İsrail ordusu Litani Nehri'nin kuzeyine geçerek operasyon alanını genişletti. 🔹 Birlikler Nabatiye'ye yaklaşık 5 kilometre mesafeye kadar ilerledi. 🔹 İsrail, Nabatiye ve Sur kenti çevresindeki sivillere tahliye çağrısı yaptı. 🔹 Son çatışma döneminde Lübnan'da yaklaşık 3.350 kişi öldü ve 1 milyondan fazla kişi yerinden edildi. 🔹 İsrail tarafında en az 25 asker, bir savunma yüklenicisi ve iki sivil hayatını kaybetti. Hizbullah'ın Faaliyetleri 🔹 Hizbullah son günlerde İsrail birliklerine ve Merkava tanklarına yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı. 🔹 Örgüt ayrıca Hayfa, Nahariya ve kuzey İsrail'deki diğer bölgelere saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu. 🔹 Hizbullah'ın tespiti zor fiber optik kontrollü insansız hava araçları İsrail ordusu için önemli bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. 🔹 İsrail ordusuna göre son 24 saatte kuzey İsrail'de füze ve drone saldırıları nedeniyle yaklaşık 200 alarm verildi.